2)Những đặc điểm nào nói lên tính cách của nhân vật trong truyện?
Hành động, lời nói, suy nghĩ,… của nhân vật nói lên tính cách của nhân vật ấy.
1) Thế nào là kể chuyện ?
Kể chuyện là kể lại một chuỗi sự việc có đầu, có cuối, liên quan đến một hay một số nhân vật
.
Thứ năm ngày 11 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn
1. Kể lại hành động của nhân vật
2. Tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện
Thứ năm ngày 11 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn
Kể lại hành động của nhân vật


I. Nhận xét
1.Đọc truyện sau: Bài văn bị điểm không
Bài văn bị điểm không
Ba đã bao giờ thấy một bài văn bị điểm không chưa, ba?
Tôi ngạc nhiên:
Đề bài khó lắm sao?
Không. Cô chỉ yêu cầu “ Tả bố em đang đọc báo.” Có đứa bạn con bảo ba nó không đọc báo, nhưng rồi nó bịa ra, cũng được 6 điểm.
Tôi thở dài:
Còn đứa bị điểm không, nó tả thế nào?
Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho cô, hôm trả bài cô giận lắm. Cô hỏi: “ Sao trò không chịu làm bài?” Nó cứ làm thinh. Mãi sau nó mới bảo: “ Thưa cô, con không có ba.”. Nghe nó nói, cô con sững người. Té ra ba nó hi sinh từ khi nó mới sanh. Cô mới nhận lớp nên không biết, ba ạ. Cả lớp con ai cũng thấy buồn. Lúc ra về, có đứa hỏi: “ Sao mày không tả ba của đứa khác?” Nó chỉ cúi đầu, hai giọt nước mắt chảy dài xuống má.
Chuyện về cậu học trò có bài văn bị điểm không đã để lại trong tôi một nỗi đau, nhưng cũng để lại một bài học về lòng trung thực.
Theo NGUYỄN QUANG SÁNG
Tập làm văn
Kể lại hành động của nhân vật
I. Nhận xét


1.Đọc truyện sau: Bài văn bị điểm không
2. Ghi lại vắn tắt những hành động của cậu bé bị điểm không trong truyện:
Giờ làm bài: Không tả, không viết, nộp giấy trắng cho cô.
Giờ trả bài: Làm thinh khi cô hỏi mãi sau mới trả lời: Thưa cô em không có ba.
Lúc ra về: Khóc khi bạn hỏi: sao mày không tả ba đứa khác.
- Mỗi hành động của cậu bé nói lên tình yêu với cha, tính cách trung thực của cậu bé.
3. Các hành động nói trên được kể theo thứ tự nào? Hành động nào xảy ra
trước thì kể trước, hành động xảy ra sau thì kể sau.
Tập làm văn
Kể lại hành động của nhân vật

Theo em khi kể chuyện ta cần chú ý những gì?



II. Ghi nhớ/SGK/21
Khi kể chuyện, cần chú ý:
Chọn những hành động tiêu biểu của nhân vật.
Thông thường, nếu hành động xảy ra trước thì kể trước, xảy ra sau thì kể sau.
Tập làm văn
Kể lại hành động của nhân vật


III. Luyện tập
Chim Sẻ và chim Chích là đôi bạn thân nhưng tính tình khác nhau. Chích sởi lởi,hay giúp bạn. Còn Sẻ thì đôi khi bụng dạ hẹp hòi. Dưới đây là một số hành động của hai nhân vật ấy trong câu chuyện Bài học quý. Em hãy điền tên nhân vật ( Chích hoặc Sẻ )vào trước hành động thích hợp và sắp xếp các hành động ấy thành một câu chuyện :

Tập làm văn
Kể lại hành động của nhân vật
III. Luyện tập


1.Một hôm, ….. được bà gửi cho một hộp hạt kê.
5……….không muốn chia cho ………......cùng ăn.
2.Thế là hằng ngày…….....nằm trong tổ ăn hạt kê một mình.
4.Khi ăn hết, ……..bèn quẳng chiếc hộp đi.
7.Gió đưa những hạt kê còn sót lại trong hộp bay xa.
3. ….....…....đi kiếm mồi, tìm được những hạt kê ngon lành ấy.
6……….....bèn gói cẩn thận những hạt kê còn sót lại vào một chiếc lá, rồi đi tìm người bạn thân của mình.
8……...……vui vẻ đưa cho …………một nửa.
9……….ngượng nghịu nhận quà của …….…..và tự nhủ:”……….....đã cho mình một bài học quý về tình bạn.”
Sẻ
Sẻ
Sẻ
Sẻ
Sẻ
Sẻ
Chích
Chích
Chích
Chích
Chích
Chích
1.Một hôm,….. được bà gửi cho một hộp hạt kê.
2.Thế là hằng ngày…….nằm trong tổ ăn hạt kê một mình.
3. …….đi kiếm mồi, tìm được những hạt kê ngon lành ấy.
4.Khi ăn hết, ……bèn quẳng chiếc hộp đi.
5……….không muốn chia cho ……….cùng ăn.
6……….bèn gói cẩn thận những hạt kê còn sót lại vào một chiếc lá, rồi đi tìm người bạn thân của mình.
7.Gió đưa những hạt kê còn sót lại trong hộp bay xa.
8…………vui vẻ đưa cho ………….một nửa.
9……….ngượng nghịu nhận quà của ………..và tự nhủ:”………..đã cho mình một bài học quý về tình bạn.”
1
3
6
4
2
7
5
8
9
Tập làm văn
Kể lại hành động của nhân vật

Khi kể chuyện, cần chú ý gì:
Chọn những hành động tiêu biểu của nhân vật.
Thông thường, nếu hành động xảy ra trước thì kể trước, xảy ra sau thì kể sau.
Thứ năm ngày11tháng11năm 2021

Tập làm văn

TẢ NGOẠI HÌNH CỦA NHÂN VẬT
TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN

Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu quá, người bự những phấn, như mới lột. Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh mỏng như cánh bướm non, lại ngắn chùn chùn. Hình như cánh yếu quá, chưa quen mở, mà cho dù có khỏe cũng chẳng bay được xa. Tôi đến gần, chị Nhà Trò vẫn khóc.
Theo Tô Hoài
Nhận xét :
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
1/ Ghi văn tắt vào vở đặc điểm ngoại hình của chị Nhà Trò:
- Sức vóc:
- Cánh :
- Trang phục:
Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu quá, người bự những phấn, như mới lột. Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh mỏng như cánh bướm non, lại ngắn chùn chùn. Hình như cánh yếu quá, chưa quen mở, mà cho dù có khỏe cũng chẳng bay được xa. Tôi đến gần, chị Nhà Trò vẫn khóc.
Theo Tô Hoài
Nhận xét :
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu quá, người bự những phấn, như mới lột. Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh mỏng như cánh bướm non, lại ngắn chùn chùn. Hình như cánh yếu quá, chưa quen mở, mà cho dù có khỏe cũng chẳng bay được xa. Tôi đến gần, chị Nhà Trò vẫn khóc.
Theo Tô Hoài
Nhận xét :
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
1/ Ghi văn tắt vào vở đặc điểm ngoại hình của chị Nhà Trò:

2/ Ngoại hình của chị Nhà Trò nói lên điều gì về tính cách và thân phận của nhân vật này?
- Thể hiện tính cách yếu đuối, thân phận tội nghiệp đáng thương dễ bị bắt nạt.
Thứ năm ngày 11 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn
Tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện
ll. Ghi nhớ/SGK/24
Trong bài văn kể chuyện, nhiều khi cần miêu tả ngoại hình của nhân vật .
Những đặc điểm ngoại hình tiêu biểu có thể góp phần nói lên tính cách hoặc thân phận của nhân vật và làm cho câu chuyện thêm sinh động hấp dẫn.
Thứ năm ngày 11 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn
Tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện
lll. Luyện tập:
1. Đoạn văn sau miêu tả ngoại hình của một chú bé liên lạc cho bộ đội trong kháng chiến (Tiếng Việt 4, tập một, trang 24) và trả lời các câu hỏi:

a) Tác giả đã chú ý miêu tả những chi tiết nào ? Các chi tiết ấy nói lên điều gì về chú bé ?
Tôi nhìn em, một bé gầy, tóc húi ngắn, hai túi của chiếc cánh nâu trễ xuống đến tận đùi như từng phải đựng nhiều thứ quá nặng. Quần của em ngắn chỉ tới gần đầu gối để lộ đôi bắp chân nhỏ luôn luôn động đậy. Tôi đặc biệt chú ý đến đôi mắt của em, đôi mắt sáng và xếch lên khiến người ta có cảm giác là một em bé vừa thông minh vừa gan dạ.



lll. Luyện tập:

Bài 1: a/ Tác giả đã chú ý miêu tả những chi tiết về ngoại hình của chú bé liên lạc:
Tôi nhìn em, một bé gầy, tóc húi ngắn, hai túi của chiếc cánh nâu trễ xuống đến tận đùi như từng phải đựng nhiều thứ quá nặng. Quần của em ngắn chỉ tới gần đầu gối để lộ đôi bắp chân nhỏ luôn luôn động đậy. Tôi đặc biệt chú ý đến đôi mắt của em, đôi mắt sáng và xếch lên khiến người ta có cảm giác là một em bé vừa thông minh vừa gan dạ.
- Bắp chân luôn động đậy, đôi mắt sáng và xếch: thể hiện em bé rất hiếu động, thông minh và gan dạ.


b/ Các chi tiết ấy nói lên :
- Người gầy, bộ áo cánh nâu, chiếc quần chỉ đến đầu gối: có thể thấy chú bé liên lạc là con nhà nông dân nghèo, quen chịu đựng vất vả.
- Hai túi áo trễ xuống tận đùi như đã từng phải đựng nhiều thứ quá nặng.
Bài 2: Kể lại câu chuyện Nàng tiên Ốc, kết hợp tả ngoại hình của nhân vật.
Nàng tiên Ốc
(Trích)
Xưa có bà già nghèo
Chuyên mò cua bắt ốc
Một hôm bà bắt được
Một con ốc xinh xinh
Vỏ nó biêng biếc xanh
Không giống như ốc khác
Bà thương không muốn bán
Bèn thả vào trong chum.
Rồi bà lại đi làm
Đến khi về thấy lạ:
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
Bà già thấy chuyện lạ
Bèn cố ý rình xem
Thì thấy một nàng tiên
Bước ra từ chum nước
Bà già liền bí mật
Đập vỡ vỏ ốc xanh
Rồi ôm lấy nàng tiên
Không cho chui vào nữa
Hai mẹ con từ đó
Rất là thương yêu nhau…
Phan Thị Thanh Nhàn
Bài 2: Kể lại câu chuyện Nàng tiên Ốc, kết hợp tả ngoại hình của nhân vật.
Ngoại hình
Trang phục
Làn da
Khuôn mặt
Bài 2: Kể lại câu chuyện Nàng tiên Ốc, kết hợp tả ngoại hình của nhân vật.
Ví dụ 1:
Có thể tả ngoại hình nhân vật nàng tiên Ốc:
Hôm ấy, bà lão vẫn ra đồng như mọi khi. Nhưng giữa đường quay về, nhẹ nhàng nấp sau cánh cửa để rình xem điều kì lạ từ đâu mà có. Thế rồi, bà thấy từ trong chum nước, một nàng tiên bước ra. Nàng tiên mới đẹp làm sao. Khuôn mặt nàng tròn, trắng và dịu dàng như trăng rằm. Nàng mặc một chiếc váy dài màu xanh thướt tha. Nàng đi lại nhẹ nhàng như lướt trên đất. Đôi tay nàng mềm mại cầm chổi quét nhà, quét sân, rồi ra vườn nhặt cỏ, tưới rau. Bà già nhân lúc đó, rón rén đến bên chum nước, thò tay lấy chiếc vỏ ốc lên và đập nó vỡ tan ....
DẶN Dò

- Xem trước bài: Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật