Bài giảng thi giáo viên giỏi cấp tỉnh
vòng 2 chu kì 2005 - 2008
Nhiệt liệt chào mừng
các thầy, cô giáo
và các em học sinh
Câu hỏi kiểm tra
Hãy điền vào bảng những từ hoặc những kí hiệu để được định nghĩa, cách làm đúng.
1. Nếu đại lượng y ............... vào đại lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định được ................ giá trị tương ứng của y thì y được gọi là ............. của x và x được gọi là.........
2. a) Để chứng minh hàm số y=f(x) đồng biến trên tập R ta
lấy bất kì thuộc R sao cho rồi chứng minh

b) Để chứng minh hàm số y=f(x) nghịch biến trên tập R ta lấy bất kỳ thuộc R sao cho rồi chứng minh
Trả lời
1. Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứng của y thì y được gọi là hàm số của x và x được gọi là biến số
2. a) Để chứng minh hàm số y=f(x) đồng biến trên tập R ta
lấy sao cho rồi chứng minh

b) Để chứng minh hàm số y=f(x) nghịch biến trên tập R ta lấy sao cho rồi chứng minh
Tiết 21:
Hàm số bậc nhất
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
a) Bài toán : Một ô tô chở khách đi từ bến xe phía nam Hà Nội vào Huế với vận tốc trung bình 50 km/h. Hỏi sau t giờ ô tô đó cách trung tâm Hà Nội bao nhiêu kilômét? Biết rằng bến xe phía nam cách trung tâm Hà Nội 8km.
Trung tâm HN
Bến xe
Huế
8 km
Tiết 21:Hàm số bậc nhất
Bài toán : Một ô tô chở khách đi từ bến xe phía nam Hà Nội vào Huế với vận tốc trung bình 50 km/h. Hỏi sau t giờ ô tô đó cách trung tâm Hà Nội bao nhiêu kilômét? Biết rằng bến xe phía nam cách trung tâm Hà Nội 8km.



Hãy điền vào chỗ trống (.) cho đúng:
Sau 1 giờ, ô tô đi được:.
Sau t giờ, ô tô đi được:.
Sau t giờ, ô tô cách trung tâm Hà Nội là:
S=.
Trung tâm HN
Bến xe
Huế
8 km
?1
50 (km)
50.t (km)
50.t + 8 (km)











108
158
208
258
....
58
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
Lời giải
?2 Điền vào bảng sau
Đại lượng s phụ thuộc vào đại lượng thay đổi t, ứng với mỗi giá trị của t chỉ có mộtgiá trị tương ứng của s.
Do đó s là hàm số của t.

b) Định nghĩa:
Hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi
công thức y= a.x+b
Trong đó a, b là các số cho trước và a khác 0
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
a) Bài toán
Bài tập 1 : Trong các hàm số sau hàm số nào là hàm số bậc nhất? Hãy xác định hệ số a, b của chúng



Lời giải



0
-4
y=-4x

5
-1
y=5-x=-x+5
1
2
y=2x+1
Hệ số b
Hệ số a
Hàm số bậc nhất
Chú ý : Khi b=0, hàm số có dạng y=ax
(đã học ở lớp 7)
Ghi nhớ
Cách nhận dạng "Hàm số bậc nhất"
Để xét xem một hàm số đã cho có phải là hàm số bậc nhất không ta làm như sau:
- Xét xem hàm số đó có dạng y=ax+b không?
- Xét hệ số a có khác 0 hay không?
2. Tính chất
a) Ví dụ: Xét hàm số y= f(x)= -3x+ 1
Hàm số y= -3x+ 1 luôn xác định với mọi giá trị của x thuộc R vì biểu thức -3x+1 luôn xác định với mọi giá trị của x thuộc R.









Khi cho biến x lấy hai giá trị bất kì sao cho hay
ta có
Vậy hàm số y= -3x+1 là hàm số nghịch biến trên R.
Tiết 21: Hàm số bậc nhất
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
Cho hàm số bậc nhất y= f(x)= 3x+1
Cho x hai giá trị bất kì sao cho .
Hãy chứng minh rồi rút ra kết luận hàm số đồng biến trên R.
?3

Hàm số y = 3x+1 luôn xác định với mọi x thuộc R.
Lấy sao cho hay
Ta có

Hay .

Vậy hàm số y= 3x+1 đồng biến trên R.
Lời giải
b) Tính chất
Hàm số bậc nhất y= ax+b xác định với mọi giá trị của x thuộc R và có tính chất sau :
a) Đồng biến trên R, khi a>0.
b) Nghịch biến trên R, khi a<0.
2. Tính chất
a) Ví dụ
Bài tập 1


Đồng biến
Đồng biến
Nghịch biến
Nghịch biến
Bài tập 2: Cho hàm số bậc nhất y=(m-2)x+3. Tìm các giá trị của m để hàm số:
a) Đồng biến
b) Nghịch biến
Lời giải:
a) Hàm số bậc nhất y=(m-2)x+3 đồng biến khi và chỉ khi: m-2>0 m>2
b) Hàm số bậc nhất y=(m-2)x+3 nghịch biến khi và chỉ khi: m-2<0 m<2



Bài tập 3: Chọn đáp án đúng:
Hàm số bậc nhất y=(k+1)x+4 đồng biến khi
a) k = -1
b) k < -1
c) k > -1
d) k > -4



Bài giải
Đáp án đúng là c) k > -1
Hướng dẫn về nhà
- Nắm vững định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất.
- Biết nhận dạng hàm số bậc nhất, biết áp dụng tính chất hàm số bậc nhất để xét tính đồng biến hay nghịch biến trên R.
- Làm tốt các bài tập sau: 8;9;10 SGK - 48
6;8 SBT-57
Xin CHân thành cảm ơn các thầy, cô giáo
và các em học sinh.