DUNG DỊCH

DUNG DỊCH

ĐIỀN CHỖ TRỐNG:

1. Khi hoà tan muối ăn trong nước được

dung dịch muối ăn.

2. Khi hoà tan các chất tan vào nước hoặc chất lỏng khác ta được dung dịch của
chất tan đó.
3. Nước muối bao gồm hai thành phần hoà vào nhau tạo thành một thể thống nhất
là Nước và Muối .
4. Khí HCl tan vào nước tạo thành dung dịch

Dung dịch là gì?

axit Clohiđric.

DUNG DỊCH
Ví dụ 1 Cho một thìa nhỏ đường vào nước, khuấy nhẹ.
Em có thể phân biệt được nước và đường sau khi hoà tan đường được không ? Tại sao?
=>Không thể phân biệt được nước và đường sau khi hoà tan .
Vì chúng đã tạo thành chất lỏng đồng nhất.

Ta có thể kết luận gì về đường và nước?
Đường là chất tan,
nước là dung môi của đường,
nước đường là dung dịch.

DUNG DỊCH
Ví dụ 2 Cho một thìa nhỏ dầu ăn hoặc mỡ vào cốc thứ nhất đựng xăng hoặc dầu hoả,
vào cốc thứ hai đựng nước, khuấy nhẹ.

Kết quả?
=> Dầu ăn hòa tan trong xăng, dầu
=> Tạo thành dung dịch
Dầu ăn

Cốc 1

Cốc 2

Dung dịch

Xăng

=> Xăng là dung môi của dầu ăn
=> Nước không phải là dung môi của dầu ăn

Dầu ăn

Dầu ăn

=> Dầu ăn không hòa tan trong nước

Nước

Nước

=> Không có dung dịch

Vậy, Dung dịch là:
Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của dung môi và chất tan
VD: Nước đường (đồng nhất đường và nước)
Nước muối (đồng nhất muối và nước)

Dung môi là chất có thể hòa tan chất khác để thành dung dịch
VD: Nước là dung môi trong nước đường
Nước là dung môi trong nước muối

Chất tan là chất bị hòa tan trong dung môi
VD: Đường là chất tan trong nước đường
Muối là chất tan trong nước muối

Dung dịch

Không phải dung dịch

CÂU HỎI

Để thu được Gang, Thép người ta nung nóng chảy sắt (Fe) (Ở nhiệt độ cao trên
15390C) trộn với một số nguyên tố khác (chủ yếu là cacbon (C)). Sau đó để nguội
người ta thu được Gang hoặc Thép ( Phụ thuộc vào hàm lượng cacbon mà tạo
thành Gang hay Thép).
Vậy theo em Gang, Thép có phải là dung dịch không ? Vì sao? Nếu phải thì em
hãy cho biết chất nào là chất tan, chất nào là dung môi?

ĐÁP ÁN
- Gang, Thép là 1 dung dịch vì đây là hỗn hợp đồng nhất giữa sắt (Fe) và
cacbon (C) và một số nguyên tố khác.
- Dung môi: Là sắt.(Fe)
- Chất tan: Là cacbon.(C)

Chú ý:
Sự phân biệt dung môi và chất tan của các chất cùng trạng thái tan được
vào nhau tạo thành dung dịch là sự tương đối dựa chủ yếu vào thành
phần ( thường là thể tích) :
+ Thành phần chất nào chiếm nhiều hơn được coi là dung môi.
+ Thành phần chất nào ít hơn được coi là chất tan.
+ Nếu thành phần tương đương nhau thì khái niệm dung môi và chất tan
chỉ là do cách gọi mà thôi.

LUYỆN TẬP
Em hãy nêu khái niệm chất tan, dung môi và dung dịch.
Trong VD sau :
Hòa tan 10g NaCl vào 100ml nước.
Đâu là chất tan, dung môi, dung dịch ?
Chất tan là chất bị hòa tan trong dung môi.
Dung môi là chất có khả năng hòa tan chất khác để tạo thành dung dịch.
Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của dung môi và chất tan.
Trong VD:
Chất tan là 10g NaCl,
Dung môi là 100ml H2O,
Dung dịch là dung dịch sau khi hòa tan hoàn toàn 10g NaCl vào 100ml H 2O.
(2NaCl + 2H2O → 2NaOH + Cl2 ↑ + H2 ↑)

DUNG DỊCH CHƯA BÃO HOÀ

DUNG DỊCH BÃO HOÀ

Thí nghiệm:
Cho dần dần và liên tục đường vào cốc nước, khuấy nhẹ

Đường

Nước
Dung
dịch
chưa
bão hoà
hoà
Dung
dịch
đã bão

Đường không tan

Nhận xét:
Ta thấy: với số lượng đường tăng dần, thì giai đoạn đầu dung dịch vẫn có
thể hòa tan thêm đường => Dung dịch đường chưa bão hòa
Giai đoạn sau khi số lượng thêm đến mức không hòa tan thêm đường nữa
=> Dung dịch đường bão hòa

Kết luận:
- Dung dịch

Ở một nhiệt độ xác đinh:
bão hoà

là dung dịch có thể hoà tan thêm chất tan.

- Dung dịch chưa bão hoà là dung dịch không thể hoà tan thêm chất tan.
Lưu ý: Độ bão hòa của một dung dịch thay đổi theo nhiệt độ (t oC), P (áp suất) và tùy
thuộc vào chất tan rắn, lỏng hay chất dễ bay hơi.
Ví dụ: Ở 20oC, 100 gam nước hòa tan được tối đa 39,5 gam muối ăn để tạo thành dung
dịch bão hòa. Nếu tăng nhiệt độ lên dung dịch trên trở thành dung dịch chưa bão hòa.

CÂU HỎI

Ở nhiệt độ không đổi( ví dụ 200C), làm cách nào để :
a. Biến dung dịch đường chưa bão hoà thành bão hoà?
b. Biến dung dịch đường bão hoà thành chưa bão hoà?
( Không được thay đổi nhiệt độ và áp suất khi biến đổi)

ĐÁP ÁN
a. Ta cho thêm đến dư lượng đường pha vào.
b. Ta cho thêm một lượng nước vào cho đến khi không thấy có đường
lắng ở đáy vật dụng đựng dung dịch đang pha.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ QUÁ TRÌNH HOÀ TAN
CHẤT RẮN XẢY RA NHANH HƠN?

- Bằng kiến thức bản thân, em cho biết, trong đời sống hàng ngày khi pha (hoà tan) một
chất nào đó (nước đường chẳng hạn) em thường làm những cách thức nào để làm cho
đường tan nhanh hơn ?
=> Khuấy, pha nước nóng, với những hạt to thì đập hoặc nghiền nhỏ.

Thí nghiệm mô phỏng

Qua thí nghiệm mô phỏng đó hãy phán
đoán xem quá trình hoà tan của chất rắn
xảy ra nhanh hơn trong những trường hợp
nào? Tại sao?
Trường hợp 1: Để Yên
Quá trình hòa tan chậm hơn, vì
Các phân tử nước chuyển động chậm,
các phân tử đường khó khăn xen vào
giữa các phân tử nước nhanh chóng.
Vậy nên mất thời gian lâu nhất.

Trường hợp 1

Trường hợp 2

Trường hợp 3

Trường hợp 4

Để yên

Khuấy đều

Đun nóng

Nghiền nhỏ

Các trường hợp sau làm cho chất rắn hoà tan nhanh hơn, vì:
TH2:Khuấy đều dung dịch: Luôn tạo sự tiếp xúc mới
giữa chất rắn và các phân
tử nước.
TH3: Đun nóng dung dịch:
Ở nhiệt độ cao, các phân tử
nước chuyển động càng
nhanh, làm tăng số lần va
chạm giữa các phân tử nước
và bề mặt chất rắn.
TH4: Nghiền nhỏ chất rắn:
Làm kích thước chất rắn càng
nhỏ, sự gia tăng diện tích tiếp
xúc giữa chất rắn với các
phân tử nước.

ÔN TẬP
là chất có khả năng hòa tan chất
khác để tạo thành dung dịch.
là chất bị hòa tan trong dung môi.
là hỗn hợp đồng nhất giữa dung môi
và chất tan.
là dung dịch không thể
hòa tan thêm chất tan.
là dung dịch vẫn có thể
hòa tan thêm chất tan
Khuấy dung dịch
Đun nóng dung dịch
Nghiền nhỏ chất rắn