CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ LỚP 11D3

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu1: Đây là một bộ phận vh trong VHVN
từ đầu thế kỷ XX  CMT8 1945 (gồm14 chữ cái)
Câu 2: Hai xu hướng tiêu biểu của bộ phận văn học
giai đoạn này (gồm17 chữ cái)
Câu 3: Đây là một thể loại tiêu biểu của bộ phận văn học
VHVN từ đầu thế kỷ XX  CMT8 1945 (gồm10 chữ cái)
1

V Ă N H Ọ C C Ô N G K H A I

2 L Ã N G MẠ N V À H I Ệ N T H ỰC
3 T R U Y Ệ N N G Ắ N

Hai đứa trẻ
Thạch Lam

I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả:
* Cuộc đời:
-Thạch Lam (1910-1942), tên thật là Nguyễn
Tường Vinh sau đổi thành Nguyễn Tường Lân.
-Sinh ra tại Hà Nội _ gia đình gốc quan lại.
_Thuở nhỏ Thạch Lam sống ở phố huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Cuộc sống phố
huyện nghèo đã in đậm trong tâm trí Thạch Lam trở thành không gian nghệ thuật trở đi
trở lại nhiều trong tác phẩm của ông.

- Là em ruột của Nhất Linh, Hoàng Đạo, thành viên chủ chốt của
nhóm văn “Tự lực văn đoàn”.
 Tuổi thơ nhọc nhằn, cuộc sống lao lực, ông mất vì bệnh lao phổi ở tuổi 32 ,
độ tuổi rực rỡ trên văn đàn.
Là nhà văn đôn hậu và rất đỗi tinh tế, có quan niệm văn chương lành mạnh
tiến bộ .

* Sự nghiệp sáng tác

KÓ tªn những t¸c
phÈm chÝnh cña
Th¹ch Lam ?

Caùc
taùc
phaåm
cuûa
nhaø
vaên
Thaïch
Lam

* Sự nghiệp sáng tác
*/ Những tác phẩm chính
- TiÓu thuyÕt : Ngày mới.
- C¸c tËp truyÖn ng¾n: Giã ®Çu mïa, N¾ng trong v­ên, Sîi tãc.
-TËp tiÓu luËn: Theo dßng.
-Tïy bót : Hµ Néi băm s¸u phè ph­êng.

*/ Đặc điểm phong cách:
• + Có biệt tài về truyện ngắn _ Truyện gần như không
có chuyện, chủ yếu khai thác giới nội tâm của nhân
vật với những cảm xúc mong manh mơ hồ.
• + Giọng điệu điềm đạm nhỏ nhẹ, sâu lắng, nhiều dư vị
và có sức truyền cảm đặc biệt.
•
+ Văn Thạch Lam trong sáng giản dị mà thâm trầm sâu
sắc.

“Nhãm tù lùc v¨n ®oµn” (1933 - 1943)

2. Tác phẩm:
* Xuất xứ : Tác phẩm được in từ
tập truyện ngắn “Nắng trong

vườn” (1938).

• Tiêu biểu cho phong cách
truyện ngắn Thạch Lam.
* Bối cảnh: Phố huyện nghèo, ga
xép cẩm giàng, quê ngoại của
nhà văn trước cách mạng
tháng tám (1945)

– Phong trào dân chủ 1936_1939
– . Cuộc mít tinh ở khu Đấu xảo Hà Nội, ngày 1-5-1938

Phố huyện Cẩm Giàng khi xưa

Phố huyện Cẩm Giàng ngày nay

HAI ĐỨA TRẺ

Đọc văn :

Thạch Lam

ĐI TÌM ẨN SỐ
1
2

C
L

3
4

H

Ấ

T

T

H

Ơ

Ã

N G M Ạ

N

T

R Ữ

T

N

Ắ

N G

R O

N G

V Ư Ờ

C

Ẩ M G

I

N G

T

À

1
Ì

Đ O À N T À U

N H
N

2
3
4
*

TK

Câu
14
chữ
cái
vào
dấu
( ...
)trong
: Truyện
ngắn
Hai
1.
7 chữ
) )Điền
néttruyện
đặc sắc
giọng
văn
của
Câu 2.
3.
13
chữ
cái
)Đây
Tên
tập
ngắn
gồm
12
tác
phẩm
ra
TK.(
7 ((chữ
cáicái
) Đây
làlàbiểu
tượng
của
ước
mơ,
của
khát
Câu
4.năm
(8Lam
chữ
cái
)Tên của
trở thành
đứađời
trẻ
có
sự
hoà
haiphố
yếu huyện
tố hiệnđã
.... không
Thạch
?phúc
1938
?quyện
khao
hạnh
và những
điều
tốtthực
đẹp và
trong
cuộc
gian nghệ thuật trong nhiều sáng tác của Thạch Lam ?

sống.

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1.Đọc hiểu khái quát
* Đọc.

Cốt truyện:. Đơn giản, xoay quanh một sự kiện : hai chị em Liên và An cố
thức để đợi tàu. Truyện chủ yếu khai thác thế giới nội tâm, đây là kiểu
truyện ngắn trữ tình nên không thể tóm tắt theo dòng sự kiện
Kết cấu:

+ Đoạn 1: “Từ đầu…về phía làng” Phố huyện lúc chiều
tàn.
+ Đoạn 2: “ Trời đã bắt đầu đêm…..hằng ngày của họ”phố huyện lúc đêm khuya.
+ Đoạn 3 : Còn lại Phố huyện lúc chuyến tàu đi qua.
Tác phẩm
Hai đứa trẻ
Phố huyện
lúc chiều tàn

Phố huyện
lúc đêm khuya

Phố huyện
lúc chuyến tàu
đi qua

2. Đọc_ hiểu chi tiết:
a. Phố huyện lúc chiều tàn

TiÕng trèng thu kh«ng trªn c¸i chßi cña huyÖn nhá;
tõng tiÕng mét vang lªn ®Ó gäi buæi chiÒu. Ph­¬ng
t©y ®á rùc nh­mµu löa ch¸y vµ nh÷ng ®¸m m©y ¸nh
hång nh­hßn than s¾p tµn. D·y tre lµng tr­íc mÆt
®en l¹i vµ c¾t h×nh râ rÖt trªn nÒn trêi. ( trang 95)

2. Đọc_ hiểu chi tiết:
a. Phố huyện lúc chiều tàn
* Bức tranh thiên nhiên cảnh vật
- Âm thanh:
+ Tiếng trống thu không từng tiếng một vang ra để gọi buổi
chiều…
+ Tiếng ếch nhái kêu ran
+ Tiếng muỗi vo ve, tiếng chõng nan kêu cót két.
->Những âm thanh nhỏ, gần gũi, bình dị gợi buồn.
- Hình ảnh, màu sắc, đường nét:
+ Phương Tây đỏ rực như lửa cháy
+ Mây ánh hồng như hòn than sắp tàn
+ Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời
 Chân thực quen thuộc nhưng vẫn đượm buồn, bởi đây là thiên
nhiên của ánh tà dương.

Câu hỏi :Em có nhận xét gì về giọng điệu những
câu văn vừa đọc?
•Câu văn:
Bằng những câu văn êm dịu, giàu hình ảnh nhạc
điệu, lại vừa uyển chuyển tinh tế.Mỗi câu văn như
một nét vẽ đơn sơ không cầu kỳ kiểu cách nhưng lại
gợi được cái hồn của cảnh vật, cái thần thái của
thiên nhiên(ấy là chất thơ trong truyện ngắn Thạch
Lam).
Câu hỏi: Đoạn văn đưa đến cho người đọc một
bức tranh thiên nhiên như thế nào?

Một bức tranh thiên nhiên bình dị, quen
thuộc nhưng không kém phần thơ mộng gợi
cảm mang cốt cách Việt Nam như một”Bức
hoạ đồng quê” (vẻ đẹp trữ tình và lãng mạn
trong truyện ngắn này) .

* Bức tranh sinh hoạt của con người
*/ Cảnh chợ tàn
_Người về hết và tiếng ồn ào cũng mất -> Vắng tanh, im lặng.
_Trên đất chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, lá nhãn, lá mía… dấu tích
còn lại của phiên chợ nghèo..
_ Một vài người bán hàng về muộn …chắc lẽ là những lời than thở
không bán được bao nhiêu.
_ Không khí: Mùi âm ẩm của hơi nóng và cát bụi… mùi riêng của đất.
 gợi lên sự tàn lụi, sự nghèo đói, khó khăn, tiêu điều
thảm hại của phố huyện.

Phiên chợ nghèo nơi phố huyện xưa.

* Những kiếp người tàn:
+ Mấy đứa trẻ nghèo ở ven chợ cúi lom khom
trên mặt đất nhặt nhạnh  tội nghiệp đáng
thương.
+ Mẹ con chị Tí ngày mò cua … tối dọn hàng
nước ế ẩm lại là một số phận lam lũ
+ Cụ Thi điên nghiện rượu tiêu biểu cho kiếp
người tàn tạ về tâm hồn
+ Chị em Liên không có tuổi thơ
 Lặp đi lặp lại tội nghiệp.

*/ /Nhịp sống tàn.
- “ôi chao! Sớm hay muộn có ăn thua gì!”, “ Giờ muộn thế này
mà họ vẫn chưa ra nhỉ!” – hàng nước ế- Gánh phở của bác Siêu không bán được cho ai
- Gia đình bác xẩm với tiếng đàn bầu bần bật trong yên lặng.
chừng ấy con người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng
cho sự sống nghèo khổ hằng ngày của họ”

Nhịp sống quẩn quanh, buồn chán, mỏi mòn không lối thoát nhưng
vẫn nhen lên niềm hi vọng vào cuộc sống cho dù rất mong manh.

c. Tâm trạng của Liên
- Lòng buồn man mác trước giờ khắc hoàng hôn...
-Cảm nhận được cả mùi riêng của đất quê hương này
-Động lòng xót thương bọn trẻ con nhà nghèo
-Cảm thương mẹ con chị Tí, cụ Thi…
Liên có tâm hồn nhạy cảm tinh tế trước sự biến
chuyển của thiên nhiên. Đồng thời cô còn là người
sống nhân hậu giàu lòng trắc ẩn yêu thương con
người.
Tình cảm gắn bó với thiên nhiên, quê hương đất
nước, niềm xót thương với những con người nghèo
khổ

Phè huyÖn- mét miÒn ®êi bÞ quªn l·ng

BÇu kh«ng
khÝ thiÕu
sinh khÝ
( ®uèi dÇn,
hÐo h¾t,
Èm ®¹m)

Thêi ®iÓm:
ngµy tµn,
phiªn chî tµn

C¶nh vËt:
d·y phè,
c¨n nhµ
xiªu vÑo,
lÒu chî äp Ñp

§å vËt:
mét c¸i châng
s¾p g·y,
manh chiÕu
x¬ x­íp,
c©y ®µn cò kÜ

c/ Bức tranh tâm trạng của Liên
*/Hoàn cảnh sống
- Cảnh nhà sa sút, bố liên mất việc, cả nhà bỏ HN
về quê, mẹ làm hàng xáo.
- Chị em Liên trông nom một cửa hàng tạp hoá
nhỏ xíu...bán chẳng ăn thua gì.
=> Cuộc sống vất vả, buồn tẻ, không có tuổi thơ.

*/ Tâm trạng
- Trước cảnh ngày tàn
-> Nhạy cảm, tinh tế, gắn bó với mảnh đất quê hương.
- Trước cảnh đêm tối

-> Kh¸t khao ¸nh s¸ng vµ Êp ñ nhiÒu m¬ ­íc.
- Trước những con người nghèo khổ
-> Động lòng trắc ẩn, biết chia sẻ, cảm thông với
những người nghèo khổ.

Giá trị nhân đạo của tác phẩm

- Những kiếp người tàn:
+ Mấy đứa trẻ nghèo nơi xóm chợ nhặt nhạnh
rác rưởi vương vãi đáng thương, tội nghiệp.
+ Mẹ con chị Tí ngày mò cua bắt tép, tối dọn
hàng nước ế ẩm lại là một số phận lam lũ
+ Cụ Thi điên nghiện rượu tiêu biểu cho kiếp
người tàn tạ về tâm hồn
+ Chị em Liên không có tuổi thơ

c. Tâm trạng của Liên
- Buồn man mác trước giờ khắc hoàng hôn...
-Cảm nhận được cả mùi riêng của đất quê hương
này
-Động lòng xót thương bọn trẻ con nhà nghèo
-Cảm thương mẹ con chị Tí, cụ Thi
=> Liên có tâm hồn nhạy cảm tinh tế trước sự
biến chuyển của thiên nhiên. Đồng thời cô còn là
người sống nhân hậu giàu lòng trắc ẩn yêu
thương con người

* Tấm lòng của nhà văn
-Thể hiện tình cảm yêu mến gắn bó với thiên nhiên,
quê hương đất nước
-Niềm xót thương với những kiếp người nghèo khổ

TÓM LẠI:
Trong mắt của Liên: cảnh vật và con người
đều tàn tạ, đìu hiu, buồn tẻ. Liên buồn cho
cảnh, cho người và cho chính mình.
Tác giả hóa thân vào nhân vật để khám phá
những xao động tâm hồn ngây thơ, để day dứt
về những kiếp sống lụi tàn.
Tâm trạng chủ yếu của Liên trước cảnh
phố huyện lúc chiều tàn: BUỒN THƯƠNG
MAN MÁC.

CỦNG CỐ
Những câu văn sau đọc với giọng điệu như thế nào?
Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng
ếch nhái kêu ran ngoài ruộng theo gió nhẹ đưa vào.
(...)Trời đã bắt đầu đêm, một đêm mùa hạ êm như nhung
và thoảng qua gió mát.
A. Giọng điệu biến hóa linh hoạt
B Giọng điệu mạnh mẽ, hào hùng.
C C. Giọng điệu nhẹ nhàng, uyển chuyển.
D. Giọng điệu khẩn trương, dồn dập.