H.Em hiểu gì về công việc của thám tử? Nếu tên
một nhân vật thám tử trong các tác phẩm văn học
hoặc bộ phim mà em biết, chia sẻ ngắn gọn cảm
nhận của em về nhân vật đó?

Bài 6:
Giải Mã những bí mật
Tiết 73,74,75 Văn bản

Ba chàng sinh
viên
A-Thơ Cô-nan
Đoi-lơ

I.
Đọc – tìm hiểu
chung

- Đọc to, rõ ràng, diễn cảm.
- Đọc phân vai
- Chú ý sử dụng chiến lược đọc trong các thẻ chỉ dẫn:
theo dõi, dự đoán, suy luận, đối chiếu.

- Inch: đơn vị đo chiều dài, được sử dụng
phổ biến ở một số nước nói tiếng Anh như:
Anh, Mỹ, Ca-na-da (Canada),…; 1 inch
tương đương 2,54 cm.
- Foot: đơn vị đo chiều dài, được sử dụng phổ biến ở một số nước
nói tiếng Anh như: Anh, Mỹ, Ca-na-đa,…1 foot tương đương
30,48 cm
- Khánh kiệt: bị mất hết tài sản

1. Tác giả
- Là nhà văn người Xcốt-len (Scotland)
- Sáng tác ở nhiều thể loại như: tiểu thuyết lịch
sử, truyện khoa học viễn tưởng, truyện ngắn,
kịch,…
- Nổi tiếng trên toàn thế giới với truyện trinh
thám, trong đó nhân vật chính là Sơ-lốc Hôm.
A-thơ Cô-nan Đoi-lơ
(1859-1930)

2. Tác phẩm

Xuất xứ

Thể loại

Đề tài

Chủ đề

In trong tập truyện “Sự trở về của
Sơ-lốc Hôm (1905)

Truyện trinh thám

Gian lận học đường và cuộc đấu trí
nhằm bảo vệ công lí.
Ca ngợi tài năng phá án của Sơ- LốcHôm. Thể hiện niềm tin vào sự thật và
phẩm chất tốt đẹp của con người ( lòng tự
trọng, sự ân hận)

Báo cáo sản phẩm

ìm hiểu về truyện trinh
thám

1. Truyện trinh thám
- Là loại tác phẩm truyện
- Viết về quá trình điều tra vụ án
- Thường có những sự việc bí ẩn, bất
ngờ
- Quá trình phá án của người điều tra
dựa trên yếu tố quan trọng là sự suy
luận logic.
- Vụ án thường được làm sáng tỏ ở
phần kết thúc truyện.

1. Truyện trinh thám

Khái niệm

Phá án dựa trên
suy luận logic.

Là tác phẩm
truyện.

Viết về điều tra
vụ án.
Gồm các sự việc bí
ẩn, bất ngờ.

Truyện
trinh thám

Vạch trần sự thật
ở kết truyện.
Giữ vị trí quan
trọng trong văn học.

2. Một số yếu tố của truyện trinh thám
a. Không gian

Đặc điểm
Không gian

Không gian rộng.

Không gian hiện trường

Không gian hẹp.

Chi tiết, cụ thể.

Gắn liền với dấu hiệu
phạm tội.

Giới thiệu cụ thể
thông tin ở đầu
Thời

truyện.

gian

Câu chuyện chân thực
hơn.

Tạo sự căng thẳng, hấp
Thời gian gấp rút, áp
lực.

dẫn.
Tài năng của người điều
tra.

Đặc điểm
Trung tâm: vụ án
Chuỗi sự kiện
Hành trình phá án
Cốt
truyện

Nhiều tình tiết khó giải thích
Vụ án phức tạp

Hành trình giải mã
Sáng tỏ bí mật

Đặc điểm
Nhân vật
Có tố chất đặc biệt

Chuyên nghiệp

Người điều tra
Nghiệp dư

Trung thực, bảo vệ lẽ
phải và công lý

Nạn nhân
Nghi phạm
Thủ phạm

Đặc điểm
Chi tiết

Bí ẩn, lì kì, bất ngờ
Dấu hiệu của bằng chứng
Manh mối quan trọng

Chi tiết,
ngôi kể

Ngôi thứ nhất
Ngôi kể

Ngôi thứ ba
Chân thực, đáng tin, bất ngờ, kịch tính hơn.

- Kể theo ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba.
+ Ngôi thứ nhất: kể lại qua lời của người điều
tra hoặc lời một người bạn của người điều tra –
nhân vật chứng kiến toàn bộ quá trình giải mã
vụ án.
 Giúp câu chuyện trở nên chân thực, đáng tin,
bất ngờ và kịch tính hơn.

II.
Tìm hiểu văn
bản

1.Cốt
truyện,
không gian, hệ
thống nhân vật,
ngôi kể

Hoạt động
nhóm (3
nhóm)
Tìm
hiểu về cốt

truyện của tác phẩm

a. Cốt truyện
Phần 1: Từ đầu đến “nhưng
vẫn còn cuộn lại”

Có kẻ vào văn phòng của
thầy để chép trộm đề thi
trước ngày diễn ra cuộc
thi giành học bổng có giá
trị.

Đề thi bị lộ khiến thầy
Xôm vô cùng lo lắng.

Vụ viện gây lo lắng, hoảng hốt.

Ông không biết nên hoãn
thi và công bố sự việc
hay để mặc kẻ gian tranh
học bổng đáng giá.

a. Cốt truyện
Phần 2: Tiếp theo đến
“hai mẩu đầu tiên”.
Sơ-lốc Hôm tới văn
phòng thầy Xôm để
xem xét, nghiên cứu
hiện trường nhằm
tìm ra thủ phạm.

Cuộc điều tra tuy
nhanh nhưng đã xác
định rõ nghi phạm là
ba sinh viên cùng
tòa nhà với thầy
Xôm.

Sơ-lốc Hôm đã tìm
cách gặp cả ba sinh
viên.

Hành trình phá án của người điều tra.

a. Cốt truyện
Phần 3: Còn lại

Sự việc được công
bố vài giờ trước khi
cuộc thi bắt đầu.

Sơ-lốc Hôm đến gặp
thầy Xôm và khuyên
ông vẫn tổ chức thi.

Công bố sự thật.

Thám tử đã chỉ ra
thủ phạm là Ghi-crít
và người che giấu là
Ben-ni-xtơ.

b. Không gian

- HS HĐ cặp đôi 4' trả lời câu hỏi 2(SGK/14)
- H. Vụ án cần điều tra ở đây là gì? .Vụ án xảy ra ở đâu? Những
dấu vết quan trọng nào đã được Sơ-lốc Hôm phát hiện trong không
gian đó?

- Vụ việc: Chép chộm đề thi môn tiếng Hy Lạp
- Không gian xẩy ra sự việc: Văn phòng của thầy Xôm.
+ Phòng làm việc có một cửa gắn lưới sắt và nhìn ra khoảng sân
rêu phong của ngôi trường cổ kính
+ Thầy Xôm ở tầng một. Ở các tầng trên là ba sinh viên, mỗi
người một tầng

- Những dấu vết ở hiện trường:
T
T

Manh mối

Ý nghĩa của manh mối trong quá trình
phá án

1 Ba trang đề thi, mỗi Thủ phạm chép được nửa tờ thứ hai thì
trang ở một vị trí khác thầy Xôm về nên không kịp để về chỗ cũ
nhau
2 Vài mảnh vỏ bút chì, Hắn viết mạnh tay làm gãy đầu chì phải vót
một đầu chì gãy
lại
3 Phòng làm việc của thầy
Xôm ở tầng một, có một
cửa sổ gắn lưới sắt nhìn
ra sân trường

Hôm để ý và hỏi để nắm được chiều cao
của 3 sinh viên. Logic là thủ phạm phải biết
đề thi ở trong phòng và đủ cao để thấy tờ
giấy trên bàn giữa phòng là gì khi đi ngang
qua

4 Vết rách dài độ 3 inch trên
cái bàn để giữa phòng, rách
nông ở một bên nhưng hằn
rõ theo hướng phòng ngủ;
Ghi- crit là vận động viên
nhẩy xa.
5 Một mầu bột đen nhỏ, lấm
tấm như mùn cưa
6 Phòng ngủ của thầy Xôm có
mẩu nhỏ mầu đen giống mầu
trên bàn ngoài phòng làm
việc

Loại giầy nhảy ca là giầy đinh. Ghi-crit
vào phòng, đặt giầy lên bàn. Khi thầy
Xôm về, Ghi- Crit chộp lấy giầy , chạy
vào phòng ngủ, kéo chiếc giầy theo
hướng đó.
Đất bám quanh đinh giày còn vương
trên bàn
Thủ phạm đã trốn vào phòng ngủ suốt
thời gian thầy Xôm nói chuyện với
Ben-ni-xto ở phòng làm việc. Mẩu đất
còn lại trên giày rã ra, rơi xuống sàn.

7 Ông Ben-nixto đã ngồi
lên cái ghế
gần
cửa
phòng
chứ
không phải
cái ghế khác.

Ghi-crit đã để găng tay lên ghế gần cửa sổ khi chép
chộm đề. Khi thầy Xôm về, ông Ben-ni-xto ngồi lên
cái ghế đó ngay để che giấu vật thể tiết lộ danh tính
Ghi- crit.

- Thời gian xẩy ra vụ việc: Buổi chiều trước ngày diễn ra kì thi.
- Thời gian điều tra: Giới hạn trong một đêm ngắn, gấp

Vụ việc: chép trộm đề thi
Phòng làm việc có cửa sổ gắn

b. Không gian

Hiện trường:
Phòng thầy Xôm

lưới sắt.
Tầng một
Vỏ bút chì

Dấu vết ở hiện trường

Đầu chì gãy
Vết rách trên bàn
Mẩu bột đen nhỏ

c. Thời gian

Hoạt động nhóm bàn
Chỉ ra các chi tiết cho thấy áp lực về thời gian
của cuộc điều tra. Việc tạo áp lực về thời gian
điều tra như vậy có tác dụng gì?

- Một số chi tiết cho thấy giới hạn thời gian của cuộc điều tra
+ Ngày mai, cuộc thi lấy kết quả để cấp học bổng sẽ được tổ chức.
+ Ông giám học nói: “Mai là thi rồi. Tối nay tôi buộc phải đưa ra
quyết định dứt khoát. Tôi không thể để kì thi diễn ra khi đề thi bị
lộ”.
+ Sơ-lốc Hôm nói: “Ông cứ để nguyên vậy đi. Sớm mai tôi sẽ ghét
rồi bàn về việc này, có thể lúc đó tôi đã nắm được những tình tiết
mới giúp ông thoát khỏi tình cảnh này. Còn từ giờ tới đó, ông đừng
thay đổi gì cả.”
+ “Ông thầy khốn khổ đang đứng ngồi không yên. Chỉ vài giờ nữa
là kì thi bắt đầu, ấy vậy mà ông ta chưa biết nên công bố sự việc
hay mặc thây cho kẻ gian trá tranh học bổng đáng giá”.

- Thời gian xẩy ra vụ việc: Buổi chiều trước ngày diễn ra kì thi.
- Thời gian điều tra chỉ giới hạn trong một đêm.
 Ngắn ngủi, gấp gáp
 Tạo độ căng, kịch tính cho câu chuyện và gây
sự tò mò, căng thẳng, lôi cuốn người đọc.

->Thể hiện sự tự tin và tài năng của thám tử
Sơ-lốc Hôm.

c.Hệ thống nhân vật:

- Nạn nhân: Thầy Xôm
- Người điều tra: Thám tử Sơ-lốc- hôm và người bạn Oát-xơn
- Nghi phạm: Ba sinh viện ( Dao- lát-rát, Ghi- crit, Mai Măc-lerờn)
- Thủ phạm: Ghi- crit, Ben-ni-xtơ ( người bao che lỗi lầm của Ghicrit)

d.Ngôi kể:
- Ngôi kể: ngôi thứ nhất qua lời kể của nhân vật Oát-xơn – người
bạn thân thiết đồng thời là cộng sự đắc lực của Sơ-lốc Hôm.
Oát-xơn đã theo sát vụ án cùng vị thám tử và thường xuyên được Sơlốc Hôm trao đổi ý kiến chuyên môn. Vì thế, Oát-xơn biết tường tận
từng chi tiết của vụ án.
- Tác dụng: Câu chuyện trở nên chân thực, đáng tin cậy hơn vì nó
được người trong cuộc chứng kiến kể lại.

2. Cách thức điều tra của vị thám
tử:

Em
là
thá
m
tử

- Suy luận ban đầu về thủ phạm bằng phương pháp loại trừ giả thiết:
+ Người thợ in không liên
quan vì nếu muốn, anh ta có
thể chép lại đề thi ngay tại
nhà mình.

+ Sinh viên Đao-lát Rát cũng không
liên quan vì khi anh ta vào phòng
thầy Xôm, bản in thử vẫn cuộn lại,
anh ta không thể biết đó là gì?

- Suy luận ban đầu về thủ phạm bằng phương pháp loại trừ giả thiết:
- Xem xét hiện trường:
+ Quan sát khung cửa sổ
+ Hướng sự chú ý vào cậu sinh
viên có thân hình rất cao.
+ Mẩu đất trên bàn ngoài phòng
làm việc chứng tỏ kẻ chép trộm
đề thi đặt đôi giày ở đó, vết rách
do đinh giày để lại trên mặt bàn
hằn rõ theo hướng phòng ngủ cho
thấy chiếc giày bị kéo về hướng
đó và thủ pháp đã trốn trong
phòng ngủ.

- Suy luận ban đầu về thủ phạm bằng phương pháp loại trừ giả thiết:
- Xem xét hiện trường:
- Tìm kiếm bằng chứng:
Vị thám tử đã đến sân nhảy xa và
nhận thấy loại đất sét đen cứng được đổ
trong hố nhảy cùng một ít mùn cưa rải lên bề
mặt chính là loại đất bám quanh đinh giày
vương ở bàn và mẩu đất thứ hai rã ra, rơi
xuống sàn phòng ngủ.
 Sơ-lốc Hôm đã xâu chuỗi được các thông tin từ lời khai của nạn nhân (thầy
Xôm) kết hợp chặt chẽ với việc xem xét hiện trường phạm tội và tìm kiếm
bằng chứng bổ sung để đưa ra kết luận thuyết phục…

 Sơ-lốc Hôm là một thám tử thông minh, có
khả năng phán đoán nhanh nhạy, quan sát
tinh tường, phân tích sắc sảo, suy luận logic…

3.Nghệ thuật của tác phẩm:
- H.Nhằm tạo nên sự hấp dẫn của truyện trinh thám, nhà văn
thường đánh lạc hướng suy luận của người đọc để cuối cùng, chân
tướng sự việc lộ diện bất ngờ. Đặc điểm này được thể hiện như thế
nào trong truyện “Ba chàng sinh viên”?

3.Nghệ thuật của tác phẩm:
Một số chi tiết có vai trò đánh lạc hướng suy luận của người đọc:
- Đặc điểm của các sinh viên ở cùng tòa nhà với thầy Xôm:
+ Ghi- crít – một sinh viên chăm chỉ, tử tế và là vận động viên giỏi – sống ở
tầng hai.
+ Đao-lát Rát sống ở tầng ba. Cậu học tốt nhưng môn tiếng Hy Lạp yếu.
+ Sống ở tầng trên cùng là Mai Mắc Le-rờn. Cậu ta được xem
là sáng dạ nhất trường, nhưng lại lười học, ương ngạnh, ăn
chơi và vô kỉ luật. Cậu ta suýt bị đuổi học ngay trong năm thứ
nhất vì dính vào một vụ bài bạc. Cả học kì này, cậu ta toàn
rong chơi.

Một số chi tiết có vai trò đánh lạc hướng suy luận của người đọc:
- Đặc điểm của các sinh viên ở cùng tòa nhà với thầy Xôm:
- Trong ba sinh viên, thầy Xôm nghi ngờ Mai Mắc Le-rờn vì thái độ bất lịch
sự khi ông gõ cửa phòng
- Oát-xơn nghi ngờ Mai Mắc Le-rờn vì ăn nói lỗ mãng và nổi tiếng vô kỉ luật.
Ngoài ra, theo Oát-xơn, anh chàng Ấn Độ Đao-lát Rát cũng đáng nghi vì
trông “ranh ma” và hành động khó hiểu (đi lại liên tục trong phòng).
- Thầy Xôm, Sơ-lốc Hôm và Oát-xơn đều thấy người hầu Ben-ni-xtơ là người
trung hậu, có lẽ không liên quan đến vụ việc.
 Tuy nhiên, những người có liên quan đến hành động gian dối trước khi kì
thi diễn ra là Ghi-crít và Ben-ni-xtơ (người bao che lỗi lầm cho Ghi-crít )

4. Bài học
- H.Em rút ra bài học gì từ câu chuyện
được kể trong tác phẩm?