BÀI 19: CÔNG NGHỆ TẾ
BÀO

CÂU HỎI ĐỊNH HƯỚNG
01

Công nghệ tế bào là gì?

02

Công nghệ tế bào được ứng dụng
như thế nào trong đời sống con
người?

Khái niệm công nghệ tế bào
Công nghệ tế bào là ngành kỹ thuật về quy
trình ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế bào
hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn
chỉnh.

1. Cây con được hình thành từ cơ quan nào của cây?
2. Động vật tạo ra cơ thể mới bằng cách nào?

CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

1. Nuôi cấy mô
2. Lai tế bào sinh dưỡng
3. Nuôi cấy hạt phấn

4. Nhân bản vô tính ở động vật
5. Cấy truyền phôi

I. Công nghệ tế bào động vật
1. Khái niệm:
Công nghệ tế bào động vật là quy trình công nghệ nuôi cấy các loại tế bào
động vật và tế bào người trong môi trường nhân tạo để tạo ra một lượng lớn
tế bào nhằm mục đích nghiên cứu và ứng dụng trong thực tế.

2. Nguyên lí:
Nuôi cấy các tế bào gốc trong môi trường thích hợp và tạo điều kiện để
chúng phân chia rồi biệt hoá thành các loại tế bào khác nhau.
* Tế bào gốc là những tế bào có thể phân chia và biệt hoá thành nhiều
loại tế bào khác nhau.

3. Thành tựu
a. Nhân bản vô tính ở động vật

Nhân bản vô tính ở người???

b. Liệu pháp tế bào gốc

c. Liệu pháp gene

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO ĐỘNG VẬT

 
Nhân bản vô tính ở

Đặc điểm

Ý nghĩa

 

 

Liệu pháp tế bào gốc

 

 

Liệu pháp gene

 

 

động vật

 
Nhân bản
vô tính ở
động vật

Đặc điểm
Ý nghĩa
Con sinh ra giống hệt mẹ cho nhân. Nhân nhanh vật nuôi quý
hiếm hoặc động vật biến
Không có sự kết hợp giáo tử đực
đổi gen
cái nên không có sự đổi mới vật
chất di truyền

+ Tạo ra các động vật mang
gen người nhằm cung cấp
các cơ quan nội tạng cho
người bệnh

Liệu

Truyền tế bào gốc nuôi cấy ngoài cơ thể vào người Thay thế các tế bào

pháp tế

bệnh để thay thế các tế bào bị bệnh di truyền.

bị bệnh di truyền.

bào gốc

Cơ thể không thải loại tế bào ghép

Sản xuất Protein
chữa bệnh cho
người

Liệu

(1) Nhân nuôi tế bào trong ống nghiệm, chỉnh sửa

Thay thế gene bệnh

pháp

gene hoặc thay thế gene bệnh của tế bào bằng bằng gene lành

gene

gene lành;
(2) Sàng lọc các tế bào đã được chỉnh sửa gene và
nhân bản trong ống nghiệm;
(3) Truyền các tế bào chỉnh sửa gene vào cơ thể
bệnh nhân

II. Công nghệ tế bào thực vật
1. Khái niệm:
Công nghệ tế bào thực vật là quy trình công nghệ nuôi cấy các tế bào, mô
thực vật ở điều kiện vô trùng để tạo các cây có kiểu gene giống nhau nhằm
mục đích nhân giống.

2. Nguyên lí:
Cơ sở khoa học của công nghệ tế bào thực vật là dùng môi trường dinh dưỡng có bổ
sung các hoóc môn thực vật thích hợp tạo điều kiện để nuôi các tế bào thực vật tái
sinh thành các cây.

3. Thành tựu
a. Nuôi cấy mô
Tách mô phân sinh
(từ đỉnh sinh trưởng
hoặc tế bào lá non).

Nuôi cấy trên môi
trường dinh dưỡng
đặc tạo mô sẹo.
Chuyển mô sẹo
sang môi trường
dinh dưỡng +
hoocmon

Nuôi trồng cây
con

b. Lai tế bào sinh dưỡng

b. Lai tế bào sinh dưỡng

c. Nuôi cấy hạt phấn

c. Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn chưa thụ tinh

Công nghệ tế bào thực vật
 

Sơ đồ hóa các bước

Ưu điểm

Nuôi cấy
mô

 

Lai tế bào
sinh dưỡng

 

Nuôi cấy
hạt phấn

 

Công nghệ tế bào thực vật
 

Sơ đồ hóa các bước

Ưu điểm

Nuôi cấy
mô

Nhân nhanh nhiều giống cây trồng quý và
sạch bệnh, tạo ra nhiều cá thể mới có kiểu
gen giống cá thể ban đầu

Lai tế bào
sinh dưỡng

Tạo ra cây lai khác loài mang đặc điểm của 2
loài, nhưng không phải trải qua sinh sản hữu
tính, tránh hiện tượng bất thụ của con lai

Nuôi cấy
hạt phấn

 

Tạo ra dòng thuần chủng, tính trạng chọn lọc
ổn định

Cơ sở di truyền của công nghệ tế bào là tính toàn năng của tế
bào: Mọi tế bào đều chứa thông tin di truyền cần thiết (bộ gen)
để có thể phát triển thành cơ thể hoàn chỉnh

https://quizizz.com/join?gc=35031133

CHỤP ẢNH CHECKIN

HOẠT ĐỘNG

• Em hãy chụp ảnh check in khi lên đến
đỉnh núi nhé
• Về nhà: NCKH: Tìm hiểu về công nghệ
tế bào gốc

• Hoạt động cá nhân tổng kết lại kiến
thức đã học
• Chuẩn bị câu hỏi thảo luận với bạn
• NCKH: Viết bài thu hoạch
Tìm hiểu về công nghệ tế bào gốc