1)

2)

Công tắc

Cầu dao

Thiết bị đóng - cắt mạch điện

4)

3)

Ổ điện

Phích cắm điện
Thiết bị lấy điện

5)

6)

Cầu chì

Aptomat
Thiết bị bảo vệ mạch điện

Bài 51

MỤC TIÊU BÀI HỌC

Hiểu được công dụng, cấu tạo và
nguyên lí làm việc của một số thiết bị
đóng – cắt và lấy điện của mạng điện
trong nhà

I. Thiết bị đóng – cắt mạch điện
1. Công tắc điện
a. Khái niệm

Em hãy cho biết trong trường hợp nào
bóng đèn sáng hoặc tắt? Tại sao?

- Trường hợp a: đèn sáng –> kín mạch
- Trường hợp b: đèn tắt –> mạch hở

Em hãy cho biết công dụng của công tắc
điện?

 Công tắc điện là thiết bị dùng để đóng
– cắt dòng điện bằng tay, thường được
sử dụng trong các mạch điện chiếu sáng
hay đi kèm với các đồ dùng điện

I. Thiết bị đóng – cắt mạch điện
1. Công tắc điện
a. Khái niệm
Công tắc điện là thiết bị dùng để
đóng – cắt mạch điện
b. Cấu tạo

Cực động

Vỏ
Cực tĩnh

Mô tả cấu tạo công tắc điện?

I. Thiết bị đóng – cắt mạch điện
1. Công tắc điện
a. Khái niệm
Công tắc điện là thiết bị dùng để
đóng – cắt mạch điện
b. Cấu tạo
Gồm: vỏ, cực động và cực tĩnh.

2

3

1
Các bộ phận đó được làm từ vật liệu gì?

2

3
1
(1) Vỏ: được làm bằng vật liệu cách điện.
(2) Cực động và (3) cực tĩnh: được làm bằng
vật liệu dẫn điện.

Trên vỏ công tắc điện có ghi 220V-10A.
Hãy giải thích ý nghĩa của số đó?

220V-10A
 220V: điện áp định mức
 10A: cường độ dòng điện định mức.

I. Thiết bị đóng – cắt mạch điện
1. Công tắc điện
a. Khái niệm
b. Cấu tạo
c. Phân loại

c. Phân loại
Dựa vào số cực người ta chia ra công tắc
điện hai cực, công tắc điện ba cực…

a
b
công tắc điện hai cực công tắc điện ba cực

a

b
e

c
d

g
h

Quan sát hình 51.3 SGK, hãy điền chữ cái
thích hợp của các loại công tắc điện vào
cột B trong bảng 51.1 SGK?

A

B

1. Công tắc bật

a
a

2. Công tắc
bấm
3. Công tắc
xoay
4. Công tắc giật

b
e

c
g
d

h

c. Phân loại Dựa vào thao tác đóng - cắt
có thể phân loại:
H.a
Công tắc bấm

H.b

Công tắc xoay

H.c

H.d

Công tắc bật

Công tắc giật

I. Thiết bị đóng – cắt mạch điện
1. Công tắc điện
a. Khái niệm
b. Cấu tạo
c. Phân loại
d. Nguyên lí làm việc

d. Nguyên lí làm việc
Hãy điền từ thích hợp vào chỗ trống (...)
trong câu sau để nêu nguyên lí làm việc
của công tắc
tiếp xúc
Khi đóng công tắc, cực động.......................
cực tĩnh làm kín mạch. Khi cắt công tắc,
hở
cực động tách khỏi cực tĩnh làm.........mạch
điện.

Cầu chì
Công tắc

Sơ đồ mạch
điện đơn giản

Đèn
Hãy chọn từ hoặc cụm từ thích hợp dưới đây
và điền vào chỗ trống (….) trong câu sau:
Công tắc thường được lắp trên dây pha,
nối
tiếp với tải, …………
sau
…………
cầu chì.
nối tiếp ; sau ; trước ; song song.

2. Cầu dao
a. Khái niệm
Cầu dao dùng để
đóng - cắt bằng tay
đồng thời cả dây pha
và dây trung tính của
mạng điện với công
suất nhỏ.

Quan sát hình, mô tả cấu tạo của cầu dao?
1. Vỏ 2. Các cực động 3. Các cực tĩnh
2

3
1

b. Cấu tạo
Gồm: Vỏ, các cực động và các cực tĩnh
2

3
1

Tại sao tay nắm cầu dao lại được bọc
gỗ, nhựa hoặc sứ?
- Vỏ cầu dao thường được làm bằng nhựa,
sứ để cách điện đảm bảo an toàn cho
người sử dụng.

c. Phân loại
 Căn cứ vào số cực: một cực, hai cực,
ba cực.
 Căn cứ vào sử dụng: một pha, ba pha.

Hình a

Hình b

1. Cầu dao một pha (H.a)
2. Cầu dao ba pha (H.b)

Cầu dao
1 cực
Cầu dao
21 cực
pha
Cầu dao
3 pha
cực

- Cho biết trong gia đình em có sử dụng
cầu dao hay không ? Nếu có thì được lắp
đặt ở vị trí nào trong mạng điện ?
 Được lắp đặt ở
đầu đường dây
chính, sau công
tơ điện.

Trên vỏ cầu dao có ghi số kiệu kĩ thuật
250V-15A. Hãy giải thích ý nghĩa của các
25
số đó?
0V
-15
A

 250V: điện áp định mức
 15A : cường độ dòng điện định mức.

I. Thiết bị đóng cắt mạch điện
II. Thiết bị lấy điện
1. Ổ điện

2. Phích cắm điện

Thảo luận nhóm
Nhóm 1

11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1

Nhóm 2

Câu 1

Câu 1

Ổ điện có công dụng gì?
Câu 2

Phích cắm có công
dụng gì?

Ổ điện gồm mấy bộ
phận chính, đó là bộ
phận nào ?

Kể tên bộ phận chính
của phích cắm?

Chúng được làm từ vật
liệu gì?

Chúng được làm từ
vật liệu gì?

Câu 2:

1. Ổ điện
- Công dụng: là chỗ lấy điện cho các đồ
dùng điện.
- Cấu tạo : +Vỏ: được làm bằng nhựa hoặc
sứ.
+ Cực tiếp điện: thường làm bằng đồng.

Cực tiếp điện 2

1 Vỏ

Một số loại ổ điện thường dùng

2. Phích cắm điện
- Công dụng: Dùng cắm vào ổ điện,
lấy điện cung cấp cho các đồ dùng điện.
- Cấu tạo: + Thân: thường làm bằng chất
cách điện tổng hợp chịu nhiệt
+ Chốt tiếp điện: làm bằng vật dẫn điện
(đồng).
2
Chốt tiếp điện

1 Thân

- Hãy cho biết phích cắm điện
thường gồm có những loại nào?

loại tháo được

chốt cắm tròn

loại không tháo được

chốt cắm dẹt

1.Thiết bị đóng – cắt của mạch điện bao
gồm: cầu dao, công tắc, nút ấn,…
2.Thiết bị lấy điện của mạch bao gồm:
phích cắm điện và ổ điện.
3.Khi sử dụng các thiết bị này, cần chú ý tới
các số liệu kĩ thuật để đảm bảo phù hợp
với điện áp của mạng điện và công suất
của đồ dùng.

1. Công tắc điện có cấu tạo gồm:
a. Cực động, vỏ, núm tắt mở.
b. Cực tĩnh, vít cố định, vỏ.
c. Vỏ, cực động, cực tĩnh.

DẶN DÒ
 Học thuộc phần ghi nhớ.
 Trả lời các câu hỏi trong SGK/181
 Tìm hiểu trước bài 53.