BÀI 1:

HIỆN THỰC LỊCH SỬ VÀ
NHẬN THỨC LỊCH SỬ

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN
VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Cầu Long Biên gắn với những sự
kiện, quá trình lịch sử nào trong
lịch sử Việt Nam?

BÀI 1:

HIỆN THỰC LỊCH SỬ VÀ
NHẬN THỨC LỊCH SỬ

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Lịch sử là gì?
2. Sử học
a. Khái niệm, đối tượng, chức năng, nhiệm vụ của Sử học
b. Nguyên tắc cơ bản của Sử học
c. Các phương pháp cơ bản của Sử học
d. Các nguồn sử liệu

1. Lịch sử là gì?
 HS đọc thông tin trong SGK tr.7 và trả lời câu hỏi:

Lịch sử là gì? Khái niệm
“lịch sử” được hiểu theo
những nghĩa nào?

1. Lịch sử là gì?
 Lịch sử là những gì đã diễn ra
trong quá khứ.
 Lịch sử loài người là toàn bộ
những hoạt động của con người từ
khi xuất hiện đến ngày nay.

1. Lịch sử là gì?
KHÁI NIỆM LỊCH SỬ

Hiện thực lịch sử là tất cả

Nhận thức lịch sử là những hiểu

những gì đã diễn ra trong quá

biết của con người về hiện thực

khứ. Hiện thực lịch sử tồn tại

lịch sử, được trình bày, tái hiện

hoàn toàn khách quan, không

theo những cách khác nhau: kể

phụ thuộc vào ý muốn chủ

chuyện, ghi chép, nghiên cứu,

quan của con người.

trình bày,...

1. Lịch sử là gì?
 HS thảo luận nhóm, phân tích Tư liệu 1, Tư liệu 2 SGK tr.7 và trả lời câu
hỏi:
 Em hiểu câu nói của Ét-uốc Ha-lét Ca trong
Tư liệu 1 như thế nào?
 Dựa vào Tư liệu 2, hãy cho biết hình ảnh
nào thể hiện hiện thực lịch sử, hình ảnh
nào thể hiện nhận thức lịch sử?

1. Lịch sử là gì?

 Ý nghĩa: giữa hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử luôn có
khoảng cách, do đó nhà sử học luôn phải “tương tác” với sự
thật lịch sử để không ngừng khám phá về sự thật lịch sử.
Nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử chính là cách con người trong xã hội
hiện tại trò truyện, “đối thoại ” với quá khứ.

1. Lịch sử là gì?
 Hình 2,3 là chứng cứ xác thực
của hiện thực lịch sử.
 Hình 4 là một trong những cách
người đời sau thể hiện kết quả
nhận thức của họ về hiện thực
lịch sử.

1. Lịch sử là gì?
 Ví dụ phân biệt hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử
Khi em soi gương hoặc chụp ảnh:
Hình trong gương và tấm ảnh
chỉ phản ánh được, ghi lại
được bản thân em trong một
khoảnh khắc, một góc nhìn
nào đó, chứ không cho biết
được đầy đủ thông tin về con
Soi gương: bản thân em là hiện

Chụp ảnh: tấm ảnh là

thực lịch sử, hình ảnh của em ở

nhận thức lịch sử.

trong gương là nhận thức lịch sử.

người và cuộc sống của em.

1. Lịch sử là gì?
 HS đọc mục Em có biết SGK tr.8:
Câu chuyện Thầy bói xem voi là một minh
chứng sinh động rằng khi tìm hiểu về một sự
vật, hiện tượng nếu không đặt nó trong cấu
trúc, mối quan hệ toàn diện sẽ dẫn đến sự
phản ánh không đúng, sự vật, hiện tượng bị
bóp méo, xuyên tạc.

1. Lịch sử là gì?
 HS thảo luận nhóm, khai thác thông tin và quan sát Hình 5, 6 trong Tư
liệu 3 SGK tr.8, trả lời câu hỏi vào Phiếu học tập số 1:
 Chỉ ra điểm giống nhau giữa hai tư liệu.
 Chỉ ra những điểm khác nhau giữa hai tư
liệu.
 Giải thích vì sao có sự khác nhau đó.

1. Lịch sử là gì?
 Điểm giống nhau giữa 2 tư liệu:
o Cùng phản ánh về một sự kiện:
cuộc hành trình đi vòng quanh thế
giới bằng đường biển.
o Cùng đề cập đến những nhân vật
lịch sử: Ma-gien-lăng, La-pu-la-pu.

1. Lịch sử là gì?
 Điểm khác nhau giữa 2 tư liệu:
TƯ LIỆU A
Ma-gien-lăng chỉ huy quân đội xâm lược.

TƯ LIỆU B
Ma-gien-lăng chỉ huy đoàn thủy thủ thực hiện phát
kiến địa lí.

Sự kiện đó là cuộc xâm lược đầu tiên của thực dân châu
Âu đến Phi-lip-pin.

Sự kiện đó là cuộc phát kiến địa lí vĩ đại – lần đầu tiên con
người đi vòng quanh thế giới bằng đường biển.

Nội dung tấm bia trong Hình 5 là một cuộc kháng chiến
chống xâm lược của người dân địa phương dưới sự lãnh

Nội dung tấm bia trong Hình 6 đơn giản là cuộc đụng độ
giữa đoàn thám hiểm với người dân địa phương dưới sự

đạo của thủ lĩnh La-pu-la-pu.

lãnh đạo của La-pu-la-pu.

2. Sử học
a. Khái niệm, đối tượng, chức năng, nhiệm vụ của Sử học
 HS thảo luận theo cặp đôi, đọc thông tin mục 2a SGK tr.9, 10 và trả lời
câu hỏi:
 Nêu khái niệm Sử học.
 Nêu đối tượng nghiên cứu, chức năng,
nhiệm vụ của Sử học.