HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
HỒI THỨ 14- Ngô Gia Văn

I. Tìm hiểu chung:Phái 1. Tác giả: Ngô Gia Văn Phái

- Một nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì
+ Ngô Thì Chí (1753 - 1788)
+ Ngô Thì Du (1772 - 1840)
- Là những cây bút trung thực, tư tưởng tiến bộ

2. Tác phẩm:

a. Hoàn cảnh sáng tác: Cuối triều Lê đầu triều Nguyễn –
Tây Sơn diệt Trịnh trả lại Bắc Hà cho vua Lê
b. Thể loại: Thể chí – tiểu thuyết lịch sử theo kiểu chương hồi
c. Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả, nghị luận
d. Nhan đề: Ghi chép lại sự thống nhất của vương triều nhà Lê

e. Bố cục: 3 phần

Phần 1
Từ đầu -> Năm Mậu Thân
1788:
Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng
đế và thân chinh cầm quân ra
Bắc

Phần 3
Còn lại:
Sự thảm bại của quân Thanh
Phần 2
và tình trạng thảm hại của vua
Tiếp -> kéo vào thành:
tôi Lê Chiêu Thống
Cuộc hành quân thần tốc và
chiến thắng lẫy lừng của
Quang Trung

II. Đọc hiểu văn bản
1. Quang Trung chuẩn bị tiến quân ra Bắc
- Họp các tướng sĩ, lên ngôi Hoàng Đế.
- Tuyển quân tại Nghệ An, mở cuộc duyệt binh lớn.
- Dùng Ngô Thì Nhậm chủ mưu rút khỏi Thăng
Long, tha tội cho Sở và Lân.
-> Quang Trung là người cương trực, yêu nước,
mưu lược, sáng suốt, một bậc kì tài trong việc
dùng binh.

II. Đọc hiểu văn bản
2. Quang Trung đại phá quân Thanh

*Con người có tài cầm quân, dùng tướng như thần
 Tài cầm quân:
- Trong thời gian ngắn: vừa hành quân vừa tuyển binh, duyệt
binh
- Tổ chức cuộc hành quân thần tốc với nhiều trận đánh hợp lí,
ít hao tổn binh lực
+ Trận Hà Hồi, bằng chiến thuật nghi binh…không tốn 1 hòn tên
mũi đạn
+ Trận Ngọc Hồi, cho quân làm những tấm ván ghép, bên ngoài
phủ rơm…
 Tài dùng tướng:
- Hiểu rõ tường tận năng lực của bề tôi:
Ở lại bảo vệ Bắc Hà
+ Sở, Lân là hạng võ dũng
+ Ngô Thì Nhậm là kẻ đa mưu túc trí

- Khen chê đúng người, đúng việc: …”giặc đến không đánh…
vạn lần”, “các ngươi đã biết nín nhịn…kiêu căng.”
-> Người chỉ huy quân sự cực kì sắc sảo, nhạy bén, sáng
suốt, độ lượng, công minh

3. Số phận thảm bại của bọn cướp nước và lũ bán nước.
a.Hình ảnh bọn cướp nước:
* Khi tiến vào nước ta:
-Vào Thăng Long như vào chỗ
không người.
-Quân lính thả sức cướp bóc,
ức hiếp dân ta.
* Khi quân Tây Sơn đánh :
- Rụng rời sợ hãi, xin hàng.
- Bỏ chạy tán loạn.

b. Hình ảnh vua quan nhà Lê:

- Sầm Nghi Đống thắt cổ chết.
- Tôn Sĩ Nghị không kịp mặc
giáp, cưỡi ngựa không yên
*Cầu viện quân Thanh:
cương chạy trốn.
Thấy
quân
Thanh
không
đề
=> Thất bại thảm hại

phòng, vua Lê rất lo sợ.
- Ra vào chầu với giặc.
*Khi quân Thanh bỏ chạy :
- Vua quan cùng đưa Thái hậu
chạy trốn theo.
- Nhờ viên thổ hào cho ăn, ở.
- Đến cửa ải : nhìn nhau chảy
nước mắt

III. Tổng kết
2. Nghệ thuật

1. Nội dung

- Tái hiện lại Lịch sử vừa chân
- Đoạn trích đã tái hiện chân

thực vừa sinh động, sự kiện, nhân

thực hình ảnh người anh

chứng…

hùng dân tộc Nguyễn Huệ

- Giọng văn vừa mỉa mai, vừa sảng

qua chiến công thần tốc đại
phá quân Thanh và số phận
bi đát của vua tôi Lê Chiêu
Thống.

khoái hào hùng.
- Miêu tả vừa mang tính khách
quan, vừa chủ quan.
- Xây dựng thành công hai tuyến
nhân vật: Quang Trung, Lê Chiêu
Thống và Tôn Sĩ Nghị.