CHÀO MỪNG CÁC
ĐẾN EM
VỚI BÀI
HỌC
CÔNG NGHỆ 9 - MÔ ĐUN CHẾ BIẾN
THỰC PHẨM

BÀI 5. DỰ ÁN: TÍNH TOÁN CHI PHÍ
BỮA ĂN THEO THỰC ĐƠN

Ăn
ngon
Sống
khỏe
Học
tốt

KHỞI ĐỘNG - QUAN SÁT MỘT SỐ THỰC ĐƠN
GIAxét
ĐÌNH
Quan sát 4 mẫu thực đơn và nhận
nhanh: mỗi thực đơn gồm những
nhóm món ăn nào?

THỰC ĐƠN
SỐ
Cá
đối1kho mía
Canh bí đỏ đuôi
heo
Mướp xào

THỰC ĐƠN
SỐ 3
Cá thu sốt cà
Canh nghêu hấp
thái
Rau lang luộc

THỰC ĐƠN
SỐ -2đậu hũ kho
Nấm
Canh chua cá đối so
đũa
Rau lang xào tỏi

THỰC ĐƠN
SỐ
4 kho tiêu
Cá
bống
Canh xà lách thịt
băm
Nấm xào thịt

KHỞI ĐỘNG - CÂU HỎI
SGK
Hình thức: Nhóm 3-4 học
sinh.
Theo em, để tính toán chính xác
chi phí cho một bữa ăn theo thực
đơn cho trước cần làm như thế
nào?
Trao đổi trong nhóm và thống
nhất các công việc cần thực
hiện.

VIDEO

KHỞI ĐỘNG - BÁO CÁO VÀ
CHIA SẺ
Đại diện nhóm trình bày ý
kiến.
Các nhóm khác lắng
nghe, nhận xét và bổ
sung.
Gợi ý từ giáo án: xác định loại
và khối lượng thực phẩm; xác
định giá thị trường; tính chi
phí dự tính.

DẪN VÀO
BÀI

Để dự tính chính xác chi phí cho một bữa
ăn, chúng ta cần biết lượng thực phẩm
cần dùng, giá hiện tại của từng loại thực
phẩm và cách
tính tổng chi phí.
Trong dự án này, các em sẽ thực
hành
tính toán trên những thực đơn cụ thể
và vận dụng vào bữa ăn gia đình.

→ BÀI 5. DỰ ÁN: TÍNH TOÁN
CHI PHÍ
BỮA ĂN THEO THỰC ĐƠN

n
ă
a
ữ
B
hạnh
phúc
ên
n
o
ạ
T
h
n
ì
đ
a
gi
!
vui v ẻ

Thự c cho
phẩm
cu ộc ốt
t
sốn g n
ơ
h
p
ẹ
đ

BÀI 5. DỰ
ÁN:

TÍNH TOÁN CHI
PHÍ
BỮA ĂN THEO THỰC
ĐƠN

Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp: Mô đun Chế biến thực
phẩm

Thực
đơn yên
Ngu
liệu giá
Đơn
í
Tổng chi ph

g
Tí n h đ ú n
hợp
Chi ti ê u
lý
hất
c
n
ă
a
ữ
B
l ượn g

VIDEO

MỤC TIÊU BÀI
HỌC
THỰC
ĐƠN

Tính toán được chi phí cho
một bữa ăn theo thực đơn
cho trước.

TIẾN TRÌNH BÀI
HỌC
I. Nhiệm
vụ
dự án.

II. Tiến
trình
thực hiện.

Ví dụ 1: Bữa
trưa
gia đình 3
người.

Ví dụ 2: Bữa
ăn
24 người.

III. Đánh
giá
dự án.

Luyện
tập Vận
dụng.

I. NHIỆM VỤ DỰ
ÁN

Thực
đơn
Cơm

Thịt kho
Canh rau
Trái cây

Tính toán chi phí cho
một bữa ăn theo thực
đơn cho trước.
Sản phẩm: bảng tính chi
phí
có đầy đủ thực phẩm, đơn vị
tính, số lượng, đơn giá ước
tính và chi phí dự tính.

Bữa ăn
đủ chất
hạnh phúc
hơn!

VIDEO

II. TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN - 3
BƯỚC
Làm theo 3 bước đơn giản để tính toán chi phí bữa ăn

đơn
c
ự
h
t
p
ậ
L
inh
Thông m
e
Sống khỏ
ỗi
mạnh m
ngày!

nhé!

Bước
1 khối
Xác định

Bước 2

lượng thực
phẩm cần dùng
trong bữa ăn.
Gạo: 300 g
Thịt heo:
200
Rau g
củ: 400

500
g

Xác định giá
thành hiện tại
trên thị trường
của từng loại thực
phẩm có trong
thực đơn.

g
Trứng: 3
quả

ỨC
KIẾN TH

SÁNG
TẠO
NG
Ô
C
H
N
THÀ

Nhiệm vụ và tiến trình thực hiện - SGK
trang 40

Bước
3 chi
Tính tổng

phí cho bữa ăn
dựa theo bảng
mẫu.

1
2
3

HOẠT ĐỘNG SỐ - AI HỖ TRỢ TÍNH TOÁN VÀ
SO SÁNH
Có thể hỏi AI: “Tính lượng
thực phẩm cần thiết cho 24
người ăn dựa trên định
lượng 1 bàn 6 người” để
tham khảo và kiểm tra.
Có thể hỏi AI: “Gợi ý nguyên
liệu
thay thế cho món [Tên món]
để giảm chi phí mà vẫn đảm
bảo dinh dưỡng”.
Không sao chép kết quả AI
trực tiếp;
phải đối chiếu với định
lượng, giá thực tế và tính
toán của nhóm.

1 bàn =
6 người

o!
Xin chà
iúp
g
ể
h
t
ó
Tôi c
bạn
gợi ý
,
n
á
o
t
tính
và
ch. 💖
í
t
n
â
h
p

24
người

Kết quả
AI

Định
lượng

Giá
thực
tế

Tính
toán
của
nhóm

Tính
toán
Gợi
ý

VÍ DỤ 1 - BỮA TRƯA GIA ĐÌNH 3
NGƯỜI
cơm - thịt gà luộc - trứng kho - cải ngọt luộc - dưa
Thực
hấu - sữa.
đơn:
Đối
bố 42 tuổi, mẹ 38 tuổi, con gái 15 tuổi.
tượng:

Thực
tốt
m
ẩ
h
p
hỏ e
Sức k
vàng

ng
ố
u
n
Ă
hợp lý
nh
G ia đì
khỏe
mạnh
hơn!

VIDEO

VÍ DỤ 1 - KẾT
0,37 kg ×QUẢ
25 000 = 9 250

Gạo
:Thịt gà đồng.
0,4 kg × 150 000 = 60 000
đồng.
ta:
Trứng gà:

3 quả × 3 000 = 9 000
đồng.
0,6 kg × 20 000 = 12 000 đồng.

Rau cải
ngọt:
Dưa
0,5 kg × 15 000 = 7 500 đồng.
hấu:
Sữa
0,2 L × 37 500 = 7 500 đồng.
bò:

Tổng chi
phí:

105
250

đồn
g.

1

NHÓM 1 + 2 - NHIỆM VỤ CẬP NHẬT GIÁ
THỰC TẾ

Dùng đúng định lượng
của Ví dụ 1.

2

Tra giá thực phẩm hiện tại
tại địa phương/siêu thị
online.
giá thực phẩm hôm
nay
25 000
Cà
đ/kg
chua
95 000
Thịt
đ/kg
gà
18 000
Rau
đ/kg
cải

3

Nhập đơn giá mới
vào
Google Sheets/Excel.
Google Sheets
Tên
món

Đơn giá
(đồng)

Thành
tiền

4

So sánh tổng chi phí của
nhóm với mức 105 250 đồng
trong ví dụ SGK và giải thích
nguyên nhân chênh lệch.
So
sánh

Ví dụ
SGK:

105 250
đồng

VÍ DỤ 2 - BỮA ĂN 24
Thực đơn được xây dựng
cho một bàn 6 người; 24 người tương
NGƯỜI
ứng 4 bàn.

Quan sát định lượng từng món trong một
bàn 6 người.

Bữa ăn
đủ chất
Cả nhà
e
vui khỏ

VIDEO

VÍ DỤ 2 - THỰC ĐƠN MỘT BÀN 6
NGƯỜI (1)

Soup gà
nấm
thịt gà nạc,
ngô ngọt,
nấm kim châm,
nấm hương khô.

Bò xào măng
trúc

Tôm hấp nước
dừa

thịt bò,
măng trúc.

tôm,
quả dừa.

Cá trắm
chiên xù
cá trắm,
bột chiên,
trứng gà.

Rau củ luộc

su su,
cà rốt,
súp lơ xanh.

VÍ DỤ 2 - THỰC ĐƠN MỘT BÀN 6
NGƯỜI (2)

Canh mọc
nấm
thịt lợn xay,

nấm hương
khô,
trứng cút, cà
rốt,
súp lơ, xương
nấu
nước dùng.

Xôi ruốc
gạo nếp,
ruốc thịt
lợn.

Cơm
gạo tẻ.

Dưa
hấu

Nước
6 chai 330
mL.

VÍ DỤ 2 - BƯỚC 1. XÁC ĐỊNH KHỐI
LƯỢNG
Sử dụng định lượng trong thực đơn một bàn 6 người làm cơ
sở tính.
Khi tính cho 24 người, số bàn = 24 ÷ 6 = 4.
Có thể tính chi phí cho 1 bàn trước, sau đó nhân 4.

1 bàn 6
người

24
người

4
bàn

1

NHÓM 3 + 4 - NHIỆM VỤ CẬP NHẬT GIÁ
THỰC TẾ

Giữ nguyên thực đơn và
định lượng một bàn 6
người.

2

Tra giá thực phẩm hiện
tại
tại địa phương/siêu
thị
giá thực phẩm hôm
nay
Cà chua 25 000
online.
đ/kg
95 000
đ/kg
Rau cải 18 000
đ/kg
Dưa
15 000
hấu
đ/kg
Thịt gà

3

Tính lại chi phí 1 bàn và
tổng chi phí cho 24
người. Chi
phí Một

bàn
(6
người)

24
người

4

So sánh với kết quả
2 224 400 đồng trong
SGK.

Kết quả của
nhóm

?

So
sánh

Kết quả trong SGK

2 224 400 đồng

1

4

THỰC HIỆN NHIỆM VỤ
DỰ ÁN

Phân công nhiệm
vụ cho từng thành
viên.

Nhập dữ liệu và
công thức vào
bảng tính.

2

5

Thu thập và kiểm
tra giá thực phẩm.

25 000
đ/kg

15 000
đ/kg

95 000
đ/kg

20 000
đ/kg

Kiểm tra kết quả
bằng cách tính lại
một số dòng.
25
000
95
000
15
000

×2
×3
×4

50
000
285 000
60
000

3

6

Chuẩn hóa đơn vị
tính.

Chuẩn bị file trình
chiếu/
bảng tính để báo
cáo.

BÁO CÁO KẾT QUẢ - YÊU CẦU TRÌNH
BÀY

Công bố tổng chi
phí.

Nêu cách tính và
công thức sử dụng.

Trình bày nguồn
giá thực phẩm.

Giới thiệu thực đơn
và đối tượng/số
người.

5

Nêu nhận xét về
mức chi phí và
những khoản chi lớn
nhất.

6

Chia sẻ link hoặc
trình chiếu file
Google Sheets/ Excel.

Chia sẻ link hoặc trình chiếu file Google Sheets/Excel.

1

BÁO CÁO - NHÓM 1
+
2
Trình bày bảng tính
So sánh
bữa trưa gia đình 3
người.

2

với
ví dụ SGK.

Kết quả
nhóm 1 +
2

Ví dụ
SGK

3

Các nhóm khác
nhận xét về đơn
vị tính, đơn giá
và kết quả.

Đơn
vị
tính

Đơn
giá

Kết
quả

1
Xác định
đúng
khối lượng
từng
loại thực
phẩm.

CHỐT KIẾN THỨC - CÁCH TÍNH CHI PHÍ
BỮA ĂN

2

3

4

5

Xác định giá
thị trường
theo
cùng đơn vị
tính.

Tính chi
phí
từng loại
thực
phẩm.

Cộng các
khoản
để có tổng
chi phí.

Kiểm tra lại
đơn vị và
phép
tính trước
khi
kết luận.

đ/
kg

TỔNG CHI
PHÍ

123 400
đồng

TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ - TIẾN TRÌNH
THỰC HIỆN

1

Quá trình, thời
gian
thực hiện

đúng các bước;
kết quả chính xác;
hoàn thành trong thời
gian quy định.
CÁC
BƯỚC

2

Bảng
5.1

Thái độ, ý thức
học tập

thành viên tham gia đầy
đủ;
phân chia công việc
đồng đều;
ĐOÀN KẾT
phối hợp nhịp nhàng;
CÙNG TIẾN
chủ động, tích cực. BỘ

1
3

TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ - BÁO CÁO
KẾT QUẢ

Hình thức báo
thu
cáohút, đẹp mắt, sáng tạo.

Trình bày báo
đủcáo
nội dung, tự tin, thuyết phục,
hấp dẫn.

2

4

Nội dung báo cáo

đầy đủ, logic, rõ ràng, mạch
lạc.

Mỗi tiêu chí đánh giá theo
thang điểm 1-3; mức 3 là cao
nhất.
BẢNG ĐÁNH
GIÁ

3

1

ĐÁNH GIÁ CHÉO SẢN
PHẨM
Mỗi nhóm tự chấm sản
Đổi sản phẩm với một
phẩm của mình theo
Bảng 5.1.
Bảng

2

nhóm khác để đánh giá
chéo.

5.1

3

Nêu ít nhất 1 điểm
mạnh và 1 điểm cần
cải thiện.
Điểm

Điểm
mạnh

cần cải
thiện

4

Chỉnh sửa bảng
tính/báo cáo trước khi
nộp bản cuối.

LUYỆN TẬP - TRÒ CHƠI TRẮC NGHIỆM
ONLINE
Công
cụ:

Quizizz

Cách tham
gia:

Học
vui chơi
vững
vàng
hơn!

Quét mã QR/truy cập
link

Link:

https://mophongquanghoc.my.canva.site
/tr-ch-i-t-nh-chi-ph-b-a-n

Thời gian: 5
phút
Hệ thống tự động chấm điểm.
ỘI
H
C
Ọ
H
KHÁM
PHÁ
VƯỜN

Quét mã
QR
Cố gắng
và tỏa sáng
nhé!

LUYỆN TẬP - TỰ ĐÁNH GIÁ SẢN
PHẨM

Đọc lại Bảng 5.1 trong SGK
trang 43.

Đánh giá sản phẩm theo 5 nhóm
tiêu chí: quá trình/thời gian, thái
độ/ý thức, hình thức báo cáo, nội
dung báo cáo, trình bày báo cáo.

Ghi điểm và đề xuất cách cải
thiện.
h
Tự đán
g iá
n bộ
ế
i
t
ể
đ
ỗi
hơn m
ngày!

Nỗ lực
hôm
nay
sáng
tạo
ngày
mai!

5 NHÓM TIÊU
CHÍ
Quá

Đánh giá
Trung
thực
Tiến bộ
hơn!

trình/
thời gian
Thái độ/
ý thức

Hình
thức
báo cáo
Nội
dung
báo cáo
Trình
bày
báo
cáo

pý
Mỗi gó
cơ
là một
hội
n
dễ hoà
thiện!

VẬN DỤNG - XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG
THỰC PHẨM
ST
T

1
2
3

Thực
phẩm
Gạ
o
Thịt lợn
vai
Măng

4

Tôm
biển

5

Rau
muống

6

Ổ
i
Sữa
bò

7

Phép tính
cộng
150 + 100 + 150 +
160
60 + 50 + 60 +
40
100 + 80 + 100
+ 70
60 + 50 + 50 +
100
150 + 200 + 200
+ 200
150 + 150 + 150 +
200
200 + 200

Tổng số
lượng cần
dùng

560
g
210
g
350
g
260
g
750
g
650
g
400
mL

HOẠT ĐỘNG SỐ - QUẢN LÍ CHI TIÊU
BỮA ĂN

Nhập các khoản chi dự
kiến vào ứng dụng quản
lí chi tiêu cá nhân hoặc
bảng tính.
Phân loại chi phí theo
nhóm:
lương thực, thịt/cá, rau
quả, sữa,...
Quan sát nhóm thực
phẩm chiếm tỉ lệ chi phí
lớn và đề xuất cách cân
đối hợp lí.

SỮ
A

Lương
thực

Thịt/
cá

Rau
quả

Sữ
a

Quản lí chi
tiêu
450.000
đ
320.000
đ
250.000
đ
180.000
đ
100.000
đ

Lương
thực
Thịt/
cá
Rau
quả
Sữa
Khá
c

Tổng cộng 1.300.000

đ

HOẠT ĐỘNG SỐ - AI GỢI Ý TIẾT KIỆM THỜI
GIAN/NHIÊN LIỆU
Có thể hỏi AI: “Cách chế biến
tôm hấp, thịt lợn xào măng và
rau luộc sao cho tiết kiệm
nhiên liệu và thời gian”.
Chọn những gợi ý phù hợp với
điều kiện gia đình và yêu cầu
an toàn thực phẩm.
Không thay đổi thực đơn nếu
nhiệm vụ đang yêu cầu tính
đúng chi phí theo thực đơn đã
cho.

KIẾN
THỨC

KỸ
NĂNG

hệ
g
n
g
Côn
ộc
u
c
ợ
r
hỗ t
sống h
min
g
n
ô
th
hơn!

Dưới đây là một số
gợi ý để tiết kiệm
thời gian và nhiên
liệu:

Tôm
hấp

Hấp tôm bằng nồi hấp 2
tầng dùng chung bếp.
Thịt lợn xào măng

Xào thịt lợn với măng ở
lửa vừa, đậy nắp để
chín nhanh.
Luộc rau bằng lượng
nước vừa đủ, tránh đun
quá lâu.

hông
t
n
ọ
h
Lự a c i n h
m
ơn!
h
m
ệ
i
T i ết k

Rau
luộc

ĂN NGON
SỐNG
XANH
TIẾT KIỆM
HƠN!

VẬN DỤNG - BÁO CÁO SẢN
PHẨM

Nộp bảng tính chi phí
bữa ăn
gia đình 4 người.

Nêu tổng chi phí và
nguồn giá tham khảo.

Chia sẻ 1-2 nhận xét
về việc
quản lí chi tiêu cho
bữa ăn
Trình
bày vào buổi học
gia đình.
tiếp theo.

ỈNH 4
Đ
IA
G
N
Ă
A
Ữ
B
Í
H
P
I
CH
NGƯỜI

HƯỚNG DẪN VỀ
NHÀ

• Ôn lại kiến thức đã học.
• Hoàn thành bài tập phần
Vận dụng.
• Chuẩn bị Bài 6 - Chế biến
thực phẩm có sử dụng
nhiệt.

CẢM ƠN CÁC
EM!

Chúc các em biết tính
toán, lựa chọn và
quản lí chi phí bữa ăn
hợp lí, khoa học trong
gia đình.