NHIỆT LIỆT CHÀO ĐÓN
CÁC EM TỚI BÀI HỌC MỚI!
Tin học 11

KHỞI ĐỘNG
Trong chương trình tin học ở những
lớp dưới, các em mới chỉ nhìn thấy
các thiết bị bên ngoài như màn hình,
bàn phím, chuột, máy chiếu, bộ nhớ
ngoài (đĩa cứng rời hay thẻ nhớ USB).
Tiếp >>

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

KHỞI ĐỘNG
Em biết cụ thể trong

Bảng mạch chính

thân máy có những bộ

Bộ xử lí trung tâm

phận nào không?

Bộ điều
khiển

Bộ số học
về logic

Thiết bị ra

Thiết bị vào

Bộ nhớ ngoài

Bộ nhớ trong
Hình 4.1. Sơ đồ cấu tạo chức năng của máy tính

BÀI 4:
BÊN TRONG
MÁY TÍNH

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

NỘI DUNG
BÀI HỌC

01

02

Các thiết bị bên trong
máy tính

Mạch logic và vai trò của
mạch logic

1. Các thiết bị bên trong máy tính
Hoạt động 1:

Dưới đây là một số thiết bị bên trong thân máy,
em có biết chúng là các thiết bị gì không?

Đĩa cứng
CPU
Name
Job Position

RAM

Bảng mạch
mở rộng

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

Tất cả các thiết bị bên
trong thân máy được
gắn với một bảng
mạch, gọi là bảng
mạch chính.

Em hãy đọc thông tin SGK để tìm hiểu các thiết bị bên
trong máy tính như bộ nhớ trong, bộ nhớ ngoài, CPU,
các cổng kết nối với thiết bị ngoại vi.
a) Bộ xử lí trung tâm
 Là thành phần quan trọng nhất của
máy tính, đảm nhiệm việc thực hiện
các chương trình máy tính.

Bộ xử lí trung tâm
Bộ điều
khiển

Bộ số học
về logic

 Cấu tạo gồm 2 bộ phận chính:
Phối hợp đồng bộ các thiết bị

Thực hiện tất cả các

của máy tính, đảm bảo máy

phép tính số học và

tính thực hiện đúng chương

logic trong máy tính.

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

b) Bộ nhớ trong ROM và RAM
RAM

ROM

Là bộ nhớ có thể ghi được,

Là bộ nhớ được ghi bằng

dùng để ghi dữ liệu tạm thời

phương tiện chuyên dùng, các

trong khi chạy các chương trình

chương trình ứng dụng chỉ có

nhưng không giữ được lâu dài.

thể đọc mà không thể ghi hay
xóa. Có thể lưu dữ liệu lâu dài.

c) Bộ nhớ ngoài
 Có thể đặt bên trong hay bên ngoài
thân máy, thường là đĩa từ, đĩa thể
rắn, đĩa quang...
 Dùng để lưu trữ dữ liệu lâu dài,
không cần nguồn nuôi, giá thành rẻ
hơn RAM và có dung lượng lớn.

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

Củng cố kiến thức
Câu 1. Có thể đo tốc độ của CPU bằng số phép tính thực hiện
trong một giây không?

Đối với nhiều loại CPU, mỗi phép tính sẽ thực hiện một trong
số xung đồng hồ khác nhau. Do đó khó xác định được chính
xác số phép tính thực hiện được trong một đơn vị thời gian.

Củng cố kiến thức
Câu 2. Giá tiền của mỗi thiết bị nhớ có phải là một thông số đo
chất lượng không?
Giá không chỉ phụ thuộc vào chất
lượng mà còn phụ thuộc vào các
yếu tố khác thể hiện quan hệ
cung cầu của thị trường.

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

2. Mạch logic và vai trò của mạch logic
a) Một số phép toán logic và thể hiện vật lí của chúng
Các đại lượng logic "Đúng" và "Sai" được thể hiện bởi các bit 1 và 0.
Bảng một số phép toán lôgic
x OR y
xνy

NOT x

x XOR y
xy

x

y

x AND y
xɅy

1

1

1

1

0

0

1

0

0

1

0

1

0

1

0

1

1

1

0

0

0

0

1

0

Các quy tắc thực hiện các phép toán logic:
 Phép nhân hai đại lượng logic chỉ nhận giá trị
1 khi và chỉ khi cả đại lượng x VÀ đại lượng y
đều bằng 1.
 Phép cộng hai đại lượng logic chỉ bằng 1 khi
và chỉ khi ít nhất một trong hai đại lượng x
HOẶC y bằng 1.

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

Các quy tắc thực hiện các phép toán logic:
 Phép phủ định một đại lượng logic sẽ cho giá trị
ngược lại. Phủ định của 0 được 1, phủ định của 1
được 0.
 Phép hoặc loại trừ của hai đại lượng logic cho kết
quả bằng 1 khi và chỉ khi hai đại lượng đó có giá
trị khác nhau.

2. Mạch logic và vai trò của mạch logic
b) Phép cộng trên hệ nhị phân
Em hãy biểu diễn số 19 sang hệ nhị phân và ngược lại.
Ta được số nhị phân cần tìm là:
10011.
Đổi từ hệ nhị phân sang hệ thập
phân, giá trị của số 10011 sẽ là:
1 × 24 + 1 × 21 + 1 × 20 = 19

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

 Bảng cộng:

x
0
0
1
1

 Để cộng các số nhị phân, phải
cộng từng chữ số, có thể có nhớ
sang hàng bên trái.

y
0
1
0
1

x+y
0
1
1
10
Ví dụ: Phép cộng 6 với 7:

c) Minh họa dùng mạch logic xây dựng mạch điện thực hiện
phép cộng 2 bit
Thảo luận nhóm đôi, thực hiện Hoạt động 2 SGK trang 26:
Hoạt động 2:

Bảng cộng trong Hình 4.8 cho thấy việc cộng hai số 1 bit có thể
cho kết quả là một số 2 bit nếu phép cộng có nhớ. Khi cộng hai
số nhiều bit, thì số nhớ được cộng tiếp vào hàng bên trái.

z và t là kết quả của
hai phép toán logic
nào của x và y?

x
0
0
1
1

y
0
1
0
1

x + y = zt
0
1
1
10

Số nhớ z
0
0
0
1

Kết quả t
0
1
1
0

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

c) Minh họa dùng mạch logic xây dựng mạch điện thực hiện
phép cộng 2 bit
Thảo luận nhóm đôi, thực hiện Hoạt động 2 SGK trang 26:
Hoạt động 2:

z là kết quả của phép

t là kết quả của phép

toán logic x AND y

toán logic x XOR y

x
0
0
1
1

y
0
1
0
1

x + y = zt
0
1
1
10

Số nhớ z
0
0
0
1

Kết quả t
0
1
1
0

Mở rộng

Trên thực tế, người ta có
thể tổng hợp cổng XOR từ
các cổng AND, OR, NOT
như hình vẽ bên.

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

KẾT LUẬN
Tất cả các thiết bị số, gồm cả
máy tính đều được chế tạo từ
mạch logic.
Mạch logic hay mạch số là các mạch điện
hay điện tử có đầu vào và đầu ra thể hiện
các giá trị logic. Mọi mạch logic đều có thể
xây dựng từ các cổng AND, OR và NOT.

Củng cố kiến thức
Câu 1. Thế nào là một mạch logic?
Mạch logic là mạch có đầu vào và đầu ra thể hiện các
giá trị logic. Nói cách khác, mạch logic là các mạch
điện/ điện tử thực hiện các phép biến đổi logic.
Câu 2. Nêu tầm quan trọng của mạch logic.
Tầm quan trọng của mạch logic thể hiện ở tất cả các
thiết bị xử lí dữ liệu nhị phân (trong đó có máy tính)
đều được xây dựng từ các mạch logic.

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

Câu 1: Thiết bị nào là thành phần quan trọng nhất của
máy tính?
 A. Đĩa cứng

 B. CPU

 C. RAM

 D. ROM

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

Câu 2:Tốc độ truy cập của thiết bị bộ nhớ ngoài sau đây là
nhanh nhất?

 A. Đĩa cứng

 B. Đĩa quang

 C. Đĩa SSD

 D. Đáp án khác

Câu 3: Bộ phận nào dưới đây thường được dùng để lưu trữ
các dữ liệu hệ thống cố định và các chương trình kiểm tra
hay khởi động máy tính?
 A. Đĩa cứng

 B. RAM

 C. ROM

 D. CPU

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

Câu 4: Biểu diễn số 14 từ hệ thập phân sang hệ nhị phân
ta được
 A. 1011

 B. 1101

 C. 1001

 D. 1110

Câu 5: Kết quả của phép cộng 11001 + 10110 trong hệ
nhị phân là

 A. 101111

 B. 110111

 C. 111011

 D. 111101

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

LUYỆN TẬP
Bài 1 (SGK - tr.26): Trong các thiết bị của máy tính, thiết bị nào
có ảnh hưởng đến tốc độ xử lí của máy tính? Tại sao?
Thiết bị có ý nghĩa quyết

Khi tính toán, CPU luôn lấy dữ liệu từ bộ

định tới tốc độ xử lí của

nhớ và ghi kết quả vào bộ nhớ, nên tốc

máy tính là CPU. Xung

độ truy cập bộ nhớ cũng là một yếu tố

nhịp CPU càng cao, số lõi

rất quan trọng. Khi tốc độ trao đổi dữ

càng nhiều thì máy tính

liệu với bộ nhớ thấp thì CPU không tính

xử lí càng nhanh.

nhanh được.

LUYỆN TẬP
Bài 2 (SGK - tr.26): Thực hiện những phép cộng các số nhị phân
nhiều chữ số sau đây rồi chuyển các số sang hệ thập phân. Ví dụ
111 + 110 = 1101, chuyển thành 7 + 6 = 13.
a) 1010 + 101

b) 1001 + 1011

1010 + 101 = 1111

1001 + 1011 = 10100

(10 + 5 = 15)

(9 + 11 = 20)

KHỞI ĐỘNG
Ta có thể dịch ngôn ngữ từ
công cụ nào, có thể lấy các
bài giảng điện tử ở đâu?

Với

việc

học

ngoại

ngữ, cần được hỗ trợ
các kĩ năng gì?

VẬN DỤNG
Có một chỉ số đo hiệu quả của
máy tính là flops (floating
operation per second). Hãy tìm
hiểu flops là gì và tại sao lại ít
dùng với máy tính cá nhân.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ghi nhớ kiến thức đã

Hoàn thành bài tập

học trong bài.

phần vận dụng.

Hoàn thành bài tập

Đọc trước bài sau -

trong SBT.

Bài 5.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!