LƯU QUANG VŨ
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả
Lưu Quang Vũ (1948 - 1988), sinh tại Phú Thọ, quê gốc ở Đà Nẵng. cha là nhà viết kịch Lưu Quang Thuận.
- Lưu Quang Vũ không chỉ trở thành hiện tượng đặc biệt của sâu kịch những năm 80 của thế kỉ XX mà còn được coi là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại.
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh ra đời vở kịch
Nguồn gốc từ một câu chuyện dân gian cùng tên được tác giả chuyển hóa thành một vở kịch hiện đại ,đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ , có ý nghĩa tư tưởng ,triết lí và nhân văn sâu sắc.
- Là một trong những vở kịch gây được nhiều tiếng vang nhất của Lưu Quang Vũ.
Vở kịch được viết từ năm 1981, được công diễn vào năm 1984.


b. Xuất xứ đoạn trích
- Phần lớn là cảnh VII của vở kịch
Đây cũng là đoạn kết của vở kịch, đúng vào lúc xung đột trung tâm của vở kịch lên đến đỉnh điểm.
c. Tóm tắt nội dung:
- Sau mấy tháng sống trong tình trạng "bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo", nhân vật Hồn Trương Ba ngày càng trở nên xa lạ với bạn bè, người thân trong gia đình. Trương Ba dần dần đổi tính: cũng uống nhiều rượu, ham bán thịt, không còn mặn mà với trò chơi thanh cao trí tuệ là đánh cờ nữa.
=> Trương Ba càng khổ sở hơn vì ông ý thức được những điều đó mà không thể giải quyết được. Ông tự chán ghét chính mình, muốn thoát ra khỏi nghịch cảnh trớ trêu. Nghịch cảnh đó được đây lên cao trào qua các cuộc đối thoại.
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1 Cuộc đối thoại giữa hồn trương Ba và xác anh hàng thịt:
*Nguyên nhân
Do sự vô tâm và tắc trách của Nam Tào, Trương Ba phải chết một cách vô lí, Nam Tào sửa sai bằng cách cho hồn Trương Ba sống nhờ thể xác anh hàng thịt.
- Linh hồn nhân hậu, trong sạch, bản tính thẳng thắn của Trương Ba dần dần bị xác thịt thô phàm anh hàng thịt sai khiến, bị nhiễm độc.
- Ý thức được điều đó, linh hồn Trương Ba dằn vặt, đau khổ: “-Không. Không! Tôi không muốn sống như thế này mãi!”
- Hồn Trương Ba quyết định chống lại bằng cách tách khỏi xác để tồn tại độc lập, không còn bị lệ thuộc.
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Cuộc đối thoại giữa hồn trương Ba và xác anh hàng thịt:
TH?O LU?N
Cử chỉ
Xưng
hô
Mục
đích
Vị thế
Nhận xét cuộc đối thoại giữa HTB
và XHT ở các phương diện sau:
Giọng
Điệu
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Cuộc đối thoại giữa hồn trương Ba và xác anh hàng thịt:
“ Mày không có tiếng nói, mà chỉ là xác thịt đui mù…”
“Mày chỉ là cái vỏ bên ngoài, không có ý nghĩa gì hết, không có tư tưởng, không có cảm xúc!”.
“ Ta vẫn có đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn”
“…ông không tách ra khỏi tôi được đâu, dù tôi chỉ là thân xác…”.
“ Khi ông đứng bên cạnh vợ tôi, tay chân run rẩy, hơi thở nóng rực, cổ họng nghẹn lại…”
“ Chẳng lẽ ông không xao xuyến…cái món tiết canh, cổ hũ, khấu đuôi…”
“ Hai ta đã hòa với nhau làm một”
“ Tôi đã cho ông sức mạnh…ông tát thằng con ông tóe máu mồm, máu mũi…”
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Cuộc đối thoại giữa hồn trương Ba và xác anh hàng thịt:
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
- Trong cuộc đối thoại với xác anh hàng thịt, Hồn Trương Ba ở vào thế đuối lí, bất lợi:
+ Xác đã đưa ra những bằng chứng mà hồn cũng phải thừa nhận:
 Cái đêm khi ông đứng cạnh vợ anh hàng thịt với "tay chân run rẩy", "hơi thở nóng rực", "cổ nghẹn lại"
 Đó là cảm giác "xao xuyến" trước những món ăn mà trước đây hồn cho là "phàm".
 Đó là cái lần ông tát thằng con "tóe máu mồm máu mũi",…
+ Xác biết rõ những cố gắng của Trương Ba là vô ích nên đã cười nhạo cái lí lẽ mà hồn đưa ra để ngụy biện "Ta vẫn có một đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn,…".
+ Xác lên mặt dạy đời, chỉ trích, châm chọc: tuyên bố sức mạnh âm u, đui mù ghê gớm của mình.
+ Xác còn ve vãn hồn thoả hiệp vì: “chẳng còn cách nào khác đâu”, “cả hai đã hoà nhau làm một rồi”

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:


+ Trước những “lí lẽ đê tiện” của xác:
 Ban đầu, hồn Trương Ba nổi giận, khinh bỉ, mắng xác thịt hèn hạ
 Sau đó, hồn ngậm ngùi thấm thía nghịch cảnh của mình nên chỉ nói những lời thoại ngắn với giọng nhát gừng kèm theo những tiếng than, tiếng kêu.
 Cuối cùng, hồn đành phải nhập trở lại vào xác trong sự tuyệt vọng.
- Ý nghĩa của đoạn đối thoại:
+ Trương Ba được trả lại cuộc sống nhưng lại là một cuộc sống đáng hổ thẹn vì phải sống chung với sự dung tục và bị sự dung tục đồng hoá.
+ Tác giả cảnh báo: khi con người phải sống trong dung tục thì tất yếu sẽ bị dung tục ngự trị, lấn át và sẽ tàn phá những gì trong sạch, đẹp đẽ, cao quý trong con người.
Trước những “lí lẽ” của xác, hồn TB làm gì?
The end !!
Good luck