Giáo viên thực hiện: nguyÔn thÞ thu lª
KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO ĐẾN DỰ GIỜ LỚP 8B
TRƯỜNG THCS h¹c tr×
TỔ KHXH
Kiểm tra miệng:
Câu hỏi: Nêu đặc điểm hình thức vµ chức năng của câu
phủ định? Cho ví dụ?
Kiểm tra miệng:

- Hình thức: Có các từ phủ định như: Không, chẳng, chả, chưa,
không phải (là), đâu có phải (là), đâu (có),…
- Chức năng:
+ Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc,
tính chất, quan hệ nào đó (Câu phủ định miêu tả).
VD: Nga kh«ng ®i häc.
+ Phản bác một ý kiến, một nhận định (Câu phủ định
bác bỏ).
VD: Kh«ng ph¶i! Nga ®i häc.
TIẾT 95
HÀNH ĐỘNG NÓI
Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI
I. Bài học:

Mẹ con Lí Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa.Ngỡ là
hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy
rối rít. Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn
tinh, chúng mới hoàn hồn. Nhưng Lí Thông bỗng nảy ra kế
khác. Hắn nói:
- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. Nay em giết nó, tất không
khỏi bị tội chết.Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn
ngay đi.Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Thạch Sanh lại thật thà tin ngay. Chàng vội vã từ giã mẹ con
Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
(Thạch Sanh)
1. Hành động nói là gì?
a. Ng÷ liÖu - NhËn xÐt:
(1) Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. (2) Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết. (3) Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. (4) Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Có

(1) Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. (2) Nay em giết nó,tất không khỏi bị tội chết. (3) Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. (4) Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Đẩy Thạch Sanh đi để mình hưởng lợi
Hành động nói
Lời nói
Mục đích
Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI
Hành động nói là hành động được thực hiện
bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.
*Ghi nhớ 1: SGK Tr 62
b. KÕt luËn:
*Bài tập nhanh:
A hỏi B:
- Mấy giờ rồi?
B trả lời:
(1)- Không biết!
Hoặc:
(2)- Ba giờ!
=>Cho biết: A thực hiện hành động nói gì? Câu trả lời nào của B đã giúp A đạt được mục đích của hành động nói? Thử giải thích lí do?
HÀNH ĐỘNG NÓI
A- Chủ nhật đến nhµ mình chơi nhé?
C- Th«i, bận thì để hôm khác đến nhé, tụi mình chờ đấy!
B- Mình còn xem có bận gì không đã.
B- Thôi được, mình sẽ đến!
trình bày
(B nãi, A, C nghe)
hỏi (rủ rê)
(A nãi, B, C nghe)
hứa hẹn (th«ng b¸o)
(B nãi, A, C nghe)
cầu khiến (®Ò nghÞ...)
(C nãi, A, B nghe)
1
2
3
4
(1)Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu.
(2)Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết.
(3)Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy.
trốn đi ngay đi.
(4)Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
2. Mét sè kiÓu hµnh ®éng nãi th­êng gÆp:
trình bày
đe doạ
điều khiển
(®uæi khÐo)
hứa hẹn
Lời của Lý Thông
Mục đích
Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI
I. Bài học:

1. Hành động nói là gì?
a. Ng÷ liÖu 1 - NhËn xÐt:
Đẩy Thạch Sanh đi để mình hưởng lợi
Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:
- Vậy thì bữa nay con ăn ở đâu?(1)
Điểm thêm một “giây”nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.(2)
Cái TÝ nghe nói giãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và òa lên khóc.
[…]Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im. Bây giờ nghe mẹ giục nó phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:
U nhất định bán con đấy ư?(3) U không cho con ở nhà nữa ư?(4) Khốn nạn thân con thế này!(5) Trời ơi!...(6)
(Ng« TÊt Tè -T¾t ®Ìn)
b. Ng÷ liÖu 2 - NhËn xÐt:
Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI





- Vậy thì bữa nay con ăn ở đâu?
Dùng để hỏi (lo l¾ng)
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
Báo tin
- U nhất định bán con đấy ư? U không cho con ở nhà nữa ư?
Để hỏi (béc lé c¶m xóc)
- Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi!...
Bộc lộ cảm xúc
hứa hẹn
Câu 3
điều khiển
Câu 2
bộc lộ cảm xúc
Câu 1
Mục đích
Hành động nói
LỜI CÁ VÀNG
(1)Ông lão ơi!
(2)Ông sinh phúc thả tôi trở về biển khơi.
(3. T«i sÏ xin đền ơn ông, ông muốn gì cũng được.
HÀNH ĐỘNG NÓI
ÔNG LÃO ĐÁNH CÁ VÀ CON CÁ VÀNG
MỘT SỐ KIỂU HÀNH ĐỘNG NÓI THƯỜNG GẶP:
bộc lộ cảm xúc
Hành động bộc lộ cảm xúc
hứa hẹn
Hành động hứa hẹn
yêu cầu,đề nghị, đe doạ…
Hành động điều khiển
thông báo, nêu ý kiến, tả, kể
Hành động trình bày
hỏi, rủ rê
Hành động hỏi
MỤC ĐÍCH
HÀNH ĐỘNG NÓI
Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI
c. Kết luận:
*Ghi nhớ 2: SGK Tr 63
Những kiểu hành động nói thường gặp là:
- hỏi, trình bày (báo tin, kể, tả, nêu ý kiến…)
- điều khiển (cầu khiến, đe doạ, thách thức…)
- hứa hẹn, bộc lộ cảm xúc.
Người ta dựa theo mục đích của hành động nói mà đặt tên cho nó.

Tiết 95: Hành động nói
*Bài tập mở rộng:
A hỏi B:
- Cậu vừa đi du lịch về đấy à?
B gật đầu.
A lại hỏi:
- Có vui không?
B lắc đầu.
=> Cho biết trong đoạn đối thoại trên có những hành động nói nào? Thử giải thích lí do?
=> Có hành động hỏi của A và hành động gật đầu, lắc đầu của B (xác nhận và bác bỏ).
Bài tập 2: ChØ ra c¸c hµnh ®éng nãi vµ môc ®Ých cña mçi hµnh
®éng nãi trong nh÷ng ®o¹n trÝch sau:
Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI
I. Bài học:
II. Luyện tập:
a.- (1)Bác trai đã khá rồi chứ?
(2)Cảm ơn cụ, nhà cháu đã tỉnh táo như thường.(3)Nhưng xem ý hãy còn lề bề lệt bệt chừng như vẫn mỏi mệt lắm.
(4)Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn. (5)Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ. (6)Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.
(7)Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ. (8)Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã. (9)Nhịn xuông từ sáng hôm qua tới giờ còn gì.
(10)Thế thì phải giục anh ấy ăn mau lên đi, kẻo nữa người ta sắp sửa kéo vào rồi đấy!
Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI
I. Bài học:
II. Luyện tập:
Bài tập 2: ChØ ra c¸c hµnh ®éng nãi vµ môc ®Ých cña mçi hµnh
®éng nãi trong nh÷ng ®o¹n trÝch sau:
b.
- (1)Đây là Trời có ý phó thác cho minh công làm việc lớn. (2)Chúng tôi nguyện đem xương thịt của mình theo minh công, cùng với thanh gươm thần này để báo đền Tổ quốc!
Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI
I. Bài học:
II. Luyện tập:
Bài tập 2: ChØ ra c¸c hµnh ®éng nãi vµ môc ®Ých cña mçi hµnh
®éng nãi trong nh÷ng ®o¹n trÝch sau:
c.
(1)Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ!
(2)Cụ bán rồi?
(3)Bán rồi! (4)Họ vừa bắt xong.
(5)Khốn nạn.(6)Ông giáo ơi!...(7)Nó có biết gì đâu! (8)Nó thấy tôi gọi thì chạy ngay về, vẫy đuôi mừng. (9)Tôi cho nó ăn cơm. (10)Nó đang ăn thì thằng Mục nấp trong nhà, ngay đằng sau nó, tóm lấy hai cẳng sau nó dốc ngược nó lên.
Bài tập 2 A:
Bài tập 2 B:
Bài tập 2C:
- (1)Cậu vàng đi đời rồi, ông giáo ạ!
-> Báo tin.
- (2)Cụ bán rồi?
-> Hỏi.
- (3)Bán rồi!
-> X¸c nhËn, thõa nhËn.
- (4)Họ vừa bắt xong.
-> Báo tin.
- (5)Thế nó cho bắt à?
-> Hỏi.
- (6)Khốn nạn…(7)Ông giáo ơi !...
-> bộc lộ cảm xúc.
- (8,9,10)Nó có biết gì đâu…dốc ngược nó lên.
-> Trình bày.(miªu t¶, kÓ)
(1) Anh phải hứa với em không bao giờ để chúng ngồi
cách xa nhau.
(2) Anh hứa đi.
- (3) Anh xin hứa.

Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI
I. Bài học:
II. Luyện tập:
Bài tập 3: §o¹n trÝch d­íi ®©y cã 3 c©u chøa tõ “høa”. H·y x¸c ®Þnh
kiÓu hµnh ®éng nãi ®­îc thùc hiÖn trong mçi c©u Êy.
=>(1) §iÒu khiÓn, ra lÖnh.
(2) Ra lÖnh.
(3) Høa.
HÀNH ĐỘNG NÓI
Khái niệm
KiÓu H§N
Thực hiện bằng
lời nói
Có mục đích
nhất định
Hỏi
Trình
bày
Điều
khiển
Hứa
hẹn
Bộc
lộ
cảm
xúc
Lời nói không mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
***
Đất tốt mọc cây rườm rà
Những người thanh lịch nói ra dịu dàng.

TiÕt 95: hµnh ®éng nãi
HƯỚNG DẪN vÒ nhµ
*Đối với bài học ở tiết này:
- Học thuộc ghi nhớ.
- Làm bài tập còn lại: Bài 1/63 SG K.
*Đối với bài học ở tiết tiếp theo:
- So¹n bµi: N­íc §¹i ViÖt ta.
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM!