Dùng câu hỏi vào mục đích khác
Trang 142
Thứ năm ngày 20 tháng 1 năm 2022
Luyện từ và câu
Nhận xét
Ông Hòn Rấm cười bảo:
Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
Nung ấy ạ?
Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều việc có ích.
Ông Hòn Rấm cười bảo:
Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
Nung ấy ạ?
Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều việc có ích.
Ông Hòn Rấm cười bảo:
Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
Nung ấy ạ?
Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều việc có ích.
Cả hai câu hỏi của ông Hòn Rấm đều không phải để hỏi điều chưa biết.
Câu hỏi đầu: “Sao chú mày nhát thế?”
Câu hỏi sau: “Chứ sao?”
 Ông Hòn Rấm hỏi như thế là để chê chú bé Đất nhát.
 Ông Hòn Rấm hỏi như thế là để khẳng định đất có thể nung trong lửa.
Ở nhà văn hóa, trong lúc mọi người đang xem phim, em và bạn say sưa trao đổi với nhau về bộ phim đang xem. Một bác ngồi bên cạnh bảo: “Các cháu có thể nói nhỏ hơn không?”
Câu hỏi không dùng để hỏi mà để yêu cầu các cháu hãy nói nhỏ lại.
Ghi nhớ
Nhiều khi, ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn,…
MỤC ĐÍCH KHÁC
CỦA CÂU HỎI
Luyện tập 1
a) Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo “Có nín đi không? Các chị ấy cười cho đây này.”
Câu hỏi của người mẹ được dùng để yêu cầu con nín khóc.
b) Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách móc: “Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô như vậy?”
Câu hỏi được bạn dùng để thể hiện ý chê trách.
c) Chị tôi cười: “Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à?”
Câu hỏi của người chị được dùng để thể hiện ý chê em vẽ ngựa không giống.
d) Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ vẩn trước bến xe: “Chú có thể xem giúp tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không ?”
Câu hỏi của bà cụ dùng để thể hiện ý yêu cầu, nhờ cậy giúp đỡ.
Luyện tập 2
a) Trong giờ sinh hoạt đầu tuần toàn trường, em đang chăm chú nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Hãy dùng hình thức câu hỏi để yêu cầu bạn chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
Bạn có thể chờ hết giờ sinh hoạt, chúng mình cùng nói chuyện được không?
b) Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn.
Sao nhà bạn sạch sẽ, ngăn nắp thế?
c) Trong giờ kiểm tra, em làm sai một bài tập, mãi đến khi về nhà em mới nghĩ ra. Em có thể tự trách mình bằng câu hỏi như thế nào?
Bài toán không khó nhưng mình lại làm sai. Sao mình lại lú lẫn thế nhỉ?
d) Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất”. Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn”. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều rất thú vị.
Chơi diều cũng thích chứ?
Luyện tập 3
Ví dụ: Em gái em học mẫu giáo mang về phiếu bé ngoan. Em khen bé: “Sao bé ngoan thế nhỉ?”
Con mèo nhà em hay ăn vụng. Em mắng nó: “Sao mày hư thế?”
Em nghịch bút làm vấy bẩn mực hết sách của chị. Chị tức quá, kêu lên: “Sao em phá thế nhỉ?”
Ví dụ: Hè này, em muốn đi học võ. Bạn bảo em: “Học võ làm gì? Học bơi sẽ thiết thực hơn à?”
Một bạn chỉ thích đọc truyện chữ, em bảo: “Truyện tranh cũng hay chứ?”. Bạn nghe em nói vậy bèn bĩu môi: “Truyện tranh thì có gì hay nhỉ?”
Ví dụ: Em trai em nghịch quá, khiến em không tập trung học bài được. Em bảo: “Em ra sân chơi cho chị học bài được không?”
Em muốn sang nhà bạn Hoa chơi. Em thưa với mẹ: “Mẹ ơi, con muốn sang nhà Hoa chơi có được không ạ?”
DẶN DÒ
- Hoàn tất các bài tập (nếu chưa hoàn thành).
- Xem trước bài mới: “MRVT: Đồ chơi – Trò chơi”