Gọi tên cảm xúc

Bài 6: Hành trình tri thức
(Nghị luận xã hội)
Đọc kết nối chủ
điểm

Tôi đi học
Thanh Tịnh

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN

1. Đọc, chú thích
a. Đọc
- GV gọi HS đọc nối tiếp VB
- Giọng đọc: nhẹ nhàng, tình
cảm, thiết tha, sâu lắng; thay đổi
ngữ điệu khi đọc lời của các
nhân vật; lưu ý phát âm các từ
ngữ miêu tả.

1. Đọc, chú thích
b. Chú thích
- Ông đốc: hiệu trưởng
- Lạm nhận: nhận những
điều, những phần không phải
của mình

2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả
- Thanh Tịnh (1911-1988), tên thật là Trần
Văn Ninh 
- Quê ven sông Hương, ngoại ô Huế
- Là nhà giáo, nhà văn, nhà thơ.
- Sáng tác của ông toát lên vẻ đẹp đằm thắm,
tình cảm êm dịu, trong trẻo.
- Tác phẩm tiêu biểu: Hậu chiến trường
(1937), Quê mẹ (1941)…

ẾCH XANH MƯU TRÍ

4. Cẩn Thận

3. Thật Thà

2. Giản Dị
5. Vui Vẻ
6. Tự Tin

1. Chăm Chỉ

Tiếp tục bài học

1. Hãy trình bày xuất xứ của văn bản.
In trong Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 29B, NXB
Khoa học và Xã hội, Hà Nội, 1981

2. Văn bản “Tôi đi học” thuộc thể loại Nghị
luận xã hội. Đúng hay sai? (Nếu sai, sửa lại cho
đúng)
Sai. Thuộc thể loại truyện ngắn

3. Ai là nhân vật chính trong văn bản “Tôi đi
học” của tác giả Thanh Tịnh?
Nhân vật “tôi”

4. Văn bản có thể chia thành mấy phần? Nêu nội
dung chính của từng phần?
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu đến “lướt ngang trên ngọn núi”: Tâm trạng, cảm
xúc của nhân vật tôi khi đi trên đường từ nhà tới trường.
+ Phần 2: Tiếp theo đến “xa nhà hay xa mẹ tôi chút nào hết”: Tâm
trạng, cảm xúc của nhận vật tôi khi đứng trước sân trường.
+ Phần 3: Còn lại: Tâm trạng, cảm xúc của nhận vật tôi khi bước
vào lớp học.

5. Ngôi kể nào được tác giả Thanh Tịnh sử dụng
trong truyện ngắn “Tôi đi học”?
Ngôi thứ nhất

6. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?
Tự sự

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm

Xuất xứ
In trong Tổng
tập Văn học Việt
Nam, tập 29B,
NXB Khoa học
và Xã hội, Hà
Nội, 1981

Thể loại
Truyện ngắn

Nhân vật
- Nhân vật chính: “tôi”
- Nhân vật phụ: mẹ, ông
Đốc, các bạn

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm

Bố cục

3 phần

Ngôi kể

Ngôi thứ nhất

II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI

1. Bối cảnh và
nhân vật

a. Bối cảnh
- Thời điểm: cuối thu (đầu
tháng 9)  thời điểm khai
trường
- Không gian: trên con
đường dài và hẹp
 Thời điểm, nơi chốn
quen thuộc, gắn liền
với tuổi thơ tác giả
 Rút ngắn khoảng cách
giữa quá khứ và hiện
tại

- Khung cảnh
+ Cảnh vật được miêu tả qua
các chi tiết về không gian, thời
gian: một buổi mai đầy sương
thu và gió lạnh...con đường làng
dài và hẹp....cảnh vật xung
quanh đều thay đổi.

+ Con người được miêu tả cụ thể: Mẹ tôi
âu yếm nắm tay tôi dẫn đi, mấy cậu nhỏ
trạc bằng tuổi tôi áo quần tươm tất, nhí
nhảnh gọi tên nhau hay trao sách vở cho
nhau xem...Mấy cậu đi trước ôm sách vở
nhiều lại kèm cả bút thước nữa.

b. Nhân vật “tôi”
Ban
đầu:
bâng
khuâng, phấn chấn

Sau đó: rụt rè, bỡ ngỡ

Cuối cùng: thân quen
khi ngồi trong lớp học

Tiếp đến: lúng túng,
vụng về

CẶP ĐÔI CHIA SẺ

Khi vào lớp học, tâm trạng của
nhân vật “tôi” đã có sự thay
đổi? Vì sao có sự thay đổi ấy?
- Sự thay đổi tâm trạng của nhân vật “tôi” khi vào lớp: không còn cảm
thấy bỡ ngỡ, sợ sệt, mà cảm thấy mọi thứ trong lớp học thân quen, quyến
luyến.
 Sự thay đổi tâm trạng ấy là do thầy giáo tiếp đón các em HS một cách
ân cần, nhiệt tình, cách bài trí lớp học, bàn ghế, bạn bè rất ấm áp, thân
thiện khiến nhân vật “tôi” cảm thấy yên tâm, quyến luyến, quen thuộc.

Đọc vị cảm
xúc
Xác định và nêu tác
dụng của những phép
so sánh dùng để diễn tả
cảm
xúc,
suy
nghĩ của nhân vật “tôi”.

Câu văn so sánh
- Tôi quên thế nào được
những cảm giác trong
sáng ấy này nở trong
lòng tôi như mấy cánh
hoa tươi mỉm cười giữa
bầu trời quang đãng.

BPTT so sánh
So sánh cảm xúc khi
nhớ về buổi tựu
trường với “cánh hoa
tươi mỉm cười giữa
bầu trời quang đãng”.

Tác dụng
Diễn tả niềm vui, sự náo
nức trong trẻo trong tâm
hồn của nhân vật “tôi” khi
hồi lại những kí ức mơn
man của buổi tựu trường.

- Ý nghĩ ấy thoáng qua
trong trí óc tôi nhẹ
nhàng như mây lướt
ngang trên ngọn núi.

So sánh những “ý
nghĩ thoáng qua trong
trí óc” với “làn mây
lướt ngang trên ngọn
núi”.

Diễn tả những suy nghĩ
thoáng qua mơ hồ đầy non
nớt của nhân vật “tôi” khi
lần đầu tiên đi học, với
đầy những bỡ ngỡ

2.
Ý nghĩa nhan đề
“Tôi đi học”

- Gợi nhắc cột mốc quan trọng
của đời người, ngày đầu tiên đi
học, với sự trân trọng, nâng niu.
- Gợi tới những bước đầu tiên trên
cuộc hành trình lĩnh hội tri thức
của cuộc đời, thể hiện thái độ trân
trọng tri thức, trân trọng việc học
tập (liên hệ với chi tiết: “Tôi đi
học” là bài học đầu tiên nhân vật
“tôi” được học khi bước vào ngôi
trường mới).

III. TỔNG KẾT

Kí ức ngày đầu tiên đi học là ấn tượng khó phai trong tâm trí mỗi người.
Em hãy chia sẻ những kỉ niệm ấy với các bạn.

BẮT BƯỚM

1

CHÚC MỪNG
CHÚC MỪNG
ĐỘI B
ĐỘI A
CONGRATULATIONS
CONGRATULATIONS
TEAM B
TEAM A
5

7

2

4

6

PIPI

TEAM B

3

TEAM A

10
234567891

10
1
9
8
7
6
5
4
3
2

 1. Quê hương của Thanh Tịnh là ở đâu?
A. Ven sông Hương, thành phố Huế
B. Ven sông Hồng, thành phố Hà Nội
C. Ven sông Đuống, Gia Lâm (Hà Nội)
D. Một tỉnh thuộc đồng bằng Bắc Bộ

GO HOME

2. “Tôi đi học” của Thanh Tịnh được viết theo thể loại nào?

A. Bút kí
B. Tiểu thuyết
C. Tùy bút
D. Truyện ngắn

GO HOME

3. Nhân vật chính trong văn bản “Tôi đi học” là ai?

A. Người mẹ
B. Nhân vật “tôi”
C. Thầy giáo
D. Ông Đốc

GO HOME

4. Nhân vật chính trong văn bản" Tôi đi học" được miêu tả chủ
yếu ở phương diện nào?
A. Tâm trạng.
B. Hành động.
C. Ngoại hình
D. Tính cách

GO HOME

5. Câu văn "Tôi bặm tay ghi thật chặt, nhưng một quyển vở
cũng xệch ra và chênh đầu chúi xuống đất" trong văn bản “Tôi
đi học” của Thanh Tịnh cho ta hiểu điều gì?
A. Cậu bé chưa quen với việc cầm vở
B. Cậu bé chưa tập trung vào công việc
C. Cậu bé quá hồi hộp
D. Cậu bé thấy không đủ sức giữ vở

GO HOME

6. Đọc đoạn văn sau:
"Cũng như tôi, mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ dám
nhìn một nửa hay dám đi từng bước nhẹ. Họ như con chim non đứng bên bờ tổ,
nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ. Họ thèm vụng và ao
ước thầm được như những người học trò cũ, biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè
trong cảnh lạ". (Tôi đi học, Thanh Tịnh)
Biện pháp tu từ nào được tác giả sử dụng trong đoạn văn trên

A. Nhân hóa.
B. Điệp ngữ.
C. Ẩn dụ.
D. So sánh.

GO HOME

7. Trong tác phẩm “Tôi đi học” của Thanh Tịnh, câu văn nào
sau đây không nói lên tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của
nhân vật "tôi" trong buổi tựu trường đầu tiên?
A. "Cũng như tôi, mấy bạn học trò bỡ ngỡ đứng nép
bên người thân, chỉ dám đi từng bước nhẹ".

B. “Mẹ đưa bút thước cho con cầm"..
C. "Trong lúc ông ta đọc tên từng người, tôi cảm
thấy như quả tim tôi ngừng đập".

D. "Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần,
nhưng lần này tự nhiên thấy lạ"..

GO HOME