SINH HỌC 9

CHỦ ĐỀ

ĐỘT BIẾN NHIỄM SẮC THỂ
(Tiết 3 )

3. THỂ ĐA BỘI

?

Các đáp án dưới đây đáp án nào là bội số của n?

a. 3n

b. 6n

e. 12n

g. 3,5n

c. 9n

i. 4,5n

d. 9,5n

Hình 24.2: mô tả số lượng NST trong các tế bào sinh dưỡng ở
cây cà độc dược

Các bộ NST
3n, 6n, 9n,
12n … có hệ
số n khác thể
lưỡng bội
như thế
nào ?

3n

6n

9n

12n

=> Bội số của n (Nhiều hơn 2n)

3. THỂ ĐA BỘI

* Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST
là bội số của n (nhiều hơn 2n).
* Các dạng thể đa bội:

Bài tập: Em hãy gọi tên các cơ thể đa bội có bộ NST là
3n, 4n, 5n, 6n,..., 9n, 12n ..?
3n : thể tam bội

4n : thể tứ bội

5n : thể ngũ bội

6n : thể lục bội
12n : thể thập nhị bội

9n : thể cửu bội

3n
Thể tam bội

2n+1
Thể ba nhiễm

3. THỂ ĐA BỘI

* Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST
là bội số của n (nhiều hơn 2n).
* Các dạng thể đa bội:
3n : thể tam bội
4n : thể tứ bội
5n : thể ngũ bội
6n : thể lục bội…..

2n

Tế bào cây rêu

4n
2n

3n

4n

2n

Củ cải

4n

+ Các cơ quan của cơ thể đa bội
có gì khác so với thể lưỡng bội?
Giải thích?
Giải thích: Do thể đa bội có số lượng NST,
ADN tăng gấp bội -> quá trình tổng hợp
chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ, làm tăng kích
thước tế bào và cơ quan.

Táo
Cà độc dược

3n

6n

Đồng thời sinh trưởng, phát triển mạnh, chống chịu tốt.

9n

12n

Quan s¸t H.24.1 -> H24.4 SGK hoµn thµnh b¶ng sau
Đặc điểm 
Đối tượng quan sát

1. Tế bào cây rêu

Các mức bội thể

Kích thước tế bào, cơ
quan như thế nào so với
sự thay đổi hệ số của n?

 

2.Cây cà độc dược  
3.Củ cải
4.Quả táo

+ Sự tương quan giữa mức độ bội thể (số n) và kích
thước các cơ quan như thế nào ?

Tế bào cây rêu

n

2n

3n

4n

2n

4n

Củ cải

Cà độc dược

2n
4n
Táo

3n

6n

9n

12n

? + Sự tương quan giữa mức độ bội thể (số n) và kích thước
các cơ quan như thế nào ?
=> Mức bội thể càng tăng, kích thước tế bào, cơ quan
càng lớn…(Theo tỉ lệ thuận)

Quan s¸t H.24.1 -> H24.4 SGK hoµn thµnh b¶ng sau
Đặc điểm 
Đối tượng quan sát

1. Tế bào cây rêu

Các mức bội thể

Kích thước tế bào, cơ
quan như thế nào so với
hệ số của n?

  n; 2n; 3n; 4n

2.Cây cà độc dược  3n; 6n; 9n; 12n
3.Củ cải

2n; 4n

4.Quả táo

2n; 4n

Tăng dần theo hệ
số n

+ Sự tương quan giữa mức độ bội thể (số n) và kích
thước các cơ quan như thế nào ?

Tế bào cây rêu

n

2n

3n

4n

2n

4n

Củ cải

Cà độc dược

2n
4n
Táo

?

3n

6n

9n

12n

- Có thể nhận biết cây đa bội bằng mắt thường qua những dấu
hiệu nào?
=> Kích thước cơ quan sinh dưỡng ( thân, lá, củ...), cơ quan sinh
sản

Quan sát các hình ảnh về thể đa bội - > trả lời các câu hỏi và
hoàn thành bảng sau:
stt
1
2
3
4
5
6

?

Tên thể đa
Cơ quan có
bội
kích thước lớn
Dưa hấu
Ớt
Bí đỏ
Bắp cải
Súp lơ
Hành

 
 
 
 
 
 

Bộ phận mà
con người sử
dụng
 
 
 
 
 
 

Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa
bội trong chọn giống cây trồng?

Bắp cải và hành

Dưa hấu không hạt

ít TAM BỘI (3n)

CẢI CÚC TAM BỘI (3n)

Bắp cải và khoai tây quá cỡ....... !

Bí đỏ đa bội khổng lồ

Nho

2n

4n

Súp lơ và nấm đa bội

stt

Tên thể đa bội

Cơ quan có kích
thước lớn

Bộ phận mà con
người sử dụng

1

Dưa hấu
Ớt
Bí đỏ
Bắp cải
Súp lơ
Hành

Quả
Quả

Quả
Quả

Quả
Lá
Hoa
Lá

Quả
Lá
Hoa
Lá

2
3
4
5
6

Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống
cây trồng?
=>Có thể khai thác những đặc điểm “tăng kích thước của thân, lá,
củ, quả, hoa...” để tăng năng suất của những cây trồng cần sử dụng
các bộ phận này.
=> Tạo giống có năng suất cao, chống chịu tốt với các điều kiện của
môi trường

3. THỂ ĐA BỘI

* Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST
là bội số của n (nhiều hơn 2n).
* Các dạng thể đa bội:
3n : thể tam bội
4n : thể tứ bội
5n : thể ngũ bội
6n : thể lục bội…..
* Tế bào đa bội có số lượng NST tăng gấp bội, số lượng
ADN cũng tăng tương ứng, vì thế quá trình tổng hợp các
chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ hơn dẫn tới kích thước tế bào
của thể đa bội lớn, cơ quan sinh dưỡng to, sinh trưởng phát
triển mạnh và chống chịu tốt.

Chọn câu trả lời đúng:
Câu 1: Thể đa bội là dạng đột biến mà tế bào sinh dưỡng của cơ
thể:
A Mang bộ NST là một bội số của n.
B.

Bộ NST bị thừa 1 hoặc vài NST của cùng một cặp NST.

C.

Mang bộ NST là bội số của n và lớn hơn 2n.

D. Mang bộ NST bị thừa 1 NST.

Câu 2: Đột biến số lượng NST gồm những dạng nào?
A. Mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn.
B. Đột biến dị bội và đột biến đa bội.
C. Đột biến cấu trúc và đột biến số lượng.
D. Đột biến về kiểu hình và kiểu gen.
Câu 3: Loại đột biến nào làm tăng kích thước tế bào?
A. Đột biến lặp đoạn.
B. Đột biến đa bội.
C. Đột biến dị bội.
D. Đột biến mất đoạn

Hướng dẫn về nhà
- Trả lời câu hỏi cuối bài ( bỏ câu 2)
- Sưu tầm tranh ảnh sự biến đổi kiểu hình
theo môi trường
- Đọc trước bài: Thường biến.
-Tìm hiểu:
+ Thường biến là gì?
+ Mức phản ứng là gì?
+ Phân biệt thường biến với đột biến.

TRÒ CHƠI Ô CHỮ
D

I

B

T

T

R

U

Y

Ề

N

M

Ấ

T

Đ

O

Ạ

N

I

Ế

N

D

Ị

T

Ổ

T

H

Ể

D

Ị

B Ộ

N

S

T

A

B Ộ

I

B

I

N

H

TỪ CHÌA
KHÓA

Ể

I
Đ

Đ

N
Ộ B
T

Ế
Ộ
B

TI

H

D

Đ
Ế Ế
N

1

I

2
3
4
5
6

Ị

7

Ợ P