CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC MỚI!
Ngữ Văn 7

KHỞI ĐỘNG

Các em hãy xem bản tin thời sự của
đài truyền hình về biến đổi khí hậu.

Sau khi xem xong video, các em hãy:
 Chia sẻ cảm nhận của bản thân.
 Con người chúng ta đang đứng trước
thách thức gì?

BÀI 9

Ngữ Văn 7

HÒA ĐIỆU VỚI TỰ NHIÊN
Văn bản 1
THỦY TIÊN THÁNG MỘT
Thô-mát L. Phrít-man

NỘI DUNG BÀI HỌC
III. Đọc hiểu văn bản

I. Tri thức Ngữ Văn
1. Giới thiệu bài học

1. Tình trạng biến đổi khí hậu

2. Tri thức Ngữ Văn

2. Tác động liên hoàn từ tình trạng

II. Tìm hiểu chung
1. Đọc văn bản
2. Bố cục

biến đổi khí hậu
3. Những báo cáo và con số đầy
ám ảnh

IV. Tổng kết

3. Nội dung chính

1. Nội dung

4. Tác giả - tác phẩm

2. Nghệ thuật

I
TRI THỨC NGỮ VĂN

1. Giới thiệu bài học
Đọc phần Giới thiệu bài học trong SGK và trả lời câu hỏi

Đoạn văn thứ nhất giúp

Đoạn văn thứ hai cho

Phát biểu suy luận của

em nhận biết được gì

biết điều gì về loại, thể

em về mối liên hệ giữa

về chủ đề của bài học?

loại văn bản sẽ học và

chủ đề bài học và loại

những nội dung cần

văn bản chính cần đọc.

thực hành?

 Chủ đề được giới thiệu trong đoạn văn thứ nhất:
tầm quan trọng của những hiểu biết về môi
trường và quy luật tự nhiên, của việc lựa chọn
thái độ ứng xử phù hợp, hài hòa với tự nhiên.
 Nhiệm vụ trọng tâm của bài học được báo trước
trong đoạn văn thứ hai: đọc những văn bản (chủ
yếu văn bản thông tin) có liên quan tới vấn đề
môi trường, lễ tục và thực hành viết, nói – nghe
dựa trên cơ sở đó.

2. Tri thức Ngữ Văn
Đọc mục Tri thức Ngữ Văn trong SGK và trả lời câu hỏi
 Văn bản thông tin thường sử dụng nhiều cách triển khai ý tưởng.
Em hãy nêu những cách triển khai đã từng học và nói ngắn gọn về
đặc điểm của chúng.
 Em thường được tiếp xúc với những văn bản giới thiệu một quy tắc/
luật lệ trong trò chơi hay hoạt động trong trường hợp nào? Theo em,
ý nghĩa của loại văn bản này là gì?

 Khi đọc một văn bản, em có thường quan tâm đến cước chú
không? Những cước chú đã hỗ trợ cho em như thế nào trong
việc nắm bắt nghĩa của các từ ngữ và nội dung của văn bản?
 Khi viết một bài văn, việc tìm đọc tài liệu tham khảo có ý nghĩa
ra sao? Em đã tiếp thu được điều gì bổ ích từ cách sử dụng
tài liệu tham khảo ở một số văn bản đã học?

2.1. Cách triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản thông tin
Đưa ra liên tiếp nhiều góc nhìn
khác nhau về sự vật hiện tượng
Trình bày về từng bộ phận của
đối tượng muốn nói đến trước
Triển khai theo
 Trật tự thời gian
 Quan hệ nhân quả

2.2. Văn bản giới thiệu một quy tắc hay
luật lệ trong trò chơi hay hoạt động
Là loại văn bản thuyết minh nói về đặc
điểm của một trò chơi hay hoạt động
 Giúp người đọc có thể tham gia,
thưởng thức hay đánh giá về trò chơi,
hoạt động ấy một cách thuận lợi.

2.3. Cước chú

2.4. Tài liệu tham khảo

Là loại chú thích đặt ở chân trang

Là những tài liệu mà người

hoặc cuối văn bản về một từ ngữ

tạo lập văn bản tìm đọc và

khó hiểu hay một nội dung chưa

khai thác các thông tin cần

quen với phần lớn độc giả, vốn

thiết, có liên quan tới vấn đề

xuất hiện trong phần chính của

được trình bày trong văn bản.

trang hoặc của văn bản.

II
TÌM HIỂU CHUNG

2. Bố cục
Xác định bố cục văn bản và đặt tiêu đề cho phần đó.
Phần 1

Đoạn 1: Nêu vấn đề cần thông tin – Cần hiểu thế nào về tình trạng
biến đổi khí hậu?
Đoạn 2 – đoạn 5: Đưa thông tin khái quát về “sự bất thường của

Phần 2

Trái Đất” do tình trạng biến đổi khí hậu gây nên – Biến đổi khí hậu
và những tác động liên hoàn.

Phần 3

2 đoạn cuối: Cung cấp bằng chứng xác thực về “sự bất thường
của Trái Đất” – Những báo cáo và con số đầy ám ảnh.

3. Nội dung chính
Nội dung chính của văn bản là gì?
Biến đổi khí hậu

Sự bất thường của

Sự rối loạn khí hậu

Trái Đất

toàn cầu

4. Tác giả – tác phẩm
Em hãy trình bày những hiểu biết
của mình về tác giả Thô-mát
L.Phrít-man và tác phẩm “Thủy tiên
tháng Một”.

a. Tác giả: Thô-mát L. Ph rít-man
 Năm sinh: 1953
 Quê quán: Mỹ
 Thể loại: Báo chí
 Tác phẩm tiêu biểu Chiếc xe Lếch-xớt và cây
ôliu (1999); Thế giới phẳng (2005-2007);
Nóng, Phẳng, Chật (2008),…

b. Tác phẩm
Văn bản Thủy tiên tháng Một là một bài nằm
trong mục 5 (Sự bất thường của Trái Đất)
thuộc phần 2 (Tại sao chúng ta lại ở đây) của
cuốn sách Nóng, Phẳng, Chật.

III
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1. Tình trạng biến đổi khí hậu
 Em hiểu biến
gì?trạng biến đổi khí hậu
Cácđổi
tênkhí
gọihậu
củalàtình
 Theo dõi đoạn 1 và đoạn 2 để tìm những cách gọi tên khác nhau
Sự bất thường của Trái Đất
Sự nóng lên của Trái Đất
đối với hiện tượng biến đổi khí hậu trên Trái Đất.
Khái niệm khá êm ái,

 Hân-tơ Lo-vin đặt ra

chưa diễn tả hết tình

 Mục đích: giải thích nhiệt

hình biến đổi khí hậu.

độ trung bình trên toàn Trái
Đất đều tăng lên là nguyên
nhân gây ra sự bất thường.

1. Tình trạng biến đổi khí hậu

 Nhan đề văn bản gợi cho em suy nghĩ gì?
 Chi tiết hoa thủy tiên nở đầu tháng Một có thể
được xem là một chi tiết “đắt” hay không? Vì
sao?

Chi tiết hoa thủy tiên nở đầu tháng Một là một chi tiết “đắt”.

Gợi ý cho tác giả

Tác

tìm được một nhan

nhuyễn việc trình bày những

đề ấn tượng, làm

thông tin mang tính khoa học

nảy sinh nhiều suy

với việc nêu những quan sát

đoán khác nhau về

và trải nghiệm của bản thân

nội dung văn bản.

 Văn bản có sức hấp dẫn.

giả

kết

hợp

nhuần

Mang tính điển hình,
làm nổi bật được ý
tưởng cơ bản: sự biến
đổi khí hậu đã dẫn đến
những sự vận động
dường như trái quy
luật trong đời sống
muôn loài.

2. Tác động liên hoàn từ tình trạng biến đổi khí hậu
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Theo dõi đoạn 2, 3, 4, 5 thảo luận theo cặp đôi để
trả lời câu hỏi: “Sự bất thường của Trái Đất” đã
được tác giả làm sáng tỏ qua những bằng chứng
nào? Dựa vào trải nghiệm của riêng em, hãy bổ
sung bằng chứng cho vấn đề này.

2. Tác động liên hoàn từ tình trạng biến đổi khí hậu
Thời tiết thay đổi thất thường và diễn ra
với tốc độ nhanh

Thời tiết đồng thời tồn tại

 Hệ quả:

ở hai thái cực

 Thiên tai có quy mô lớn hơn

 nơi nắng hạn gay gắt

 Một số loài sinh vât hoặc biến mất do

 nơi mưa bão, lũ lụt

không kịp thích ứng hoặc phải thay
đổi nhịp độ phát triển,...)

kinh hoàng

2. Tác động liên hoàn từ tình trạng biến đổi khí hậu
Tại sao có thể cho rằng người ta đã nhầm lẫn
khi dùng thuật ngữ “sự nóng lên của Trái Đất”?
Chủ yếu muốn nhắc đến nhiệt độ, hiện tượng này là bình thường,
không gây ra vấn đề gì

Đây là một

Khí hậu Trái Đất diễn ra không giống nhau trên các vùng địa lí

sự nhầm

 nhanh hơn so với tốc độ biến đổi khí hậu tự nhiên trước kia

lẫn

 nhanh hơn khoảng thời gian để hệ sinh thái và xã hội điều chỉnh
Nó ảnh hưởng tiêu cực hơn là tích cực tới đời sống con người

3. Những báo cáo và con số đầy ám ảnh
THẢO LUẬN NHÓM
Đọc kĩ 2 đoạn cuối để trả lời câu hỏi:
 Hãy chỉ ra những dấu hiệu chứng tỏ khi viết
văn bản này, tác giả đã sử dụng nhiều tài liệu
tham khảo cần thiết.
 Tác giả đã đưa vào văn bản rất nhiều số liệu.
Đó là những số liệu nào? Việc dẫn số liệu như
vậy có ý nghĩa gì?

3. Những báo cáo và con số đầy ám ảnh
Số liệu được đưa vào bài

23 000 ngôi nhà

Ít nhất 62 người

Đợt

sóng

cao

xây bằng gạch xây

thiệt mạng

đến 4,6m

68 hòn đảo của

Nhiệt độ xuống

Tuyết rơi dày

Man-đi-vơ

-22 độ C

25cm

 Ý nghĩa của việc dẫn số liệu vào bài
Chứng minh hậu quả nặng nề của
hiện tượng Trái Đất nóng lên.

IV

TỔNG KẾT

Em hãy tổng kết về nội dung và nghệ thuật của văn bản.
Nội dung

Nghệ thuật

Văn bản cung cấp thông tin
đầy đủ, khoa học, chính xác

Câu văn ngắn gọn, súc tích.

về thực trạng thiên nhiên trên
toàn Trái Đất.
Qua đó, chúng ta thấy rõ
được vấn đề cấp bách trong
việc cải thiện xu hướng cực
đoan của thời tiết.

Lập luận chặt chẽ, thông tin
xác thực, khoa học.

LUYỆN TẬP
1. Nêu lên điều có ý nghĩa nhất mà em thu nhận được sau khi đọc văn bản này.

Gợi ý
Văn bản giúp em hiểu

Đọc văn bản Thủy tiên tháng Một, em có

như thế nào về vấn đề

thêm kiến thức gì về văn bản thông tin

biến đổi khí hậu trên

nói chung

Trái Đất hiện nay?

 Cách triển khai ý tưởng
 Sử dụng cước chú, tài liệu tham
khảo, các số liệu…

LUYỆN TẬP
2. Nếu cần viết một văn bản thông tin về
vấn đề môi trường trên Trái Đất, em có
thể viết gì? Hãy phác thảo hướng thực
hiện bài viết đó.

VẬN DỤNG

Hãy viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) trình bày
hiểu biết và suy nghĩ của em về tác động của
biến đổi khí hậu ở vùng miền em đang sống.

Gợi ý

Vì sao hiện tượng biến đổi khí hậu khiến
cả loài người quan tâm?
Những tác hại mà nó gây ra cho sự sống
trên Trái Đất là gì?
Chỉ ra những biểu hiện cụ thể của hiện
tượng biến đổi khí hậu ở địa phương em.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Ôn tập lại bài Thủy tiên tháng Một.
 Soạn bài: Thực hành tiếng Việt – Cước chú
và tài liệu tham khảo trang 83.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE,
HẸN GẶP LẠI!