NGỮ VĂN 6

Bài 4: văn bản 2

GIỌT SƯƠNG ĐÊM
Tiến )

( Trần Đức

? Nêu những hiểu biết của em về nhà văn Trần
Đức Tiến ?

I. Trải nghiệm cùng văn bản
1. Tác giả
- Trần Đức Tiến, sinh năm 1953
- Quê : làng Cao Đà, xã Nhân Mỹ,
huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam
- Trần Đức Tiến viết nhiều tác phẩm cho
thiếu nhi trong đó có truyện đồng thoại
- Truyện của ông mang nét tinh thế hồn nhiên

Một số tác phẩm của Trần Đức Tiến

I. Trải nghiệm cùng văn bản
1. Tác giả
2. Tác phẩm
- Là văn bản thuộc thể loại truyện
đồng thoại
- Văn bản được rút ra từ tập truyện
Xóm Bờ Giậu

3. Đọc- chú thích
? Theo em, lời nói của các nhân vật nên đọc
như thế nào? Vì sao?
Giọng nhẹ nhàng, gần với lối nói của trẻ em.
Giọng điệu phù hợp thái độ tính cách của nhân vật.

Qua truyện “Dế mèn phiêu lưu kí” em hãy xác định thể loại
truyện của văn bản “ Giọt sương đêm”? Dựa vào đâu em
nhận ra điều đó?
Văn bản là truyện đồng thoại, rút ra từ tập “ Xóm bờ giậu.”
Truyện gồm những nhân vật nào ? Ai là người kể truyện? Từ
đặc điểm trên cho thấy truyện được kể theo ngôi kể thứ mấy?
Ở ngôi kể thứ ba em thấy có gì khác so với ngôi kể thư nhất
em đã học ở văn bản trước?
- Tác giả là người kể truyện → ngôi kể thứ 3.
Người kể giấu mình và lời kể linh hoạt không giới hạn bởi
không gian và thời gian.

? Hãy sắp xếp các sự việc được nêu ở câu hỏi
3 Trong SGK Phần suy ngẫm và phản hồi
theo thứ tự được kể trong truyện?
Sơ đồ sự việc.
Phiếu học tập số1
Thời gian 1p

Sơ đồ sắp xếp các sự việc trong truyện
GIỌT SƯƠNG ĐÊM
Nội dung chính: Kể về trải nghiệm của Bọ Dừa sau một đêm mất ngủ ở xóm Bờ Giậu chợt
nhận ra bao lâu nay mình mải miết làm ăn, buôn bán nên đã lâu không về thăm quê. Nỗi
nhớ quê khiến Bọ Dừa quyết định về thăm quê ngay sáng hôm sau.

Sự việc 1: (e) Bọ Dừa ghé đến xóm Bờ Giậu và hỏi thăm Thằn Lằn về chỗ trọ qua đêm….

Sự việc 2: (b) Thằn Lằn thông báo với cụ giáo Cóc về sự xuất hiện của nhà buôn……
Sự việc 3: (d) Bọ Dừa ngủ dưới vòm lá trúc, nửa đêm sương rơi trúng cổ làm Bọ Dừa tỉnh
ngủ.
Sự việc 4: (a) Sáng hôm sau , sau khi kể cho Thằn Lằn nghe đêm mất ngủ của mình …
Sự việc 5: (c) Thằn Lằn đến nhà cụ giáo Cóc kể cho cụ nghe câu chuyện mất ngủ của Bọ
Dừa

? Theo em sự việc nào là quan trọng nhất vì sao?
Sự việc này có liên hệ như thế nào đối với nhan đề của văn
bản?
Sự việc (a)là quan trọng nhất vì nó khiến Bọ Dừa thay đổi suy
nghĩ và đi đến quyết định về quê sau nhiều năm buôn bán xa
nhà
? Việc sắp xếp các sự việc để thể hiện môt nội dung cụ thể nào
đó gọi là cốt truyện . vậy cốt truyện của văn bản ta đang học là
gì?

Trải nghiệm của Bọ Dừa

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Cuộc sống của Bọ Dừa

Cuộc sống của Bọ
Dừa được giới thiệu
như thế nào?Vì sao
Bọ Dừa phải tìm chỗ ở
trọ để nghỉ qua đêm?

- Cuộc sống bận rộn với công việc.
- Buôn bán xa nhà xa quê hương.
- Do mải công việc Bọ Dừa quên mất
dành htời gian về thăm nhà, quê hương

Qua những chi tiết trên em có
thể có cái nhìn đầy đủ về Bọ
Dừa là người như thế nào?

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Cuộc sống của Bọ Dừa
- Cuộc sống bận rộn với công việc.
- Buôn bán xa nhà xa quê hương.
- Do mải công việc Bọ Dừa quên mất dành
htời gian về thăm nhà, quê hương

HÌNH ẢNH BỌ DỪA TRƯỚC TRẢI NGHIỆM

NGOẠI HÌNH
- Mập mạp, bộ râu
ngắn

LỜI NÓI

HOÀN CẢNH

- Nhẹ nhàng, lịch sự Làm ăn, buôn bán
xa quê lâu ngày

→ Nhã nhặn, lịch thiệp và là người từng trải

2. Trải nghiệm của Bọ Dừa
- Khung cảnh xung quanh Lí do gì đã khiến Bọ Dừa
và đặc biệt giọt sương đêm quyết định về quê sau một
lạnh toát khiến Bọ Dừa trằn đêm mất ngủ ở xóm bờ giậu?
trọc nhớ về quê hương
Vậy trải nghiệm của Bọ Dừa
ở đây là gì?
- Chợt nhận ra bấy lâu nay
mình quá mải mê làm việc mà
quên mất nên về thăm quê.

2. Trải nghiệm của Bọ Dừa
- Khung cảnh xung quanh và đặc biệt giọt sương
đêm lạnh toát khiến Bọ Dừa trằn trọc nhớ về quê
hương
- Chợt nhận ra bấy lâu nay mình quá mải mê làm
việc mà quên mất nên về thăm quê.
- Sử dụng nghệ thuật nhân hóa. Nhân vật mang
đặc điểm, tích cách con người

3. Thông điệp

Qua văn bản tác giả muốn gửi
đến chúng ta thông điệp gì về
thái độ cách ứng xử và tình
→ Dù chúng ta có bận rộn vớicảm với quê hương?
những lo toan trong cuộc
sống, để rồi có những lúc ta
vô tình lãng quên nhưngtrong
sâu thẳm tâm hồn chúng ta
luôn cháy bỏng tình yêu quê
hương tha thiết.
- Chúng ta cần có trách nhiệm
với quê hương, nơi chúng ta
đã sinh ra và lớn lên.

3. Thông điệp
→ Dù chúng ta có bận rộn với những lo toan trong cuộc
sống, để rồi có những lúc ta vô tình lãng quên nhưng
trong sâu thẳm tâm hồn chúng ta luôn cháy bỏng tình
yêu quê hương tha thiết.
- Chúng ta cần có trách nhiệm với quê hương, nơi chúng
ta đã sinh ra và lớn lên.

III. Luyện tập:
Phiếu học tập số 2
? Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì để gọi tên các
loài này?
? Hãy chỉ ra các từ ngữ thể hiện biện pháp nghệ thuật nhân
hóa trong đoạn văn.

BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT DƯỢC SỬ DỤNG CHỦ YẾU
TRONG TRUYỆN ĐỒNG THOẠI

Biện pháp nghệ
thuật
Nhân hóa

Biểu hiện qua các từ ngữ
- Dùng từ vốn để gọi người để gọi vật: ông khách,
trưởng thôn, quý vị….
- Dùng từ vốn để chỉ hoạt động tích chất của người để
chỉ tính chất của vật:nhã nhăn, làm ơn, kể….
- Trò chuyện xưng hô với vật như với người: tôi, bác,
vâng, ….

SƠ ĐỒ TỪ DUY THỂ LOẠI TRUYỆN ĐỒNG THOẠI

Bài học kết thúc .
Chúc các em chăm ngoan, hoc giỏi!