MÔN HỌC
VẬT LÝ
LỚP 9
CHƯƠNG III.
QUANG HỌC
- Đặt mắt nhìn dọc theo một chiếc đũa thẳng từ đầu trên (hình 40.1a) ta không nhìn thấy đầu dưới của đũa.
Hình 40.1
b)
- Giữ nguyên vị trí đặt mắt, đổ nước vào bát (hình 40.1b), liệu có nhìn thấy đầu dưới của đũa hay không?
M
M
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1. Quan sát
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1/ Quan sát :Hình 40.2
Nhận xét đường truyền của tia sáng :
- Từ S đến I :
- Từ I đến K:
- Từ S đến mặt phân cách rồi đến K :
Truyền thẳng
Truyền thẳng
Bị gãy khúc tại I
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1. Quan sát
2. Kết luận
Thế nào là hiện tượng khúc xạ ánh sáng?
Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng.
*** GDBVMT : - Các chất khí NO, NO2, CO, CO2,… khi được tạo ra sẽ bao bọc Trái Đất. Các khí này ngăn cản sự khúc xạ của ánh sáng và phản xạ phần lớn các tia nhiệt trở lại mặt đất. Do vậy chúng là những tác nhân làm cho Trái Đất nóng lên.
- Tại các đô thị lớn việc sử dụng kính xây dựng đã trở thành phổ biến. Kính xây dựng ảnh hưởng đến con người thể hiện qua:
+ Bức xạ mặt trời qua kính: Bên cạnh hiệu ứng nhà kính, bức xạ Mặt Trời còn nung nóng các thiết bị nội thất, trong khi đó các bề mặt nội thất luôn trao đổi nhiệt bằng bức xạ với con người.
+ Ánh sáng qua kính: Kính có ưu điểm hơn các vật liệu khác là lấy được trực tiếp ánh sáng tự nhiên, đây là nguồn ánh sáng phù hợp với thị giác con người. Chất lượng của ánh sáng trong nhà được đánh giá qua độ rọi trên mặt phẳng làm việc, để có thể nhìn rỏ được chi tiết vật làm việc. Độ rọi không phải càng nhiều càng tốt. Ánh sáng dư thừa sẽ gây ra chói dẫn đến sự căng thẳng, mệt mỏi cho con người khi làm việc, đây là ô nhiễm ánh sáng.
→ Biện pháp làm giảm tác hại của kính xây dựng mở cửa thông thoáng để có gió, che chắn nắng (làm màn...).
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1. Quan sát
2. Kết luận
3. Một vài khái niệm
I
S
N
N’
K
Mặt phân cách
P
Q
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
3. Một vài khái niệm
- Tia tới : SI
- Tia Khúc xạ : IK
- Điểm tới : I
Pháp tuyến : NN`
Góc tới : SIN
Góc khúc xạ : KIN`
- Mặt phẳng tới : (P)
Không khí
Nước
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1. Quan sát
2. Kết luận
3. Một vài khái niệm
4. Thí nghiệm
4) Thí nghi?m
I
S
N
N’
K
Mặt phân cách
P
Q
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1. Quan sát
2. Kết luận
3. Một vài khái niệm
4. Thí nghiệm
C1: Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
Góc tới lớn hơn.
I
S
N
N’
K
Mặt phân cách
P
Q
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I
S
N
N’
K
Mặt phân cách
P
Q
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
1. Quan sát
2. Kết luận
3. Một vài khái niệm
4. Thí nghiệm
5. Kết luận
Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì:
- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
- Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.
C3:
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
II. SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN TỪ NƯỚC SANG KHÔNG KHÍ
1. Dự đoán
2. Thí nghiệm kiểm tra
.
.
A
B
.
C
Mặt phân cách
C5
.
A
B
.
C
Mặt phân cách
C5
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
II. SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN TỪ NƯỚC SANG KHÔNG KHÍ
1. Dự đoán
2. Thí nghiệm kiểm tra
A
B
N
N`
C
i
r
Mặt phân cách
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
II. SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN TỪ NƯỚC SANG KHÔNG KHÍ
1. Dự đoán
2. Thí nghiệm kiểm tra
3. Kết luận
Khi tia sáng truyền được từ nước sang không khí thì:
- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
- Góc khúc xạ lớn hơn góc tới.
i’
i
III. VẬN DỤNG:
Phân biệt các hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng?
r
i
I
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 44 – Bài 40
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
II. SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN TỪ NƯỚC SANG KHÔNG KHÍ
III. VẬN DỤNG
Phản xạ:
-Tia tới gặp mặt phân cách bị hắt lại môi trường cũ
-Góc phản xạ bằng góc tới
Khúc xạ:
-Tia tới gặp mặt phân cách giữa 2 môi trường trong suốt bị gãy khúc và tiếp tục đi vào môi trường 2
-Góc khúc xạ không bằng góc tới
C7: Giống nhau: tia phản xạ, tia khúc xạ đều nằm trong mặt phẳng tới
Khác nhau:
Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là gì ?
 Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách hai môi trường gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng
Hiện tượng khúc xạ ánh sáng khi tia sáng truyền từ không khí sang nước và từ nước sang không khí có đặc điểm gì giống và khác nhau?
r
i
S
K
I
N
N`
Nước
Không khí
r
i
S
K
I
N
N`
Nước
Không khí
Tia nào là tia khúc xạ? Vì sao?
P
Q
Mặt phân cách
S
N`
N
I
A
B
C
D
Nu?c
Không khí
P
Q
Mặt phân cách
S
N`
N
I
A
B
C
D
Nu?c
Không khí
Tia nào là tia khúc xạ? Vì sao?
Hướng dẫn học tập
Đối với bài học ở tiết học này:
+ C?n n?m: Hai k?t lu?n v? s? kh�c x? c?a tia s�ng khi truy?n t? khơng khí sang nu?c v� t? nu?c sang khơng khí.
+ H?c b�i v� l�m b�i t?p 40-41.1 SBT.
+ D?c m?c: "Cĩ th? em chua bi?t".
Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
Xem tru?c b�i 42 "Th?u kính h?i t?"
? Th?u kính h?i t? cĩ hình d?ng nhu th? n�o?
? C�c kh�i ni?m v? th?u kính h?i t?: Tr?c chính, quang t�m, ti�u di?m, ti�u c?
? Ch� � c�ch v? du?ng truy?n c?a ba tia s�ng d?c bi?t.