Chủ đề 7: Cơ thể người

Tiết 4 - Bài 27:
KHÁI QUÁT VỀ CƠ THỂ NGƯỜI

Hoạt động 1: Mở đầu

HOẠT ĐỘNG
1:
MỞ ĐẦU

Mỗi người đều có những đặc điểm riêng để phân biệt với
người khác như màu da, chiều cao, nhóm máu,… Ngoài sự
khác nhau đó; cấu tạo cơ thể người có những đặc điểm nào
giống nhau

Cơ thể người có cấu tạo gồm các phần nào?
- Cơ thể người bao gồm các
phần: đầu, cổ, thân, hai tay
và hai chân.
- Toàn bộ cơ thể được bao
bọc bên ngoài bởi một lớp
da, dưới da là lớp mỡ, dưới
lớp mỡ là cơ và xương.

Nêu tên các cơ quan ở h27.1 A và cho biết các cơ quan đó có
vị trí trong cơ thể tương ứng với các số nào ở H 27.1 B?

HOẠT ĐỘNG 2:
HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC

I. CÁC HỆ CƠ QUAN TRONG CƠ THỂ

Quan sát h27.2, nhận biết tên các hệ cơ quan trong cơ thể người
và xác định các cơ quan thuộc hệ cơ quan đó?

HỆ VẬN ĐỘNG

HỆ TIÊU HÓA

Quan sát h27.2, cho biết các hệ cơ quan trong cơ thể người và
xác định các cơ quan thuộc hệ cơ quan đó?

HỆ TUẦN HOÀN

HỆ HÔ HẤP

HỆ BÀI TIẾT

HỆ THẦN KINH

Quan sát h27.2, nhận biết các hệ cơ quan trong cơ thể người
và xác định các cơ quan thuộc hệ cơ quan đó?

HỆ NỘI TIẾT

HỆ SINH DỤC

I. CÁC HỆ CƠ QUAN TRONG CƠ THỂ
Các hệ cơ quan trong cơ thể người gồm hệ vận
động, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa, hệ bài
tiết, hệ thần kinh và các giác quan, hệ nội tiết, hệ
sinh dục.
- Mỗi cơ quan, hệ cơ quan có một vai trò nhất định
và có mối liên quan chặt chẽ với các cơ quan, hệ cơ
quan khác.

II. CÁC CƠ QUAN TRONG CƠ THỂ

cho biết MỖI cơ quan ở H 27.1 A thuộc Hệ cơ quan nào?

HS đọc thông tin mục II SGK trang 129, hoàn thiện bảng 27.1
Cơ quan/ Hệ cơ quan
Hệ vận động
Hệ tuần hoàn
Hệ hô hấp
Hệ tiêu hóa
Hệ bài tiết
Hệ thần kinh
Các giác quan
Hệ nội tiết
Hệ sinh dục

Các cơ quan trong từng
hệ cơ quan

Vai trò chính trong
cơ thể

Cơ quan/ Hệ Các cơ quan trong từng hệ cơ quan
cơ quan
Hệ vận động
Hệ tuần hoàn
Hệ hô hấp
Hệ tiêu hóa
Hệ bài tiết
Hệ thần kinh
Các giác quan
Hệ nội tiết
Hệ sinh dục

Cơ, xương, khớp
Tim và mạch máu

Đường dẫn khí (mũi, họng, thanh quản, khí quản, phế quản), phổi
Ống tiêu hóa (miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già, hậu môn) và
các tuyến tiêu hóa

Phổi, thận, da

Não, tủy sống, dây thần kinh,

Thị giác, thính giác
Tuyến (yên, giáp, tụy, trên thận, sinh dục,…)
Ở nam: tinh hoàn, ống dẫn tinh, túi tinh, dương vật,…
Ở nữ: buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo,…

Gắn bìa nội dung: chức năng từng hệ cơ quan

Cơ quan/ Các cơ quan trong từng hệ cơ
Hệ cơ quan
quan
Hệ vận
Cơ, xương, khớp
động
Hệ tuần
Tim và mạch máu
hoàn

Vai trò chính trong cơ thể

Định hình cơ thể, bảo vệ nội quan, giúp cơ thể cử động và di
chuyển
Vận chuyển chất dinh dưỡng, oxygen, hormone,…đến các tế bào
và vận chuyển các chất thải từ tế bào đến các cơ quan bài tiết để
thải ra ngoài
Hệ hô hấp Đường dẫn khí (mũi, họng, thanh Giúp cơ thể lấy khí oxygen từ môi trường và thải khí carbon
quản, khí-phế quản) và hai lá phổi dioxide ra khỏi cơ thể
Hệ tiêu hóa Ống tiêu hóa (miệng, thực quản, dạ Biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng mà cơ thể hấp thụ
dày, ruột non, ruột già, hậu môn) được và thải chất bã ra ngoài
và các tuyến tiêu hóa
Hệ bài tiết Phổi, thận, da
Lọc các chất thải có hại cho cơ thể từ máu và thải ra môi trường.
Hệ thần
Não, tủy sống, dây thần kinh, hạch Thu nhận các kích thích từ môi trường, điều khiển, điều hòa hoạt
kinh
thần kinh
động của các cơ quan, giúp cho cơ thể thích nghi với môi trường
Giác quan Thị giác, thính giác,…
Giúp cơ thể nhận biết được các vật và thu nhận âm thanh
Hệ nội tiết Tuyến yên, tuyến giáp, tuyến tụy, Điều hòa hoạt động của các cơ quan trong cơ thể thông qua việc
tuyến trên thận, tuyến sinh dục,… tiết một số loại hormone tác động đến cơ quan nhất định
Hệ sinh dục Ở nam: tinh hoàn, ống dẫn tinh, túi Giúp cơ thể sinh sản, duy trì nòi giống
tinh, dương vật,…Ở nữ: buồng
trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm

II. CÁC CƠ QUAN TRONG CƠ THỂ
Mỗi hệ cơ quan gồm nhiều cơ quan, đảm nhận một chức năng
riêng, cùng phối hợp hoạt động đảm bảo cơ thể là một thể thống
nhất.
(bảng 27.1 sgk)

LUYỆN TẬP
Câu 1: Xương thuộc hệ cơ quan nào?
A. Hệ vận động.
B. Hệ bài tiết.
C. Hệ sinh dục.
D. Hệ tiêu hóa.

Câu 2: Thực quản là bộ phận của hệ cơ
quan nào sau đây?
A. Hệ hô hấp
B. Hệ tiêu hóa
C. Hệ tuần hoàn
D. Hệ bài tiết

Câu 3: Khi chúng ta bơi cật lực, hệ cơ quan
nào dưới đây sẽ tăng cường độ hoạt động?
A. Hệ tuần hoàn
B. Hệ hô hấp
C. Hệ vận động
D. Tất cả các phương án còn lại

Câu 4: Khi mất khả năng dung nạp chất dinh dưỡng, cơ thể chúng ta
sẽ trở nên kiệt quệ, đồng thời khả năng vận động cũng bị ảnh hưởng
nặng nề. Ví dụ trên phản ánh điều gì?
A. Các hệ cơ quan trong cơ thể có mối liên hệ mật thiết với nhau
B. Dinh dưỡng là thành phần thiết yếu của cơ và xương
C. Hệ thần kinh và hệ vận động đã bị hủy hoại hoàn toàn do thiếu
dinh dưỡng
D. Tất cả các phương án đưa ra

Câu 5: Vai trò tiếp nhận và trả lời kích thích của môi
trường, điều hòa hoạt động các cơ quan là của hệ cơ quan
nào?
A. Hệ vận động
B. Hệ tuần hoàn
C. Hệ bài tiết
D. Hệ thần kinh

LUYỆN TẬP
Nối ý (chức năng phù hợp hệ cơ quan)

Cơ quan/ Hệ cơ quan

Đáp án:1h, 2f, 3a, 4c, 5d, 6i, 7b, 8e, 9g

1.Hệ vận động a. Giúp cơ thể lấy khí oxygen từ môi trường và thải khí carbon dioxide ra
khỏi cơ thể

2.Hệ tuần hoàn b. Giúp cơ thể nhận biết được các vật và thu nhận âm thanh
3.Hệ hô hấp c. Biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng mà cơ thể hấp thụ được và
thải chất bã ra ngoài
d. Lọc các chất thải có hại cho cơ thể từ máu và thải ra môi trường.

4.Hệ tiêu hóa
5.Hệ bài tiết e. Điều hòa hoạt động của các cơ quan trong cơ thể thông qua
việc tiết một số loại hormone tác động đến cơ quan nhất định
6.Hệ thần kinh f. Vận chuyển chất dinh dưỡng, oxygen, hormone,…đến các tế bào và vận
chuyển các chất thải từ tế bào đến các cơ quan bài tiết để thải ra ngoài

7.Giác quan

g. Giúp cơ thể sinh sản, duy trì nòi giống

8.Hệ nội tiết

h. Định hình cơ thể, bảo vệ nội quan, giúp cơ thể cử động và di chuyển

9.Hệ sinh dục

i.Thu nhận các kích thích từ môi trường, điều khiển, điều hòa hoạt động của
các cơ quan, giúp cho cơ thể thích nghi với môi trường

Khi một cơ quan, hệ cơ quan bị hoạt động rối loạn sẽ ảnh
hưởng đến hoạt động của cơ quan, hệ cơ quan khác. Hãy lấy
ví dụ chứng minh khẳng định trên?

VẬN DỤNG
Nêu ví dụ về sự phối hợp của các cơ quan
trong thực hiện chức năng của hệ cơ quan

- Ví dụ các cơ quan trong hệ tiêu hóa phối hợp để thực hiện
chức năng như sau: miệng nhai, làm nhỏ và mềm thức ăn, thực
quản nhu động đưa thức ăn xuống dạ dày, dạ dày co bóp
nghiền nhuyễn thức ăn, tới ruột non thức ăn đã ở dạng nghiền
nhỏ được các enzyme tiêu hóa thành các chất đơn giản và hấp
thu vào máu, chất cặn bã còn lại di chuyển xuống ruột già và
chất thải được thải qua hậu môn

- Ví dụ các cơ quan trong hệ tuần hoàn phối hợp để vận
chuyển máu trong cơ thể:
tim- bơm hút máu, động mạch- dẫn máu từ tim đến mao mạch,
mao mạch-thực hiện trao đổi chất và khí giữa máu và tế bào,
tĩnh mạch-dẫn máu từ mao mạch về tim

VẬN DỤNG
Nêu ví dụ về sự phối hợp của các hệ cơ quan
trong thực hiện chức năng (toàn cơ thể)
- Ví dụ ở người đang chạy bộ, hệ thần kinh sẽ điều khiển hoạt
động hệ vận động thực hiện động tác chạy của cơ thể, hệ thần
kinh điều hòa giúp tăng hoạt động hô hấp, tuần hoàn để tăng
cung cấp O2 , chất dinh dưỡng tới cơ xương đang hoạt động
mạnh, mồ hôi tăng tiết để điều hòa thân nhiệt....

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Chuẩn bị bài 28: Hệ vận động ở người.
- Cấu tạo xương, cơ vân, khớp phù hợp chức năng

Tiến hành điều tra tỉ lệ mắc tật cong vẹo cột sống tại
trường học (tại lớp) hoặc khu dân cư mình đang sống và
điền vào phiếu điều tra theo mẫu SGK trang 135. Kết
quả điều tra được báo cáo tại lớp.