SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐĂK LĂK
Tổ bộ môn :
HÓA HỌC
TRƯỜNG THPT PHAN CHU TRINH
Thực hiện chuỗi phản ứng :
Ca
Ca(OH)2
CaCO3
CaO
Ca(HCO3)2
CaSO4
1
2
3
4
5
Kiểm tra bài cũ
Nước Cứng
Tiết 45.HỢP CHẤT QUAN TRỌNG
CỦA KIM LOẠI KIỀM THỔ
- Nước cứng là nước chứa nhiều ion Ca2+ và Mg2+
Ví dụ: Nước sông, nước ao, hồ, .
- Nước mềm là nước không có chứa hoặc chứa ít ion Ca2+, Mg2+
Ví dụ: Nước mưa, nước cất, .
I/ Khái niệm
1. Định nghĩa
Nước có vai trò như thế nào trong đời sống và sản xuất? Nước trong tự nhiên lấy ở đâu? Thành phần của nước?
2. Phân loại
Cơ sở nào để phân loại nước cứng? Có mấy loại nước cứng?
- Nước có tính cứng tạm thời.
- Nước có tính cứng vĩnh cửu.
- Nước có tính cứng toàn phần.
a. Nước có tính cứng tạm thời là tính cứng gây nên bởi các muối Ca(HCO3)2 và Mg(HCO3)2.
Khi đun sôi có làm mất tính cứng của loại nước cứng tạm thời không?
I/ Khái niệm
2. Phân loại
Thế nào là nước có tính cứng tạm thời?
Thế nào là nươc có tính cứng vĩnh cửu?
b. Nước có tính cứng vĩnh cửu là tính cứng gây nên bởi các muối sunfat, clorua của canxi và magie.
Khi đun sôi có làmmất tính cứng của nước cứng của nước cứng vĩnh cửu không?
MgCO3 + CO2 + H2O
Thế nào là nươc có tính cứng toàn phần?
c. Nước có tính cứng toàn phần gồm cả tính cứng tạm thời và tính cứng vĩnh cửu.
Ca(HCO3)2
CaCO3 + CO2 + H2O
t0
Mg(HCO3)2
t0
Đun nước cứng lâu ngày trong nồi hơi, nồi sễ bị phủ một lớp cặn. Lớp cặn dày 1 mm làm tốn thêm 5% nhiên liệu, thậm chí có thể gây nổ.
Các ống dẫn nước cứng lâu ngày bị đóng cặn, làm giảm lưu lượng của nước.
Quần áo giặt bằng nước cứng thì xà phòng không ra bọt, tốn xà phòng và làm quần áo chóng hư hỏng do những kết tủa khó tan bám vào quần áo.
Pha trà bằng nước cứng sẽ làm giảm hương vị của trà. Nấu ăn bằng nước cứng sẽ làm cho thực phẩm lâu chín và giảm mùi vị.
II/ Tác hại của nước cứng
Em hãy cho biết nước cứng gây tác hại như thế nào trong đời sống cũng như trong sản xuất?
Cặn CaCO3 làm tắc ống dẫn nước
Nguyên tắc làm mềm nước cứng là làm giảm nồng độ các ion Ca2+, Mg2+ trong nước cứng.
III/ Cách làm mềm nước cứng
Làm thế nào để làm mềm nước cứng? Nguyên tắc để làm mềm nước cứng?
1. Phương pháp kết tủa
Hãy viết các phương trình phản ứng sau?
Khi đun sôi nước cứng tạm thời, các muối Ca(HCO3)2 và Mg(HCO3)2 bị phân hủy tạo ra muối cacbonat không tan. Lọc bỏ kết tủa ta thu được nước mềm.
Dùng Ca(OH)2 với một lượng vừa đủ để trung hòa muối axit, tạo ra kết tủa làm mất tính cứng tạm thời.
Dùng Na2CO3 (Na3PO4) để làm mất tính cứng tạm thời và tính cứng vĩnh cửu.
Ca(HCO3)2
CaCO3 + CO2 + H2O
t0
Ca(HCO3)2 + Ca(OH)2
2CaCO3 + 2H2O
CaSO4 + Na2CO3
CaCO3 + Na2SO4
Cho nước cứng đi qua chất trao đổi ion, thì Ca2+ và Mg2+ bị giữ lại, thay thế chúng là những ion khác.
2. Phương pháp trao đổi ion
Nếu trong dung dịch chỉ có cation Ca2+ hoặc Mg2+ (không kể các anion) thì để chứng minh sự có mặt của Ca2+ hoặc Mg2+, ta dùng dung dịch muối chứa CO32- sẽ tạo ra kết tủa CaCO3 hoặc MgCO3. Sục khí CO2 dư vào dung dịch, nếu kết tủa tan chứng tỏ sự có mặt của Ca2+ hoặc Mg2+ trong dung dịch ban đầu.
IV/ Nhận biết ion Ca2+, Mg2+ trong dung dịch
Ca2+ + CO32-
CaCO3
CaCO3 + CO2 + H2O
Ca(HCO3)2
(tan)
Mg2+ + CO32-
MgCO3
MgCO3 + CO2 + H2O
Mg(HCO3)2
(tan)
(Ca2+ + 2HCO3- )
(Mg2+ + 2HCO3- )
Em hãy cho biết sản phẩm của các phản ứng sau?
Củng cố bài
1.Thực hiện các phản ứng :
CaO
Ca(OH)2
CaCO3
Ca(HCO3)2
CaCO3
CaSO4
CaCO3
1
2
3
4
5
6

2.Bằng phương pháp hóa học hãy nhận biết các mẫu nước sau:
nước mưa,nước cứng tạm thời ,nước cứng vĩnh cửu ?

1/ CaO + H2O Ca(OH)2 + Q
6/ CaSO4 + Na2CO3
CaCO3 + Na2SO4
Bài : 2, 7, 8, 9 trang 119 sách Giáo Khoa.
Bài tập về nhà