Số lượng NST trong
bộ NST lưỡng bội
là bao nhiêu?

……2n=6

……n=3

Bộ NST đơn bội

……3n=9

……2n=6

Bộ NST lưỡng bội
3n=9
Là bộ NST đơn bội
hay bộ NST lưỡng
bội?

III. THỂ ĐA BỘI
1. Khái niệm
2. Dấu hiệu
3. Ứng dụng

TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

III. Thể đa bội
1. Khái niệm

?

Các đáp án nào là bội số của n?
a. 3n

b. 3,5n

c. 4n

d. 6n

e. 12n

f. 4,5n

PHIẾU HỌC TẬP
Câu 1. Thể đa bội là gì? Cho ví dụ.
Câu 2. Sự tương quan giữa mức bội thể (số n) và
kích thước của cơ quan sinh dưỡng và cơ quan
sinh sản ở các cây nói trên như thế nào? 
Câu 3. Có thể nhận biết cây đa bội bằng mắt
thường qua những dấu hiệu nào?
Câu 4. Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây
đa bội trong chọn giống cây trồng?

4n
Củ cải
Các cơ thể có
bộ NST 3n, 4n,
6n, 9n,12n…
gọi là thể đa
bội.

3n

6n

9n 12n

Cây cà độc dược

Thể Câu
đa bội
cơ
1.làThể
thểđa
màbội
trong
tế
là gì?
bào Cho
sinh dưỡng
ví dụ.
có số NST là bội
số của n (nhiều
hơn 2n)

3n

6n

9n 12n

TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

III. Thể đa bội
1. Khái niệm
Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh
dưỡng có số NST là bội số của n (nhiều hơn
2n)

……n=3

……2n=6

Bộ NST đơn bội

Bộ NST lưỡng bội
3n=9
Là bộ NST gì?

……3n=9

Bộ NST đa bội

Bài tập. Em hãy gọi tên các cơ thể đa bội có bộ
NST sau:
3n: thể tam bội

4n: thể tứ bội

5n: thể ngũ bội

6n: thể lục bội

9n: thể cửu bội

3n
thể tam bội

……3n=9

12n: thể thập nhị bội

2n+1
thể tam nhiễm

……2n +1 =7

TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

III. Thể đa bội
1. Khái niệm

2. Dấu hiệu

n

2n

3n

4n

Tế bào cây rêu

Củ cải

2n

4n
2n
3n

6n

9n

4n
12n

Táo

Quan sát hình 24.1, 24.2, 24.3, 24.4 và hoàn
thành phiếu học tập sau :
Đặc điểm
Đối tượng quan sát

Mức bội thể

Kích thước tế bào,
cơ quan

1.Tế bào cây rêu

………………… ………………..……..

2. Cây cà độc dược

………………....

3. Củ cải

………………… ………………….…..

4. Quả táo

…………………

………………………

……………………....

2n

n

3n

4n

Tế bào cây rêu

Củ cải

2n

4n
2n
3n

6n

9n

Cây cà độc dược

4n
12n

Táo

Đặc điểm
Đối tượng quan sát

Mức bội thể

Kích thước tế bào,
cơ quan

1.Tế bào cây rêu

2n, 3n, 4n

2. Cây cà độc dược

3n, 6n, 9n, 12n Cơ quan sinh dưỡng
lớn dần

Tế bào lớn dần

3.Củ cải

4n

Củ to hơn

4.Quả táo

4n

Quả to hơn

Câu 2. Sự tương quan giữa mức bội thể (số n)
và kích thước của cơ quan sinh dưỡng và cơ
quan sinh sản ở các cây nói trên như thế nào? 

Mức độ bội thể (số n) càng tăng thì dẫn đến
kích thước của cơ quan sinh dưỡng và cơ
quan sinh sản cũng tăng lên

Câu 3. Có thể nhận
biết thể
cây đa
bội bằng
Có
nhận
biết thể
mắtbội
thường
đa
dựaqua
vào kích
những
dấu
hiệu
nào?
thước các cơ quan

sinh dưỡng (củ, thân,
lá…) và cơ quan sinh
sản (hoa, quả…) của
cây

2n

4n
H24.4 Quả táo

2n

H24.3 Củ cải

4n

Vì sao kích thước cơ
quan
sinh
Vì sự
tăng
gấpdưỡng,
bội sốcơ
quan
sinhADN
sản của
thể tế
đa
lượng
NST,
trong
vớicường
thể
bàobội
đã lớn
dẫn hơn
đến so
tăng
lưỡng
độ trao
đổibội?
chất, làm tăng
kích thước tế bào, cơ quan.

2n

4n
H24.4 Quả táo

Tăng sức chống chịu với
các điều kiện không thuận
lợi của môi trường.

2n

H24.3 Củ cải

4n

TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

III. Thể đa bội
1. Khái niệm

2. Dấu hiệu
Các cơ quan tăng kích thước

TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

III. Thể đa bội
1. Khái niệm

2. Dấu hiệu
3. Ứng dụng

? Quan sát các hình ảnh về thể đa bội
nhóm và hoàn thành bảng sau:

STT
1
2
3
4
5
6

Tên thể đa
bội
Dưa hấu
Ớt
Bí đỏ
Bắp cải
Súp lơ
Hành

thảo luận

Cơ quan có kích
thước lớn

Bộ phận mà con
người sử dụng

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 

Dưa hấu không hạt

ít TAM BỘI (3n)

Bắp cải và hành to quá

CẢI CÚC TAM BỘI (3n)

Bắp cải và khoai tây quá cỡ

Bí đỏ đa bội khổng lồ

2n

4n

Nho

Súp lơ và nấm đa bội to quá

STT

Tên thể đa bội

Cơ quan có kích
thước lớn

Bộ phận mà con
người sử dụng

1

Dưa hấu

Quả

Quả

2

Ớt

Quả

Quả

3

Bí đỏ

Quả

Quả

4

Bắp cải

Lá

Lá

5

Súp lơ

Hoa

Hoa

6

Hành

Lá

Lá

Câu 4. Có thể khai thác những đặc điểm
nào ở cây đa bội trong chọn giống cây
trồng?
Có thể khai thác những đặc điểm “tăng kích
thước của thân, lá, củ, quả…” để tăng năng
suất của những cây cần sử dụng các bộ phận
này.

TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
III. Thể đa bội
1. Khái niệm
2. Dấu hiệu
3. Ứng dụng
- Tăng kích thước thân, cành
Tăng sản lượng gỗ.
- Tăng kích thước thân, lá, củ, hoa, quả
Tăng sản
lượng nông sản.
- Tạo giống có năng suất cao.

CỦNG CỐ

Chọn câu trả lời đúng trong các câu sau:
Câu 1. Đột biến số lượng NST gồm những dạng nào?
A. Mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn.
B. Đột biến dị bội và đột biến đa bội.
C. Đột biến cấu trúc và đột biến số lượng.
D. Đột biến về kiểu hình và kiểu gen.
Câu 2. Loại đột biến nào làm tăng kích thước tế bào?
A. Đột biến lặp đoạn.
B. Đột biến đa bội.
C. Đột biến dị bội.
D. Đột biến mất đoạn

Thể đa bội gây hại hay
có lợi cho sinh vật?
Đa số thể đa bội có lợi cho
thực vật, ít gặp ở động vật
vì dễ gây chết

TRÒ CHƠI Ô CHỮ
1

T H Ể D I B Ộ I

1

2

B Ệ N H Đ A O

2

3

Đ Ộ T B I Ế N G E N

3

4

U N G T H Ư M Á U

4

5

T H Ể Đ A B Ộ I

TỪ KHÓA

5

Đ Ộ T B I Ế N

Câu 5 (8chữ cái): Đây là hiện tượng bộ NST
Câu
41(9
chữ
cái)
: Mất
một
đoạn
nhỏ bội
ở đầu
Câu
(8
chữ
cái):
Đây
là
hiện
tượng
thêm
trong
tế
bào
sinh
dưỡng
tăng
theo
số1
Câu 23 (7
(10chữ
chữcái):
cái )Ở: người
Nhữngsự
biến
đổithêm
trong
tăng
NST
số121
gây
ra
bệnh
gìNST
ở người
? ?
hoặc
mất
NST
ở
một
cặp
nào
đó
của
n
(
lớn
hơn
2n
)
cấu
trúc
của
gen
gọi
là
gì
?
NST ở cặp NST số 21 gây ra bệnh gì ?