Qui ước theo dõi :
Biểu tượng slide/ dòng (5,7,10,14,15….
là nội dung chuẩn cần ghi nhớ và lưu bài.
Còn lại là giảng giải, mở rộng.
BÀI 6:ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Mục tiêu bài học
Trình bày được khái niệm đột biến số lượng nst
Nêu được khái niệm phân loại, cơ chế hình thành, các đặc điểm của lệch bội và ý nghĩa của nó.
Phân biệt được tự đa bội và thể dị đa bội và cơ chế hình thành.
Nêu được vai trò và hậu quả của đa bội thể.
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
ĐỘT BIẾN ĐA BỘI (H4,5)
(Số lượng ở tất cả các cặp NST đều thay đổi tăng lên>2n)
ĐỘT BIẾN LỆCH BỘI
(H 1,2,3) - chỉ xảy ra ở 1 cặp NST hoặc 1 số cặp NST
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
 Đột biến số lượng NST :Là đột biến làm tăng hoặc giảm số lượng NST trong tế bào so với tế bào gốc.
ĐỘT BIẾN LỆCH BỘI
(chỉ xảy ra ở 1 cặp NST
hoặc 1 số cặp NST)
Đột biến số lượng NST: Có 2 dạng:
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
ĐỘT BIẾN ĐA BỘI
(Số lượng ở tất cả các cặp NST đều thay đổi tăng lên>2n)
I. Đột biến lệch bội (đột biến dị bội):
1. Khái niệm và phân loại:
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
a) Khái niệm: ĐB lệch bội là Sự thay đổi số lượng NST ở một hoặc một số cặp NST ( nhỏ hơn 2 hoặc lớn hơn 2)
LỆCH BỘI ĐƠN ( thường gặp)
 Xảy ra ở một cặp NST
 Thể một nhiễm: 2n-1
 Thể ba nhiễm : 2n+1
Tập trung
LỆCH BỘI KÉP
Xảy ra ở hai cặp NST
 Thể một kép: 2n-1-1
 Thể ba kép: 2n+1+1
I. Đột biến lệch bội (đột biến dị bội):
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
2. Cơ chế phát sinh:
P
F1
GT
Sơ đồ hình thành
n+1
n-1
2n
2n
n
I. Đột biến lệch bội (đột biến dị bội):
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
2. Cơ chế phát sinh:
I. Đột biến lệch bội ( đột biến dị bội):
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
2. Cơ chế phát sinh:
G.tử (n+1) x G.tử (n+1)hợp tử (2n+1+1)-3 nhiễm kép/ (2n+2)-4 nhiễm
Giao tử (n+1) x Giao tử (n)  hợp tử (2n+1)- thể ba nhiễm

Giao tử (n-1) x Giao tử (n)  hợp tử (2n-1) – thể một nhiễm
? Trong nguyờn phõn (t? b�o sinh du?ng 2n): M?t c?p NST n�o dú khụng phõn ly ? k? sau t?o t? b�o th?a v� th? b�o thi?u NST dú, v� bi?u hi?n ? 1 ph?n co th? mang d?t bi?n l?ch b?i v� hỡnh th�nh th? kh?m
 Thường găp: Trong giảm phân: Một cặp NST nào đó không phân li tạo giao tử thừa (n+1) và giao tử thiếu (n-1) một NST. Các giao tử này kết hợp với nhau hoặc với các giao tử bình thường (n) sẽ tạo các thể lệch bội.
MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN LỆCH BỘI Ở NGƯỜI
Những phụ nữ sinh con trên 40 tuổi :Xác suất dễ sinh trẻ bị một trong hội chứng Đao, claiphentơ….
Phụ nữ hạn chế sinh con khi lớn tuổi
Khám thai sàng lọc khi thai 11-14 tuần tuổi
Vậy loài cà độc dược (2n=24, có 12 cặp NST, mỗi cặp có thể là thể ba NST). Nếu bộ NST là 2n, có n loại thể ba NST, hoặc n loại thể một NST…..
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Quả bình thường của cà độc dược Datura (trên cùng) và 12 kiểu thể 3 NST khác nhau, mỗi kiểu có một vẻ ngoài và tên gọi khác nhau.
Lúa mì (2n= 14, Các thể khuyết nhiễm liên quan 7 NST khác nhau ở 3 bộ gen lúa mì (A,B,C) cho các hiệu quả di truyền khác nhau đối với kiểu hình bông so với dạng bình thường (hình cuối).
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

 Mất cân bằng toàn hệ gen: ở thể đột biến tùy theo loài sinh vật sẽ gây tử vong, giảm sức sống, giảm khả năng sinh sản....
 Ở thực vật thể lệch bội tạo ra sự sai khác giữa các cá thể trong loài, thường gặp ở chi cà và chi lúa.
I. Đột biến lệch bội ( đột biến dị bội):
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
3. Hậu quả:
 Xảy ra ở thực vật và động vật.
Có thể Xảy ra cặp ở NST thường (HC Đao-3NST21)
hoặc cặp NST giới tính (HC Claiphentơ-XXY).
 Với tiến hóa và chọn giống : cung cấp nguồn nguyên liệu.
 Trong chọn tạo giống mới: Sử dụng lệch bội để đưa các NST theo ý muốn vào một giống cây trồng nào đó.
 Với di truyền: sử dụng thể lệch bội để xác định vị trí của gen trên NST.
I. Đột biến lệch bội ( đột biến dị bội):
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
4. Ý nghĩa:
II. Đột biến đa bội:
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
II. Đột biến đa bội:
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
1.Khái niệm:
 Đột biến đa bội : Sự tăng cả bộ NST nhưng lớn hơn 2n
 Các dạng thể đa bội:
+ Tự đa bội: Là sự tăng số NST đơn bội của cùng một loài lên một số nguyên lần gồm.
Đa bội chẵn: 4n, 6n, 8n…
Đa bội lẻ: 3n, 5n, 7n…
+ Dị đa bội: khi cả hai bộ NST của hai loài khác nhau cùng tồn tại trong một tế bào.
Tứ bội
(4n)
P:
X
Lưỡng bội
(2n)
Gtử P:
2n
n
F1:
Tam bội
(3n)
(thường bất thụ)
Lưỡng bội
(2n)
P:
Lưỡng bội
(2n)
Gtử P:
2n
2n
F1:
Lưỡng bội
(2n)
+ Cơ chế hình thành thể tứ bội
+ Cơ chế hình thành thể tam bội
II. Đột biến đa bội
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
2. Cơ chế phát sinh:
X
Thể tự tam bội: sự kết hợp giữa giao tử n với giao tử 2n.
Thể tự tứ bội: kết hợp giữa hai giao tử 2n
* hoặc cả bộ NST không phân li trong lần nguyên phân đầu tiên của hợp tử.
II. Đột biến đa bội
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
2. Cơ chế phát sinh: thể tự đa bội
Do phân bào giảm phân bị rối loạn, thoi vô sắc không được hình thành hoặc bị cắt đứt, NST nhân đôi nhưng không phân li (ở GP I hoặc GP II), tạo giao tử lưỡng bội 2n.
II. Đột biến đa bội
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
2. Cơ chế phát sinh:
Thể dị đa bội 
II. Đột biến đa bội
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
3. Hậu quả và vai trò:
 Đột biến đa bội đóng vai trò quan trọng trong tiến hóa (hình thành loài mới) và trong trồng trọt (tạo cây trồng năng suất cao...)
II. Đột biến đa bội
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
3. Hậu quả và vai trò:
 Tế bào đa bội thường có số lượng AND tăng gấp bội tế bào to, cơ quan sinh dưỡng lớn, sinh trưởng phát triển mạnh, khả năng chống chịu tốt…
 Xảy ra phổ biến ở thực vật, ít gặp ở động vật.















BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC.
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
CỦNG CỐ
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Phân biệt thể đa bội chẵn và đa bội lẻ
CỦNG CỐ
Hậu quả thể lệch bội cặp NST số 21(cặp NST thường),cặp NST giới tính ở người
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
CỦNG CỐ
Bài tập
Một loài có 2n = 10 NST. Hỏi sẽ có bao nhiêu NST ở:
a. Thể một nhiễm.
b. Thể ba nhiễm.
c. Thể bốn nhiễm.
d. Thể không nhiễm.
e. Thể tứ bội.
f. Thể tam bội.
g. Thể ba nhiễm kép.
h. Thể một nhiễm kép.
2n – 1 = 9 NST
2n + 1 = 11 NST
2n + 2 = 12 NST
2n – 2 = 8 NST
4n = 20 NST
3n = 15 NST
2n +1 + 1 = 12 NST
2n – 1 – 1 = 8 NST
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
ÔN TẬP
CÂU 1: Trường hợp bộ NST 2n bị thừa một NST thuộc 1 cặp NST đồng dạng khác nhau được gọi là:
A. Thể ba nhiễm B. Thể một nhiễm
C.Thể đa nhiễm D.Thể ba nhiễm kép
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Câu 2: Ở người, đột biến 3NST số 21 là hội chứng?
A. Hội chứng Đao và hội chứng Tơcnơ.
B. Hội chứng Etuôt và hội chứng Claiphentơ.
C. Hội chứng Patau và hội chứng Etuôt.
D. Hội chứng Đao
Câu 3: Khi nói về đột biến lệch bội, phát biểu nào sau đây không đúng?
A. Đột biến lệch bội chỉ xảy ra ở nhiễm sắc thể thường, không xảy ra ở nhiễm sắc thể giới tính.
B. Đột biến lệch bội làm thay đổi số lượng ở một hoặc một số cặp nhiễm sắc thể.
C. Đột biến lệch bội có thể phát sinh trong nguyên phân hoặc trong giảm phân.
D. Đột biến lệch bội xảy ra do rối loạn phân bào làm cho một hoặc một số cặp nhiễm sắc thể không phân li.
ÔN TẬP
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Câu 4: Trường hợp cơ thể sinh vật trong bộ NST gồm có 2 bộ NST của loài khác nhau là
A . Thể lệch bội C .Thể đa bội chẵn
B . Thể lưỡng bội D . Thể dị đa bội
Câu 5: Rối lọan trong sự phân li tòan bộ NST trong quá trính nguyên phân từ tế bào có 2n= 14 làm xuất hiện thể:
A 4n = 28 B 3n= 21 C 2n- 1= 13 D 2n+1= 15
Câu 6: Hội chứng đao ở nguời là thể đột biến lệch bội thuộc dạng:
A 2n – 2 B 2n-1 C 2n + 2 D 2n+1

ÔN TẬP
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Câu 7: Sự rối loạn phân ly của một cặp NST tương đồng ở các tế bào sinh dưỡng sẽ làm xuất hiện :
A) Thể khảm                                    B) Thể đột biến
C) Thể lệch bội                                D) Thể đa bội
Câu 8: Một cơ thể có tế bào chứa cặp NST giới tính XAXa. Trong quá trình giảm phân phát sinh giao tử, ở một số tế bào cặp NST này không phân ly trong lần phân bào II. Các loại giao tử có thể được tạo ra từ cơ thể trên là:
A. XAXA, XaXa, XA, Xa, O. B. XAXA, XAXa, XA, Xa, O.
C. XAXa, XaXa, XA, Xa, O. D. XAXa, O, XA, XAXA.
ÔN TẬP
BÀI 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ