KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ
cùng toàn thể các em học sinh
Ngưuời thực hiện:
Trưuờng THCS
B�I GI?NG SINH H?C 9
Thế nào là một quần xã sinh vật?
TRÒ CHƠI “ AI NHANH HƠN”
Hai đội kể tên các loài sinh vật có trong một RUỘNG LÚA. Trong thời gian 1 phút nếu đội nào kể được chính xác, nhiều loài sinh vật hơn, thì đội đó giành chiến thắng.
* Chú ý: Mỗi thành viên trong đội có thể lên bảng nhiều lần, nhưng mỗi lần chỉ được viết tên một loài sinh vật.
RUỘNG LÚA
Sâu ăn lá
Chim ăn sâu bọ
Ốc biêu vàng
Rắn
Ếch nhái
Châu chấu
Nhện
Cá
Cỏ
QUẦN XÃ SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG SỐNG
?
I. THẾ NÀO LÀ MỘT HỆ SINH THÁI?
Bài 50: HỆ SINH THÁI
II. CHUỖI THỨC ĂN VÀ LƯỚI THỨC ĂN
1. Lá mục và cành cây mục là thức ăn của những sinh vật nào?
(Khu rừng nhiệt đới)
(Khu rừng nhiệt đới)
2. Cây rừng có ý nghĩa như thế nào với đời sống của động vật rừng?
3. Động vật rừng có ảnh hưởng như thế nào đến thực vật?
4. Nếu rừng bị cháy (thực vật bị chết), điều gì sẽ xảy ra đối với các loài động vật? Tại sao?
Quan sát tranh, trao đổi, thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi:
Quần xã sinh vật
(thành phần hữu sinh)
Thành phần vô sinh của môi trường:
- Ánh sáng.
- Nhiệt độ.
- Độ ẩm.
- Không khí.
Đất, đá, thảm mục…
Khu vực sống (sinh cảnh)
HỆ SINH THÁI
MỘT SỐ HỆ SINH THÁI
Rừng ngập mặn
MỘT SỐ HỆ SINH THÁI
Rừng mưa nhiệt đới
H 50.2. MỘT LƯỚI THỨC ĂN CỦA HỆ SINH THÁI RỪNG
Cây cỏ
Chuột
Rắn
* Quy ước: mắt xích đứng trước mũi tên là thức ăn của mắt xích đứng sau mũi tên.
Ví dụ:
Bài tập 1: Dựa vào sơ đồ H50.2 SGK trang 153. Điền sinh vật thích hợp vào chỗ trống của các chuỗi thức ăn sau:
1) Cây gỗ
…………..
Chuột
Đại bàng
2) ……….
Sâu
…………..
3) ……….
Sâu
…………..
4) ……….
Sâu
…………..
5) ……….
Sâu
…………..
Cầy
Cây gỗ
Cây cỏ
Cây cỏ
Cây cỏ
Bọ ngựa
Cầy
Bọ ngựa
Chuột
Bài tập 1: Dựa vào sơ đồ H50.2 SGK trang 153. Điền sinh vật thích hợp vào chỗ trống của các chuỗi thức ăn sau:
1) Cây gỗ
…………..
Chuột
Đại bàng
2) ……….
Sâu
…………..
3) ……….
Sâu
…………..
4) ……….
Sâu
…………..
5) ……….
Sâu
…………..
Cầy
Cây gỗ
Cây cỏ
Cây cỏ
Cây cỏ
Bọ ngựa
Cầy
Bọ ngựa
Chuột
Bài tập 2: Điền từ hay cụm từ thích hợp vào chỗ trống trong câu sau: Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau. Mỗi loài trong chuỗi thức ăn vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích , vừa là sinh vật bị mắt xích tiêu thụ.
phía trước
phía sau
……………..
……………..
1) Cây gỗ chuột Cầy Đại bàng
2) Cây gỗ Sâu Bọ ngựa
3) Cây cỏ Sâu Cầy
4) Cây cỏ Sâu Bọ ngựa
5) Cây cỏ Sâu Chuột
Vi sinh vật
Rắn
Vi sinh vật
1) Cây gỗ chuột Cầy Đại bàng
Vi sinh vật
Sinh vật sản suất
Sinh vật tiêu thụ
Sinh vật phân giải
(sinh vật phân hủy)
Sinh vật tiêu thụ bậc 1: là động vật ăn thực vật
Sinh vật tiêu thụ bậc 2: là động vật ăn động vật tiêu thụ bậc 1
Sinh vật tiêu thụ bậc 3: là động vật ăn động vật tiêu thụ bậc 2
* Chú ý: Chuỗi thức ăn mở đầu bằng xác sinh vật bị phân giải:
Ví dụ: Lá cây mục Giun đất Gà Cáo Vi sinh vật
1) Cây gỗ chuột Cầy Đại bàng
2) Cây gỗ Sâu Bọ ngựa
3) Cây cỏ Sâu Cầy
4) Cây cỏ Sâu Bọ ngựa
5) Cây cỏ Sâu Chuột
Vi sinh vật
Rắn
Vi sinh vật
Hổ
Vi sinh vật
Rắn
Vi sinh vật
Hổ
Vi sinh vật
Cầy
H 50.2. Lưới thức ăn của một hệ sinh thái rừng
3) Cây cỏ Sâu Cầy
4) Cây cỏ Sâu Bọ ngựa
5) Cây cỏ Sâu Chuột
Hổ
Vi sinh vật
Rắn
Vi sinh vật
Hổ
Vi sinh vật
Cầy
Cây cỏ
Sâu
Cầy
Hổ
Bọ ngựa
Rắn
Chuột
Xác các sinh vật
Vi sinh vật
Cầy
* Chú ý: Trong lưới thức ăn một sinh vật nằm ở chuỗi thức ăn này, thuộc bậc tiêu thụ này, nhưng trong một chuỗi thức ăn khác có thể thuộc bậc tiêu thụ khác.
BÀI TẬP
Giả sử trong một hệ sinh thái đồng ruộng có các sinh vật sau: Lúa, sâu ăn lá, châu chấu, ếch đồng, rắn nước, vi sinh vật.
a) Sắp xếp các sinh vật trên theo các thành phần của một hệ sinh thái (sinh vật sản suất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải).
b) Vẽ sơ đồ lưới thức ăn có các sinh vật trên, biết:
- Lúa là thức ăn của sâu ăn lá và châu chấu.
- Sâu ăn lá và châu chấu là thức ăn của ếch đồng.
- Ếch đồng là thức ăn của rắn nước.
c) Dựa vào mối quan hệ về đinh dưỡng giữa các loài sinh vật. Hãy cho biết nếu ếch đồng bị tiêu diệt, thì có ảnh hưởng tới năng suất lúa hay không? Giải thích.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài, làm bài tập 1, 2 trang 153 SGK.
- Đọc phần “Em có biết”.
Đọc và tìm hiểu trước bài 51 + 52: Thực hành hệ sinh thái. Yêu cầu:
+ Kẻ các bảng 51.1, 51.2, 51.3 trong SGK vào vở.
+ Nghiên cứu quy trình thực hành HỆ SINH THÁI.
+ Khi đi học mang theo giấy, bút chì.

bài học kết thúc
xin chân thành cảm ơn quý thầy cô
cùng toàn thể các em học sinh