BÀI GIẢNG SINH HỌC 9
TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
(Tiếp theo)
Kiểm tra bài cũ:

1. Thế nào là đột biến số lượng NST? Gồm những dạng nào?
- Đột biến số lượng NST là những biễn đổi số lượng xẩy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó hoặc ở tất cả các cặp của bộ NST.
- Các dạng đột biến số lượng NST
+ Thể dị bội (biến đổi số lượng NST xẩy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó)
+Thể đa bội (biến đổi số lượng NST xẩy ra ở tất cả cặp NST)
Kiểm tra bài cũ:

2. Thế nào là đột biến thể dị bội? Gồm những dạng nào?
- Hiện tượng thể dị bội là đột biến thêm hoặc mất nhiễm sắc thể ở một cặp nhiễm sắc thể nào đó.
- Có dạng thể dị bội:
+ Thể tam nhiễm (2n +1)
+ Thể một nhiễm (2n -1)
+ Thể không nhiễm nhiễm (2n -2)
Kiểm tra bài cũ:

3. Hãy nêu nguyên nhân phát sinh đọt biến thể dị bội?
Do ảnh phức tạp của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên dẫn đến sự phân ly không bình thường của cặp NST nào đó trong quá trình giảm phân gây ra thể dị bội.
TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ (Tiếp theo)
III. Thể đa bội
1. Thế nào là thể đa bội
... .
.. . . .. .
... .
Thế nào thể đa bội? Các dạng đa bội?
n =3
..3n= 9
..4n= 12
..5n = 15 .
2n =6
1
2
3
4
5
TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ (Tiếp theo)
III. Thể đa bội
1. Thế nào là thể đa bội
- Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n (nhiều hơn 2n).
- Các dạng đột biến thể đa bội:
+ Thể tam bội: 3n
+ Thể tứ bội: 4n
+ Thể ngũ bội: 5n ...
4n
? Có nhận xét gì về kích thước của cây lưỡng bội và tứ bội?
4n
? Có nhận xét gì về kích thước của cây lưỡng bội và tứ bội?
4n
4n
? Có nhận xét gì về kích thước của cây lưỡng bội và tứ bội?
2n
4n
2n
2n
n
3n
4n
4n
Tế bào cây rêu
Cà độc dược
táo
Củ cải
Sự tương quan giữa mức bội thể (số n) và kích thước của cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản ở các cây nói trên như thế nào?
Quan sát hình và cho biết
Hành ta lưỡng bội (2n)
Hành ta tứ bội (4n)
? Có thể nhận biết cây đa bội bằng mắt thường qua những
dấu hiệu nào?
? Vì sao các thể đa bội thường có cơ quan sinh dưỡng to?
Có thể khai thác những đặc
điểm nào ở cây đa bội trong
chọn giống cây trồng?
TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ (Tiếp theo)
III. Thể đa bội
1. Thế nào là thể đa bội
- Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n (nhiều hơn 2n).
- Các dạng đột biến thể đa bội:
+ Thể tam bội: 3n
+ Thể tứ bội: 4n
+ Thể ngũ bội: 5n ...
- Đặc điểm của thể đa bội: Kích thước tế bào, cơ quan sinh dưỡng lớn, sinh trưởng, phát triển mạnh, chống chịu tốt với điều kiện bất lợi của môi trường.
TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ (Tiếp theo)
III. Thể đa bội
1. Thế nào là thể đa bội
2. Sự hình thành thể đa bội
CƠ CHẾ HÌNH THÀNH THỂ ĐA BỘI
Quá trình nguyên phân bị rối loạn
Quá trình phân phân bị rối loạn
TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ (Tiếp theo)
III. Thể đa bội
1. Thế nào là thể đa bội
2. Sự hình thành thể đa bội
- Do ảnh phức tạp của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên gây ra sự không phân ly của tất cả các cặp NST trong quá trình phân bào (Nguyên phân hoặc giảm phân).
Cải bắp ca?nh 3n
3n
Su ha`o 3n
4n
Su?p lo 4n
Su?p lo 3n
2n
Cải bắp
tí hon
3n
Cải bắp
4n
3n
4n
4n
4n
4n
4n
4n
4n
4n
4n
4n
4n
Dua hâu 4n
Hơn 80% các loài thực vật đang sống hiện nay được hình thành từ loài tổ tiên bằng con đường đa bội hóa
Hiện tượng đa bội hóa ít xảy ra ở động vật, đặc biệt là động vật bậc cao, vì chúng thường gây chết.
2n
4n
Chọn câu trả lời đúng:
Câu 1: Thể đa bội là dạng đột biến mà tế bào sinh dưỡng của cơ thể:
A Mang bộ NST là một bội số của n.
B. Bộ NST bị thừa 1 hoặc vài NST của cùng một cặp NST.
C. Mang bộ NST là bội số của n và lớn hơn 2n.
D. Mang bộ NST bị thừa 1 NST.
CỦNG CỐ
Câu 2: Đột biến số lượng NST gồm những dạng nào?
A. Mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn.
B. Đột biến dị bội và đột biến đa bội.
C. Đột biến cấu trúc và đột biến số lượng.
D. Đột biến về kiểu hình và kiểu gen.
Câu 3: Loại đột biến nào làm tăng kích thước tế bào?
A. Đột biến lặp đoạn.
B. Đột biến thể đa bội.
C. Đột biến thể dị bội.
D. Đột biến mất đoạn.
Câu 4: Một loài có bộ NST 2n = 24. Một cá thể của loài trong tế bào có 48 NST, cá thể đó thuộc dạng nào sau đây?
A. Thể tứ bội.
B. Thể tam bội.
C. Thể tam nhiễm
D. Thể lưỡng bội
Quan sát hình dưới đây và cho biết người khổng lơ` trong ảnh có phải là thể đa bội không?
Leonid Stanick: Cao 2,54 m
Trương Tuấn Tài - người đàn ông có chiều cao khủng 2m42
Căn bệnh `quái` khiến người đàn ông cao 2m42 lấy vợ 19 năm không có con
Đó là câu chuyện của người đàn ông có tên Trương Tuấn Tài ở Trung Quốc khi sở hữu chiều cao “ngoại cỡ” lên đến 2m42. Sinh năm 1966, ông Trương từ nhỏ vóc dáng đã vượt trội hơn các bạn cùng tuổi. Đặc biệt là khi lên 16 tuổi, chiều cao của ông đã lên gần 2 mét, ông được kết nạp vào đội bóng rổ của một trường thể thao lớn. Nhưng mọi việc không chỉ có vậy, theo năm tháng chiều cao của ông Trương không ngừng tăng lên, năm 22 tuổi đã là 2m12. Cho đến khi 26 tuổi, ông được trao danh hiệu "Người đàn ông cao nhất châu Á" của Sách kỷ lục Thế giới Guinness ở chiều cao 2m37. Ngược lại với chiều không ngừng tăng lên là sức khỏe ngày càng đi xuống, sau đó ít lâu, ông Trương thường xuyên bị đau đầu, cơ thể lúc nào cũng mệt mỏi. Nhận thấy cơ thể ngày càng kỳ lạ ông Trương quyết định đến gặp bác sĩ. Sau khi được kiểm tra kỹ lưỡng, các bác sĩ chẩn đoán ông có một khối u ở tuyến yên - nằm ở vỏ não. Bác sĩ cũng cho biết, đây chính là nguyên nhân khiến ông Trương có chiều cao vượt xa người bình thường. Khối u trong tuyến yên tiết ra lượng hormone cao bất thường gây ra rất nhiều hệ lụy nghiêm trọng trong đó có một bệnh là Acromegaly - hay còn gọi là bệnh khổng lồ. Nguyên nhân gây bệnh khổng lồ là do tuyến yên tạo ra quá nhiều hormone tăng trưởng GH -  đóng một vai trò “quản lý” tăng trưởng thể chất. Nếu tuyến yên sản sinh quá nhiều GH sẽ phát sinh tình trạng phát triển bất thường của các mô mềm và xương.
Căn bệnh `quái` khiến người đàn ông cao 2m42 lấy vợ 19 năm không có con
Mặc dù phần lớn khối u tuyến yên là u lành tính, nhưng nếu không được chẩn đoán sớm nó có thể phát triển phì đại làm giảm thị lực và chèn ép não và tuyến yên. Ông Trương đã được chỉ định thực hiện phẫu thuật cắt bỏ khối u. Sau cuộc phẫu thuật, sức khỏe ông Trương đã dần hồi phục, chiều cao cũng không tăng thêm nữa, dừng hẳn ở 2m42. Chiều cao khủng không giúp ông Trương thấy hạnh phúc mà mang lại vô vàn bất tiện. Ông thường xuyên là tâm điểm chú ý mỗi khi xuất hiện, khi di chuyển bằng xe ô tô hay tàu điện ngầm cũng rất vất vả. Đỉnh điểm là khi ông Trương muốn kết hôn, vợ của ông là một người phụ nữ bình thường với chiều cao 1m65, thấp hơn ông 77cm. Khi đứng cạnh nhau, hai vợ chồng ông tạo nên sự chênh lệch chiều cao rất lớn. Nhưng bất ngờ là dù sống hạnh phúc với nhau 19 năm nhưng hai người vẫn chưa có một mụn con. Các chuyên gia cho biết, lượng hormones gây ra hội chứng người khổng lồ được tiết ra quá nhiều có thể đã dẫn tới việc suy giảm các hormones khác như testosterone khiến tinh hoàn không phát triển. Đây chính là nguyên nhân làm ông không thể có con.
* Học bài theo nội dung ghi.
* Chuẩn bị bài mới cho tiết sau:
- Nghiên cứu qua bài 25 “Thường biến”
- Đọc qua các thông tin và các lệnh  SGK.