Chào mừng quý thầy cô
đến dự giờ thăm lớp
HỒN TRƯƠNG BA,
DA HÀNG THỊT
Lưu Quang Vũ
I. TÌM HIỂU CHUNG
1/ Tác giả
- Lưu Quang Vũ: ( 1948-1988) Quê :Đà Nẵng, sinh tại Phú Thọ trong một gia đình trí thức. Sớm bộc lộ̣ năng khiếu

- Là một tài năng đa dạng: Làm thơ, viết truyện ngắn, vẽ tranh, soạn kịch
- Từng tham gia quân đội , làm
BTV tạp chí sân khấu
-Qua đời ngày 29-8-1988 trong một tai nạn giao thông
=>Nhà soạn kịch tài năng nhất của nền VHNT VN hiện đại
- Những tác phẩm chính
Thơ:Hương cây ( 1968), Mây trắng của đời tôi (1989), Bầy ong trong đêm sâu (1993)…
Kịch: Sống mãi tuổi 17, Tôi và chúng ta , Người đi trước, Nguồn sáng trong thơ, Người trong cõi nhớ, Dòng sông Thu Bồn, Người tốt nhà số 5, Vách đá nóng bỏng, Nữ kí giả, Hồn Trương Ba, da hàng thịt, Nàng Xita , Ông vua hóa hổ , đôi dòng sữa mẹ, Hẹn ngày trở lại, Lời thề thứ 9, Cái chết của chim Sâm Cầm…..
- Viết từ năm 1981 nhưng đến 1984 mới ra mắt công chúng
Từ một cốt truyện dân gian , Lưu Quang Vũ đã xây dựng thành một vở kịch nói hiện đại.
- Chứa đựng nhiều vấn đề mới mẻ, có ý nghĩa tư tưởng và triết lí nhân văn sâu sắc
- Có sức hấp dẫn, thu hút mạnh mẽ đối với khán giả trong và ngoài nước
2. Vở kịch: Hồn Trương Ba, da hàng thịt



Truong Ba mụ?t cao co` o? ha?
Gio?i da~ kờ?t thõn vo?i Dờ? Thi?ch
nguo`i da?nh co` gio?i trờn thiờn
di`nh


Tãm t¾t néi dung vë kÞch: gåm 7 c¶nh
DoThiên đình cẩu thả
nên đã gạch nhầm tên
người chết là Trương Ba
Nam Tào sửa sai bằng
cách cho hồn Trương Ba
nhập vào xác hàng thịt
để sống lại
mở nút
Thắt nút
Đám tang anh hàng thịt. Xác
anh hàng thịt sống lại. Cuộc
giành giật chồng của hai
người vợ
Lý trưởng sách nhiễu.
Trương Ba phải ở nhà hàng
thịt đến đêm mới được
về nhà
Hồn Trương Ba chịu sự chi
phối của thể xác phàm tục
của anh hàng thịt có những
hành vi thô lỗ, khiếm nhã
Phát triển
Trương Ba thay đổi tâm tính khiến
mọi người trong gia đình xa lánh, chán
ghét, bản thân vô cùng đau khổ.
Quyết định giải thoát chấp nhận cái chết
Cao trào
3. Đoạn trích
Vị trí:
- Trích từ cảnh VII và đoạn kết của vở kịch.
- Thuộc phần cao trào và mở nút trong quá trình vận động k?ch.
b. Da?i y?:
Diờ~n ta? su? dau khụ?, da`n va?t va` quyờ?t di?nh cuụ?i cu`ng vụ cu`ng cao thuo?ng cu?a Hụ`n Truong Ba
II. ĐỌC HiỂU VĂN BẢN
1. Tình huống đầy kịch tính
- Hồn Trương Ba cảm thấy không thể sống “hồn này xác nọ”.
- Hồn và Xác đối thoại với sự giễu cợt đắc ý của Xác làm Hồn càng khổ đau, bế tắc.
- Tình huống càng lúc càng căng thẳng: Mọi người trong gia đình xa lánh (người vợ), cự tuyệt (đứa cháu), thương hại (người con dâu) khiến hồn Trương Ba càng đau đớn, tuyệt vọng muốn kết thúc sự trớ trêu.
- Bước ngoặc để giải quyết xung đột kịch: Hồn Trương Ba gặp gỡ, đối thoại với Đế Thích , cái chết của cu Tị- quyết định dứt khoát của hồn Trương Ba.
2/ Cuộc đối thoại của hồn và xác
a/ Diễn biến
Phương diện
Hồn Trương Ba
Da hàng thịt
Mục đích
Kha?ng di?nh linh hụ`n co? do`i sụ?ng riờng: nguyờn ve?n, trong sa?ch, tha?ng tha?n.
Khẳng định sự âm u, đui mù của thể xác có sức mạnh ghê gớm, có khả năng điều khiển, làm át đi linh hồn cao khiết.
Xưng hô
Cử ch?
Ôm đầu, đứng vụt dậy, nhìn chân tay, thân thể, bịt tai lại
->Uất ức, tức giận, bất lực
La?c dõ`u, buụ`n rõ`u
-> Tỏ vẻ thương hại
Mày -Ta
->Khinh bỉ, xem thường

Ông - Tôi
->Ngang hàng thách thức
Vị thế
Bị động, kháng cự yếu ớt, đuối lý, tuyệt vọng-> Chấp nhận trở lại vào xác hàng thịt
Chủ động phản biện, lý lẽ giảo hoạt->Kẻ thắng thế, buộc được hồn Trương Ba quy phục mình.
-
Giọng điệu
Giận dữ, khinh bỉ, mắng mỏ, ngậm ngùi thấm thiá, tuyệt vọng
Ngạo nghễ thách thức, khi buồn rầu thì thầm ranh mãnh, an ủi, ve va~n hụ`n tho?a hiờ?p.
b/ Ý nghĩa:
-Bi kịch không được sống là chính mình
-Sự sống chỉ thật sự có ý nghĩa khi con người được sống hài hòa giữa thể xác và tâm hồn
- Ca ngợi cuộc đấu tranh chống lại cái xấu, cái ác của con người.
Đặt ra vấn đề:
Con người phải sống hài hoà giữa tâm hồn và thể xác.
Cảnh báo:
Sống cùng với cái dung tục sẽ bị cái dung tục ngự trị, tàn phá những gì trong sạch, đẹp đẽ.
c/Nghệ thuật
-Tình huống kịch độc đáo
- Độc thoại nội tâm :góp phần biểu hiện những diễn biến phức tạp trong tâm lí nhân vật
-Đối thoại sinh động, ngôn ngữ được cá thể hóa, phù hợp với tính cách, tâm trạng nhân vật
-Đối lập tô đậm mâu thuẫn
Câu 1: Vở kịch hồn Trương Ba , da hàng thịt hư cấu từ một câu chuyện dân gian và có những thay đổi
A . Đúng
B . Sai
Bài tập củng cố
Câu 2: Tính cách nổi bật của nhân vật Trương Ba ( trước khi nhập vào thân xác anh hàng thịt) là:
A . Ham sống
B . Tự trọng
C . Trong sạch, thẳng thắn
D . Bình dân
Câu 3: Ý nghĩa của đoạn trích là
A . Phê phán thói hư tật xấu của thân xác con người
B . Con người phải được sống đúng là mình, Sống hòa hợp giữa tâm hồn và thể xác, một con người “ toàn vẹn” mới là hạnh phúc
C . Tâm hồn mới là yếu tố quan trọng, thân xác chỉ là cái bình chứa linh hồn, đầy dục vọng
D . Thương xót cho hoàn cảnh trớ trêu của hồn Trương Ba khi phải sống nhờ thân xác anh hàng thịt
Cuộc đấu tranh giữa linh hồn và thể xác thực chất là cuộc đấu tranh trong bản thân con người để làm chủ những nhu cầu và ham muốn, để giữ được sự thanh cao trong tâm hồn
Tác giả khẳng định rằng: con người không chỉ sống bằng thể xác mà cũng không thể chỉ sống bằng tinh thần
Con người phải được sống là chính mình, sống hòa hợp giữa hồn và xác. Một con người “ toàn vẹn” mới thật là hạnh phúc
Gửi hồn vào hương cây - Nguyễn Vũ Tiềm-
Đã là hồn Trương Ba
Sao còn da hàng thịt?
Đứng khuất sau cánh gà
Ngậm cười ra nước mắt.
Bạn tôi tay nắm chặt
Muốn giật tấm màn trò
Sao cứ phải vòng vo
Mượn giả để nói thật?
Đời có chút phần hồn
Vàng ròng này khó giữ
Cả hai phía màn nhung
Mình làm mình không dễ
Trăm rủi, chẳng một may
Liệu rồi khi nhắm mắt?
Thôi, gửi da vào đất
Gửi hồn vào “hương cây”.
“…Chúng tôi là những người đã chết.Nhưng người ta chỉ chết hẳn đi khi không còn sống trong lòng người khác nữa. Ngoài thế giới của những người đang sống và cõi lặng im của người đã chết, còn một cõi thứ ba nữa: đó là cõi của những người đang sống trong trí nhớ người khác, những người không bị lãng quên. Nơi chúng tôi đang ở chính là cõi đó. Chúng tôi vẫn đang được những người đang sống nhớ đến, nhờ vậy chúng tôi vẫn còn được sống.”
Người trong cõi nhớ- Lưu Quang Vũ
Trân trọng kính chào
Hẹn gặp lại