LỊCH SỬ 8
Bài 25
KHÁNG
CHIẾN
LAN
RỘNG RA TOÀN QUỐC
( 1873 – 1884 )
( T1 + T2)

Cửa ô Quan chưởng (Hà Nội)

Bài 25
KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873 - 1884)

I- THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT.
CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH
ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ
II – THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI.
NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG
NHỮNG NĂM 1882 - 1884

• I- THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT.
CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG
BẰNG BẮC KÌ

1. Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì
Sau khi chiếm được ba tỉnh miền
Đông Nam Kì, thực dân Pháp tiến
hành ngay việc xây dựng bộ máy
cai trị như thế nào?.

Pháp xây dựng bộ máy cai trị
có tính chất quân sự từ trên
xuống dưới, đặt chế độ thuế
khóa, bắt đầu cho xây dựng
thành phố Sài Gòn, vơ vét lúa
gạo để xuất khẩu, mở trường
đào tạo tay sai, xuất bản báo
chí để tuyên truyền...

1. Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì

- Ở Nam Kì, thực dân Pháp tiến
hành việc xây dựng bộ máy
cai trị và bóc lột về kinh tế.

Mục đích của thực dân
Pháp Là gì?
Để tiến hành bóc lột về
kinh tế, biến nơi đây thành
bàn đạp để đánh chiếm
Cam-pu-chia, rồi chiếm nốt
ba tỉnh miền Tây Nam Kì
(1867)

1. Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì

- Ở Nam Kì, thực dân Pháp
tiến hành việc xây dựng
bộ máy cai trị và bóc lột
về kinh tế.

Thái độ và hành động của
triều đình Huế từ sau năm
1867?

- Triều đình Huế vẫn tiếp
tục thi hành các chính
sách đối nội, đối ngọai lỗi
thời

+ Đối với Pháp, tiếp tục thương
lượng để chia sẻ quyền thống trị.
+ Đối với nhân dân, ra sức vơ vét
tiền của để phục vụ cho cuộc
sống xa hoa, bồi thường chiến
phí cho Pháp và đàn áp các
cuộc khởi nghĩa nông dân.

1. Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì

- Ở Nam Kì, thực dân
Pháp tiến hành việc xây
dựng bộ máy cai trị và
bóc lột về kinh tế.
- Triều đình Huế vẫn tiếp
tục thi hành các chính
sách đối nội, đối ngọai
lỗi thời

Lăng Tự Đức (Khiêm Lăng)

Vạn niên là vạn niên nào
Thành xây xương lính, hào đào máu
dân.
(Ca dao)

1. Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì

- Ở Nam Kì, thực dân Pháp
tiến hành việc xây dựng bộ
máy cai trị và bóc lột về
kinh tế.
- Triều đình Huế vẫn tiếp tục
thi hành các chính sách
đối nội, đối ngọai lỗi thời
- Các ngành kinh tế sa
sút, tài chính thiếu hụt,,
binh lực suy yếu, đời
sống nhân dân cơ cực.

Thái độ và hành động
của triều đình Huế từ
sau năm 1867 đã
đem lại hậu quả gì
cho đất nước?

1. Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì

- Ở Nam Kì, thực dân Pháp
tiến hành việc xây dựng bộ
máy cai trị và bóc lột về
kinh tế.
- Triều đình Huế vẫn tiếp tục
thi hành các chính sách
đối nội, đối ngọai lỗi thời
- Các ngành kinh tế sa sút,
tài chính thiếu hụt,, binh
lực suy yếu, đời sống
nhân dân cơ cực.

...Cơm thì nỏ (chẳng) có
Rau cháo cũng không
Đất trắng xoá ngoài đồng
Nhà giàu niêm kín cổng
Còn một bộ xương sống
Vơ vất đi ăn mày
Ngồi xó chợ, lùm cây
Quạ kêu vang bốn phía
Xác đầy nghĩa địa
Thây thối bên cầu
Trời ảm đạm u sầu
Cảnh hoang tàn đói rét
Dân nghèo cùng kiệt...”
(Vè cái thời Tự Đức)

2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất
Vì sao sau khi chiếm Nam Kì, Pháp
lại xúc tiến việc xâm lược Bắc Kì?
- Âm mưu của Pháp là chiếm toàm bộ
Việt Nam để làm thuộc địa, nên chiếm
xong Nam Kì, tất nhiên sẽ chiếm Bắc
Kì.
- Bắc Kì là nơi giàu tài nguyên, đông
dân, lại có sông Hồng nối liền với vùng
Hoa Nam rộng lớn của Trung Quốc...
Pháp coi việc đánh chiếm Bắc Kì là
vấn đề sống còn cho tương lai quyền
thống trị của Pháp ở cùng Viễn Đông.

2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất

Pháp đã xúc tiến kế hoạch đánh
chiếm Bắc Kì như thế nào?

- Lợi dụng việc triều đình nhờ
đem tàu ra vùng biển Hạ Long
đánh dẹp “hải phỉ”, Pháp cho tên
lái buôn Đuy-puy vào gây rối ở
Hà Nội.
- Lấy cớ giải quyết vụ Đuy-puy,
Pháp cử tướng Gác-ni-ê chỉ huy
200 quân tiến ra Bắc.

2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất

- Sáng ngày 20-11-1873,
quân Pháp nổ súng đánh
thành Hà Nội.
- 7000 quân triều đình dưới
sự chỉ huy của Nguyễn Tri
Phương chống cự không
nổi.
- Nguyễn Tri Phương bị
thương, bị bắt, nhịn ăn mà
chết.

Chiến trường Hà Nội 1873, 1882i

Quân Pháp đánh thành Hà Nội

2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất
Thơ điếu Nguyễn Tri Phương

- Sáng ngày 20-11-1873, quân
Pháp nổ súng đánh thành Hà
Nội.
- 7000 quân triều đình dưới
sự chỉ huy của Nguyễn Tri
Phương chống cự không nổi.
- Nguyễn Tri Phương bị
thương, bị bắt, nhịn ăn mà
chết.

của Nguyễn Thiện Thuật
“Vua cha nặng nghĩa nhẹ thân mình
Thua được bàn chi việc dụng binh
Trăm trận gian nan mà chẳng chết
Một hòa tạm bợ lại quyên sinh
Cửa trời đã đón người quân tử
Bể ngọc khôn trông mặt lão thành
Danh vọng thế mà lâm cảnh thế
Quả trời không muốn để tròn danh”.
Khương Hữu Dụng dịch
XIX)

(Thơ văn yêu nước thế kỷ

2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất

Tại sao quân triều đình ở
- Sáng ngày 20-11-1873,
quân Pháp nổ súng đánh Hà Nội đông mà vẫn không
thắng được giặc?
thành Hà Nội.
- 7000 quân triều đình
Do thái độ của triều đình hi vọng
dưới sự chỉ huy của
vào thương lượng để chuộc Nam
Nguyễn Tri Phương chống Kì nên không cương quyết chống
cự không nổi.
giặc. (Triều đình căn dặn các địa
phương:”không nên để lộ hình tích
- Nguyễn Tri Phương bị
tỏ ra bận rộn để tránh người Pháp
thương, bị bắt, nhịn ăn mà
ngờ vực”.)
chết.

2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất

- Sáng ngày 20-11-1873, quân
Pháp nổ súng đánh thành Hà
Nội.
- 7000 quân triều đình dưới sự
chỉ huy của Nguyễn Tri Phương
chống cự không nổi.
- Nguyễn Tri Phương bị thương,
bị bắt, nhịn ăn mà chết.
- Sau khi chiếm được Hà Nội,
quân Pháp nhanh chóng chiến
Hải Dương, Hưng Yên, Phủ Lý,
Ninh Bình, Nam Định.

Hưng Yên

Ninh Bình

Nam Định

Phủ Lý

Hải Dương

3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì

- Ngay khi quân Pháp kéo
đến Hà Nội, nhân dân ta
đã anh dũng đứng lên
kháng chiến.
+ Trận chiến đấu ở cửa ô
Thanh Hà (Hà Nội)

Cửa ô Quan chưởng (Hà Nội)

3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì

- Ngay khi quân Pháp kéo
đến Hà Nội, nhân dân ta đã
anh dũng đứng lên kháng
chiến.
+ Trận chiến đấu ở cửa ô
Thanh Hà (Hà Nội)
+ Căn cứ kháng chiến của
Nguyễn Mậu Kiến (Thái
Bình).
+ Căn cứ kháng chiến của
Phạm Văn Nghị (Nam
Định)

Căn cứ kháng chiến của
Nguyễn Mậu Kiến (Thái
Bình)

Căn cứ kháng chiến
của Phạm Văn Nghị
(Nam Định)
Cầu Giấy 1884

3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì

- Ngay khi quân Pháp kéo đến Hà
Nội, nhân dân ta đã anh dũng
đứng lên kháng chiến.
+ Trận chiến đấu ở cửa ô Thanh
Hà (Hà Nội)
+ Căn cứ kháng chiến của
Nguyễn Mậu Kiến (Thái Bình).
+ Căn cứ kháng chiến của Phạm
Văn Nghị (Nam Định)
+ Chiến thắng cầu giấy lần thứ
nhất (21-12-1873)

Tác động của chiến
thắng Cầu Giấy?

Chiến trường Hà Nội 1873, 1882i
Cầu Giấy

Cầu Giấy 1884

3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì

- Ngay khi quân Pháp kéo đến Hà
Nội, nhân dân ta đã anh dũng đứng
lên kháng chiến.
+ Trận chiến đấu ở cửa ô Thanh Hà
(Hà Nội)
+ Căn cứ kháng chiến của Nguyễn
Mậu Kiến (Thái Bình).
+ Căn cứ kháng chiến của Phạm
Văn Nghị (Nam Định)
+ Chiến thắng cầu giấy lần thứ nhất
(21-12-1873)
- Ngày 15-3-1874, Triều đình Huế
ký với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất,
thừa nhận sáu tỉnh Nam Kì hoàn
toàn thuộc Pháp.

Đừng tưởng một lời khuyên bốn cõi
Nào hay ba tỉnh lại chầu ba
Phan Thanh Giản
Sáu tỉnh Nam Kì
thuộc Pháp

Cầu Giấy 1884

3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì

- Ngay khi quân Pháp kéo đến Hà
Nội, nhân dân ta đã anh dũng đứng
Vì sao triều đình Huế kí Hiệp
lên kháng chiến.
+ Trận chiến đấu ở cửa ô Thanh Hà ước Giáp Tuất (1874). Nhận
(Hà Nội)
xét về Hiệp ước này?
+ Căn cứ kháng chiến của Nguyễn
Mậu Kiến (Thái Bình).
- Triều đình Huế đã vì lợi ích dòng
+ Căn cứ kháng chiến của Phạm
họ và giai cấp, ảo tưởng vào con
Văn Nghị (Nam Định)
đường thương thương lượng nên
+ Chiến thắng cầu giấy lần thứ nhất đã kí Hiệp ước.
(21-12-1873)
- Việt Nam mất một phần quan
- Ngày 15-3-1874, Triều đình Huế
trọng chủ quyền lãnh thổ, thương
ký với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất,
mại và ngoại giao.
thừa nhận sáu tỉnh Nam Kì hoàn
toàn thuộc Pháp.

1) Sau năm 1867, tình hình Việt Nam có gì nổi bật?
a) Ở Nam Kì, thực dân Pháp tiến hành việc xây dựng bộ
máy cai trị và bóc lột về kinh tế.
b) Triều đình Huế: đối với Pháp tiếp tục muốn thương
lượng đẻ chia xẻ quyền thống trị; đối với nhân dân thì
ra sức bóc lột và đàn áp các cuộc khởi nghĩa nông dân.
c) Các ngành kinh tế sa sút, tài chính thiếu hụt, binh lực
suy yếu, đời sống nhân dân cơ cực.
Đ d) a, b, c đều đúng.
2) Vì sao triều đình Huế kí Hiệp ước Giáp Tuất? Nhận xét
về Hiệp ước này?
- Triều đình Huế đã vì lợi ích dòng họ và giai cấp, ảo tưởng
vào con đường thương thương lượng nên đã kí Hiệp ước.
- Việt Nam mất một phần quan trọng chủ quyền lãnh thổ,
thương mại và ngoại giao.

• II – THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI.
NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG
NHỮNG NĂM 1882 - 1884

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân Bắc Kì
tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882 – 1884
1)Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)
- Hiệp ước Giáp Tuất (1874) gây nên làn sóng phản đối mạnh
trong nhân dân

Nội dung cơ bản của hiệp ước Giáp Tuất (1874)

Theo đó, thực dân Pháp sẽ rút quân khỏi Bắc Kì với
điều kiện triều đình Huế thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì
(Gia Định, Định Tường, Biên Hòa, Vĩnh Long, An
Giang, Hà Tiên) hoàn toàn thuộc quyền cai quản
của Pháp

6 tỉnh Nam Kì thuộc quyền cai quản của Pháp

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân Bắc Kì tiếp
tục kháng chiến trong những năm 1882 – 1884
1)Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)
- Hiệp ước Giáp Tuất (1874) gây nên làn sóng phản đối mạnh trong
nhân dân
- Triều đình Huế quá đề cao và e sợ thực dân Pháp, không tin vào nhân
dân, cho rằng khó có thể thắng quân Pháp
- Triều đình muốn hòa với quân Pháp để bảo vệ quyền lợi của dòng họ
và giai cấp phong kiến
- Triều đình ảo tưởng dựa vào con đường thương thuyết để giành lại
những vùng đất đã mất

Hãy cho biết lí do triều đình Huế kí hiệp ước Giáp Tuất
(1874) với thực dân Pháp?

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân Bắc Kì tiếp
tục kháng chiến trong những năm 1882 – 1884
1)Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)
- Hiệp ước Giáp Tuất (1874) gây nên làn sóng phản đối mạnh trong
nhân dân
• Tình hình đất nước:
- Kinh tế ngày càng kiệt quệ
- Nhân dân đói khổ, giặc cướp nổi lên
- Các đề nghị duy tân, cải cách bị khước từ
Đất nước rối loạn cực độ

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân Bắc Kì
tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882 – 1884
1)Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)
• Nguyên nhân thực dân Pháp chiếm Bắc Kì lần 2:
- Nguyên nhân sâu xa: Tư bản Pháp phát triển, cần tài nguyên
khoáng sản ở Bắc Kì
=>Pháp quyết tâm xâm chiếm
- Nguyên nhân trực tiếp: Pháp lấy cớ triều đình vi phạm Hiệp
ước 1874 (giao thiệp với nhà Thanh mà không hỏi ý Pháp)
=>Ngày 3/4/1882, Ri-vi-e chỉ huy quân Pháp đổ bộ lên Hà Nội

Quân Pháp tấn công thành Hà Nội

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng
chiến trong những năm 1882 – 1884
1) Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)

• Diễn biến
- Ngày 25/4/1882, Ri-vi-e gửi tối hậu thư cho Tổng đốc Hoàng Diệu
• Tối hậu thư của Ri-vi-e
- Phá các hàng rào phòng thủ trong thành.
- Giải giới binh lính.
- Đúng 8 giờ các quan văn võ trong thành phải đến trình diện Ri-vi-e. Sau đó,
quân Pháp sẽ vào thành kiểm kê và giao trả thành.
- Quân Pháp tấn công mà không đợi trả lời. Quân ta anh dũng chống cự, nhưng chỉ
cầm cự được gần một buổi sáng
• Kết quả
- Đến trưa, thành Hà Nội thất thủ
- Hoàng Diệu thắt cổ tự tử, bảo toàn khí tiết

Giới thiệu nhân vật lịch sử: Hoàng Diệu

Tổng đốc thành Hà
Nội
Hoàng Diệu
(1829 – 1882)

Giới thiệu nhân vật lịch sử: Hoàng Diệu

• Xuất thân
- Sinh ra trong gia đình có
truyền thống nho giáo
- Có 7 anh em, đều là những
người tài giỏi

Giới thiệu nhân vật lịch sử: Hoàng Diệu

• Sự nghiệp
- Trải qua nhiều chức vụ
- Là Tổng đốc Hà Ninh, phụ
trách thành Hà Nội, các
vùng phụ cận (1879 – 1882)

Giới thiệu nhân vật lịch sử: Hoàng Diệu

• Quyết tử với quân Pháp
- Ngày 25/4/1882, ông chỉ huy
nhân dân Hà Nội chống Pháp,
dù triều đình chấp nhận đầu
hàng
- Trưa hôm đó, thành Hà Nội
mất, ông tự vẫn, bảo toàn khí
tiết

Giới thiệu nhân vật lịch sử: Hoàng Diệu

- Nổi tiếng với chiến thuật
“vườn không nhà trống”
- Có công lớn trong trận
Cầu Giấy lần thứ nhất
(1873)

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân
Bắc Kì tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882 –
1884
1)Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai
(1882)
- Triều đình cầu cứu nhà Thanh, cử người ra Hà Nội
thương lượng với Pháp, ra lệnh quân ta rút lên mạn
ngược
- Thừa dịp, quân Thanh kéo vào nước ta; quân Pháp
chiếm các tỉnh Bắc Kì

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng
chiến trong những năm 1882 – 1884
2) Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp
- Nhân dân tích cực phối hợp với quan quân triều đình kháng chiến: Tự đốt
nhà, tạo bức tường lửa chặn giặc, không bán lương thực cho giặc,... bất chấp
lệnh giải tán của triều đình
• Diễn biến trận Cầu Giấy lần thứ 2 (1883)
- Ngày 19/5/1883, hơn 500 quân Pháp kéo ra Cầu Giấy, lọt vào trận địa mai
phục của quân ta
- Quân Cờ đen phối hợp với quân của Hoàng Tá Viêm đổ ra đánh
• Kết quả trận Cầu Giấy lần thứ 2 (1883)
- Quân ta giành thắng lợi
- Nhiều sĩ quan, lính Pháp (gồm Ri-vi-e) bị giết
- Làm quân Pháp hoang mang, dao động

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân Bắc
Kì tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882 – 1884
2) Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp
- Triều đình chủ trương thương lượng, hi vọng Pháp rút quân
- Cuối tháng 7/1883, quân Pháp có thêm viện binh, tấn công
thẳng vào cửa biển Thuận An, cửa ngõ kinh thành Huế

Quân Pháp tấn công cửa biển Thuận An

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân
dân Bắc Kì tiếp tục kháng chiến trong những năm
1882 – 1884
3) Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến Việt
Nam sụp đổ (1884)
- Chiều 18/8/1883, quân Pháp bắn phá dữ dội các pháo
đài ở cửa biển Thuận An, đổ bộ vào đây ngày 20/8.
- Triều đình xin đình chiến; buộc chấp nhận hiệp ước
Hác-măng ngày 25/8/1883

Nội dung hiệp ước Hác-măng (1883)
Triều đình Huế thừa nhận Pháp bảo hộ Bắc Kì và
Trung Kì; cắt tỉnh Bình Thuận khỏi Trung Kì, nhập
vào Nam Kì; nhập 3 tỉnh Thanh – Nghệ - Tĩnh vào
Bắc Kì; chỉ được cai quản Trung Kì, nhưng mọi việc
phải thông qua Khâm sứ Pháp; công sứ Pháp ở Bắc
Kì kiểm soát công việc của quan lại triều đình, nắm
quyền trị an, nội vụ; Pháp nắm mọi việc giao thiệp
với nước ngoài; triều đình phải rút quân ở Bắc Kì về
Trung Kì

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân
Bắc Kì tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882 –
1884
3) Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến Việt Nam
sụp đổ (1884)
- Việc triều đình kí Hiệp ước Hác-măng đẩy mạnh phong
trào chống Pháp của nhân dân
- Nhiều sĩ phu là quan lại triều đình phản đối lệnh bãi
binh
Cơ sở để phái kháng chiến (Tôn Thất Thuyết đứng đầu)
hành động

II. Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai. Nhân dân Bắc
Kì tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882 – 1884
3) Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp
đổ (1884)
- Ngày 6/6/1884, Pháp bắt triều đình Huế kí hiệp ước Pa-tơnốt
- Nội dung hiệp ước giống hiệp ước Hác-măng, chỉ sửa ranh
giới Trung Kì để xoa dịu dư luận, lấy lòng vua quan
• Ý nghĩa của hiệp ước Pa-tơ-nốt
Chấm dứt sự tồn tại của nhà Nguyễn với tư cách quốc
gia độc lập (trở thành chế độ thuộc địa nửa phong kiến),
kéo dài đến cách mạng tháng 8/1945

Bản đồ nước ta ở hiệp ước Hác-măng và hiệp ước Pa-tơ-nốt

Đất

Hiệp ước
Hác-măng
(1883)

của
triều
đình

Hiệp ước
Pa-tơ-nốt
(1884)

DẶN DÒ
- Trả lời câu hỏi cuối bài (SGK/124).
- Đọc trước bài 26: “Phong trào kháng chiến
chống Pháp trong những năm cuối thế kỉ XIX”.
- Tìm hiểu về 2 nhân vật lịch sử ở bài sau: Hàm
Nghi và Tôn Thất Thuyết.