Luyện từ và câu:
Kiểm tra bài cũ:

* Đặt hai câu, trong đó có một câu hỏi, một câu có dùng từ nghi vấn nhưng không phải là câu hỏi (Gạch chân dưới từ nghi vấn)
* Câu hỏi dùng để làm gì?

Luyện từ và câu:

Dùng câu hỏi vào mục đích khác.

Luyện từ và câu:
Dùng câu hỏi vào mục đích khác.

I. Nhận xét:
1. Đọc lại đoạn đối thoại giữa ông Hòn Rấm với chú bé Đất trong truyện Chú Đất Nung:
Ông Hòn Rấm cười bảo:
- Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
- Nung ấy ạ?
- Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều việc có ích.


Luyện từ và câu:
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
2. Theo em, các câu hỏi của ông Hòn Rấm có dùng để hỏi về điều chưa biết không? Nếu không, chúng được dùng làm gì?
Phân tích câu hỏi:
- Câu hỏi của ông Hòn Rấm: “Sao chú mày nhát thế?” có dùng để hỏi về điều chưa biết không? Vậy câu hỏi này dùng để làm gì?

- Câu “Chứ sao?” của ông Hòn Rấm có dùng để hỏi điều gì không?
Vậy câu hỏi này có tác dụng gì?
* Nhận xét:- Có những câu hỏi không dùng để hỏi về điều mình chưa biết mà còn dùng để thể hiện thái độ khen, chê hay khẳng định, phủ định một điều gì đó.
3. Trong Nhà văn hoá, em và bạn say sưa trao đổi với nhau về bộ phim đang xem. Bỗng có người bên cạnh bảo: “Các cháu có thể nói nhỏ hơn không?” Em hiểu câu hỏi ấy có ý nghĩa gì?
*Nhận xét: - Nhiều khi câu hỏi được dùng để thể hiện lời yêu cầu, mong muốn một điều gì đó.

Luyện từ và câu:
Dùng câu hỏi vào mục đích khác.

II. Ghi nhớ :
Nhiều khi, ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn...


Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác.
III. Luyện tập:
Bài 1: Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
a. Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo: “ Có nín đi không? Các chị ấy cười cho đây này.”
b. Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách móc: “ Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô như vậy?”
c. Chị tôi cười: “ Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à?”
d. Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ vẩn trước bến xe: “ Chú có thể xem giúp tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không?”
Câu hỏi được mẹ dùng để bảo con nín khóc thể hiện yêu cầu.
Câu hỏi được bạn dùng để thể hiện ý chê trách.
Câu hỏi được chị dùng để chê em vẽ ngựa không giống.
Câu hỏi được bà cụ dùng để nhờ cậy giúp đỡ.

Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác.
Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chú nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nói với bạn: chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
b) Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn .
c) Trong giờ kiểm tra, em làm sai một bài tập, mãi đến khi về nhà em mới nghĩ ra. Em có thể tự trách mình bằng câu hỏi như thế nào ?
d) Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “ Đá cầu là thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “ Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.

Luyện từ và câu:
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
Bài 3:
Hãy nêu một vài tình huống có thể dùng câu hỏi để:
Tỏ thái độ khen, chê.
b) Khẳng định, phủ định.
c) Thể hiện yêu cầu, mong muốn.