BÀI 8: MỘT SỐ VẬT LIỆU, NHIÊN LIỆU
VÀ NGUYÊN LIỆU THÔNG DỤNG

1

BÀI 8: MỘT SỐ VẬT LIỆU, NHIÊN LIỆU VÀ NGUYÊN LIỆU
THÔNG DỤNG
Quan sát chiếc ô tô
và kể tên một số bộ
phận của ô tô. Cho
biết các bộ phận đó
được làm từ vật liệu
nào? Chất tạo nên
vật liệu là gì

2

Hoạt động cặp đôi
Tên bộ một

Vật liệu làm

Chất tạo nên

số bộ phận

nên bộ phận

vật liệu

Lốp xe
Cửa kính
Động cơ
Tay nắm cửa
Bảng điều
khiển
........

3

Tên bộ một

Vật liệu làm nên

số bộ phận

bộ phận

Lốp xe

Cửa kính

Động cơ

Tay nắm cửa

Chất tạo nên vật liệu

Cao su

Cao su

Thủy tinh

Thủy tinh

Kim loại(Thép)

Sắt(TP chính của thép)

Nhựa

Nhựa

Nhựa

Nhựa

Bảng điều
khiển

4

NỘI DUNG BÀI HỌC

Vật liệu

• Tính chất và ứng dụng
• Sử dụng các vật liệu đảm bảo sự phát triển
bền vững

Nhiên liệu

• Tính chất và ứng dụng
• Sơ lược về an ninh năng lượng
• Sử dụng nhiên liệu hiệu quả, an toàn và bảo
đảm sự phát triển bền vững.

Nguyên liệu

• Tính chất và ứng dụng
• Sử dụng nguyên liệu hiệu quả, an toàn và
bảo đảm sự phát triển bền vững.

5

I. Một số vật liệu thông dụng
1. Tính chất và ứng dụng của một số vật liệu thông dụng

Kể tên một
số vật liệu
mà em biết

7

Nhựa

Cao su

Kim loại

8

Thủy tinh

Gốm

Gỗ

a) Bàn ghế

b) Tủ quần áo

Một số vật dụng làm bằng gỗ

9

Hoạt động nhóm (4')
Lớp chia thành 6 nhóm:
Nhóm 1: Tìm hiểu về nhựa,
Nhóm 2: Tìm hiểu về kim loại
Nhóm 3: Tìm hiểu về cao su
Nhóm 4: Tìm hiểu về thủy tinh
Nhóm 5: Tìm hiểu về gốm
Nhóm 6: Tìm hiểu về gỗ

10

Nhiệm vụ 1: Điền thông tin theo mẫu sau:
Tên một
số vật liệu

Tính chất

Ứng dụng

Cách sử dụng an toàn
hiệu quả

Nhựa
Kim loại
Cao su
Thủy tinh
Gốm
Gỗ

11

Nhiệm vụ 1: Điền thông tin theo mẫu sau:
Tên một
số vật liệu

Nhựa

Tính chất
Dễ tạo hình, nhẹ,
dẫn nhiệt kém,
không dẫn điện,
bền với môi trường

Ứng dụng

Cách sử dụng an toàn
hiệu quả

Tránh đặt gần nơi có
Chế tạo các
nhiệt độ cao.
vật dụng: bàn,
Tùy mục đich sử dụng
ghế,
chai,
mà lựa chọn loại nhựa
chậu,…..
cho phù hợp.

Kim loại
Cao su
Thủy tinh
Gốm
Gỗ

12

Nhiệm vụ 1: Điền thông tin theo mẫu sau:
Tên một
số vật liệu

Tính chất

Ứng dụng

Cách sử dụng an toàn
hiệu quả

+ Tính dẻo, tính
dẫn điện, dẫn nhiệt
tốt, có ánh kim, dễ
dát mỏng và kéo
thành sợi

+ Sử dụng làm
vật dụng, máy
móc, phương
tiện trong cuộc
sống
hằng
ngày.

+ Khi sử dụng vật liệu
kim loại cần chú ý về tính
dẫn điện và dẫn nhiệt của
vật. Sơn lên bề mặt kim
loại để không bị gỉ.

Nhựa

Kim loại

Cao su
Thủy tinh

13

Nhiệm vụ 1: Điền thông tin theo mẫu sau:
Tên một
số vật liệu

Tính chất

Ứng dụng

Cách sử dụng an toàn
hiệu quả

Nhựa
Kim loại

Cao su

+ Có khả năng
chịu mài mòn,
không dẫn điện,
dẫn
nhiệt,
không
thấm
nước, có tính
đàn hồi, dễ
cháy

+ Sản
lốp xe,
cao
găng
cao
nệm…

xuất
dây
su,
tay
su,

+ Khi sử dụng không
nên để ở nhiệt độ
quá cao hoặc quá
thấp, không nên tiếp
xúc với hóa chất và
đồ sắc nhọn.

14

Nhiệm vụ 1: Điền thông tin theo mẫu sau:

Tên một
số vật liệu

Tính chất

Ứng dụng

Cách sử dụng an toàn
hiệu quả

Nhựa
Kim loại
Cao su

Thủy tinh

Gốm

+ Sản xuất các
+ Không thấm đồ gia dụng
+ Khi sử dụng cần cẩn
nước, trong suốt, như cốc, chén,
thận, tránh đổ vỡ, không
không tác dụng với chai, lọ.., dụng
để vật cứng đè lên.
nhiều hoá chất
cụ phòng thí
nghiệm
15

Nhiệm vụ 1: Điền thông tin theo mẫu sau:

Tên một
số vật liệu

Tính chất

Ứng dụng

Cách sử dụng an toàn
hiệu quả

Nhựa
Kim loại
Cao su
Thủy tinh

Gốm

Gỗ

+ Sản xuất các
+Cứng, bền, cách đồ gia dụng + Khi sử dụng cần cẩn
điện tốt, chịu nhiệt như bát, đĩa thận, tránh đổ vỡ, không
độ cao.
cốc, bình , để vật cứng đè lên.
ngói…
16

Nhiệm vụ 1: Điền thông tin theo mẫu sau:

Tên một
số vật liệu

Tính chất

Ứng dụng

Cách sử dụng an toàn
hiệu quả

Nhựa
Kim loại
Cao su
Thủy tinh
Gốm

Gỗ

+ Sản xuất các
đồ gia dụng
+Bền chắc, dễ tạo
như bàn ghế,
hình, dùng làm đồ
giường,
tủ,
dùng nội thất
cửa
,sàn
nhà…

+ Phải xử lí gỗ trước khi
sử dụng như sấy tẩm hoá
chất, tránh để gần lữa,
hạn chế ngâm nước…
17

Bảng 8.1

Nhiệm vụ 2: Chọn

Tên vật
liệu

Đề xuất
Tính chất
cách kiểm
cơ bản
tra

Dấu hiệu

một tính chất cơ bản
của vật liệu và đề
xuất cách kiểm tra
tính chất đó theo

Nhựa

Lấy mẩu
Mẩu nhựa
nhựa đặt
nổi
trên
vào chậu
mặt nước
nước

Nhẹ

bảng 8.1
?

?

?

?

18

Tên vật liệu

Nhựa

Cao su
Kim
loại

Tính chất cơ bản

Lấy mẩu nhựa đặt vào chậu
nước

Nhẹ

Co dãn( đàn hồi)
Nặng(nhẹ)

Thủy tinh

Không thấm nước

Gốm

Chịu nhiệt cao

Gỗ

Đề xuất cách kiểm tra

Nhẹ

Lấy sợi dây cao su
kéo mạnh 2 đầu
Lấy mẩu kim loại đặt vào chậu
nước
Cho nước vào cốc thủy tinh

Dấu hiệu

Mẩu nhựa nổi trên mặt nước
Sợi cao su dãn ra, bỏ tay ra thì sợi
cao su trở về dạng ban đầu
Mẩu kim loại nổi ( nhẹ) trên mặt
nước hoặc chìm(nặng) xuống
Nước không bị chảy ra ngoài

Cho nên bếp đun

Không có biểu hiện bị nứt vỡ

Lấy mẩu gỗ đặt vào
chậu nước

Mẩu gỗ nổi trên mặt nước

19

Vật liệu có
những
tính chất
gì?

20

Tính dẫn điện
Một số tính chất của
vật liệu

Tính dẫn nhiệt
Tính dẻo
Tính cứng
Tính bền
Khả năng chịu nhiệt,….

21

Luyện tập
1. liệu
Tínhcó
chất
dưới
đây không
2. Vật
tínhnào
chất
trong
suốt là phải là tính chất chung của kim loại?
A. Kim loại đồng

A.

Tính dẻo

B Thủy tinh
B.

B. Tính dẫn điện

C. Gỗ

C. Tính dẫn nhiệt

D. Thép

D.
D Tính cứng

22

4.3.Con
Việcdao
làmlàm
nàobằng
nên thép
thực sẽ
hiện
không
khi sử
bị dụng
gỉ nếucác đồ vật bằng gỗ?
A.A.CắtĐặt
chanh
các vật
rồi không
sắc nhọn
rửatrên bề mặt
B.B.
Chokhi
tiếp
dùng
xúcrửa
nhiều
sạch,
vớilau
nước
khô
BSau
C.C.
Để trong
xong,môi
cấttrường
đi ngaykhô thoáng
CDùng
D.D.Ngâm
Dùngtrong
các chất
nước
tẩylâu
rửangày
mạnh để lau bề mặt

23

Em hãy nêu 1 số tính chất và ứng dụng của một số
vật liệu thông dụng?
Một số tính chất quan trọng của
vật liệu

Ứng dụng

Dẫn nhiệt

Kim loại: Làm xoong nồi

Dẫn điện

Kim loại:Làm dây điện

Tính dẻo

Nhựa, cao su: Tạo các vật thể có các
hình dạng khác nhau

Tính cứng

Gốm: Làm ngói, bát đĩa…..

Tính bền

Gỗ: Làm cửa, đồ dung nội thất

Khả năng chịu nhiệt

Gốm: Làm ngói, ấm sắc thuốc…

24

Tiết 2 Bài 8: MỘT SỐ VẬT LIỆU, NHIÊN LIỆU VÀ
NGUYÊN LIỆU THÔNG DỤNG
2. MỘT
I.
Sử dụng
SỐcác
VẬT
vậtLIỆU
liệu đảm
THÔNG
bảo sự
DỤNG
phát triển bền vững
1. Tính chất và ứng dụng của một số vật liệu thông dụng

25

Việc sử dụng các
vật liệu không
hợp lí, không
hiệu quả gây ra
hậu quả gì?

Việc sử dụng các vật liệu không hợp lí, không
hiệu quả gây ra hậu quả:
- Gây lãng phí tài nguyên
- Gây nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe
của con người và môi trường
26

Tìm một số dẫn chứng để
chỉ ra rằng việc sử dụng
nhựa không hợp lí có thể
tác động tiêu cực đến sức
khoẻ và môi trường?

Một số dẫn chứng chứng minh việc sử dụng nhựa không hợp lý, không
hiệu quả có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe con người và môi trường.
+ Thời gian phân hủy rác thải nhựa có thể là vài năm hoặc cả trăm năm,
nếu tình trạng sản xuất tiêu dùng và thải đồ nhựa cứ tăng lên không ngừng
mà không có biện pháp xử lý kịp thời chẳng mấy chốc môi trường sẽ ngập
rác thải  nhựa.
+ Đốt rác thải nhựa gây ô nhiễm môi trường, hít phải khói do đốt rác thải
nhựa có thể gây hại đến sức khỏe con người (đau đầu, hoa mắt, sa sẩm mặt
mày, buồn nôn ….)
+ Rác thải nhựa khi đổ ra biển sẽ gây phá hủy hoặc suy giảm đa dạng sinh
học, làm chết các sinh vật biển nếu chúng không may bị mắc vào hoặc ăn
phải. 

27

Một số hình ảnh của chất thải nhựa

Tình trạng sản xuất đồ nhựa và thải

Tình trạng vứt rác thải nhựa

đồ nhựa tăng, không kịp phân hủy

ra biển

Tình trạng đốt rác thải nhựa

28

29

Chúng ta cần
làm gì để làm
giảm thiểu rác
thải nhựa?
* Một số tác hại của rác thải nhựa mà chúng ta có thể dễ dàng thấy như:
• Hủy hoại môi trường sống của sinh vật, động thực vật, con người,…
• Là mầm mống gây ra nhiều loại bệnh, là tác nhân gây ung thư
• Ảnh hưởng nghiêm trọng đến cảnh quan thiên nhiên…
* Các biện pháp hạn chế rác thải nhựa:
1. Hạn chế hộp nhựa
2 Sử dụng ống hút tre
3. Mang đồ dùng cá nhân
4. Thay thế túi nilon bằng túi vải
5. Sử dụng chai lọ bằng thủy tinh, inox thay cho chai lọ nhựa sử dụng 1 lần
6. Mua số lượng lớn để hạn chế bao bì
7. Sử dụng và tái chế nhựa
8. Hạn chế ăn kẹo cao
9. Dùng diêm thay vì bật lửa
10. Phân loại rác thải
11.Sử dụng đồ dùng có nguồn gốc tự nhiên
…………..

30

Một số kí hiệu sử dụng đồ nhựa an toàn

SSản phẩm nhựa có
thể tái chế

31

HOẠT ĐỘNG NHÓM( 3')
Lấy 1 số ví dụ về việc sử
dụng một số vật liệu an toàn,
hiệu quả và đảm bảo sự phát
triển bền vững tại gia đình
em ?

Một số ví dụ sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả và đảm bảo sự
phát triển bền vững:
+ Tái sử dụng các chai nước, bình, lon …bằng nhựa.
+ Sử dụng túi giấy, túi vải đựng đồ thay cho túi nilon.

32

33

Sản phẩm tái chế
34

Để sử dụng các vật liệu an toàn,
hiệu quả đảm bảo sự phát triển
bền vững chúng ta cần làm gì
?

Để sử dụng các vật liệu an toàn, hiệu quả đảm bảo sự
phát triển bền vững cần:
- Bảo vệ, bảo quản và sử dụng đúng cách
- Khuyến khích các vật liệu có thể tái sử dụng
- Hạn chế dùng các vật kiệu khó phân hủy

35

Tiết 3 Bài 8: MỘT SỐ VẬT LIỆU, NHIÊN LIỆU VÀ
NGUYÊN LIỆU THÔNG DỤNG
II.
MỘTSỐ
SỐVẬT
NHIÊN
LIỆU
THÔNG
DỤNG
I. MỘT
LIỆU
THÔNG
DỤNG

36

Kể tên một số loại nhiên liệu rắn,
nhiên liệu lỏng, nhiên liệu khí
mà em biết?

1. Nhiên liệu rắn: than đá, than củi, gỗ…
2. Nhiên liệu lỏng: xăng, dầu,…
3. Nhiên liệu khí: khí thiên nhiên, khí mỏ dầu,
…
3

Nhóm 1
Than (than đá, than củi)
có những tính chất và ứng
dụng gì trong đời sống và
sản xuất.

Nhóm 2
1. Hãy đề xuất phương
án kiểm chứng xăng
nhẹ hơn nước và
không tan trong
nước.
2. Gia đình em thường
sử dụng loại nhiên
liệu nào??? Nêu tính
chất và ứng dụng
của nó?

Nhóm 3.
1. Giới thiệu sơ lược về
an ninh năng lượng?
2. Biển báo đặt ở các
trạm xăng như hình
sau có ý nghĩa gì?

38

Nhóm 4
1. Khí thải (carbon dioxide, nitrogen dioxide, sulfur
dioxide,…) bụi mịn do quá trình đốt than, xăng dầu ảnh
hưởng như thế nào đến sức khỏe con người, môi trường
và xã hội?
2. Nêu các cách sử dụng nhiên liệu an toàn, hiệu quả và
bảo đảm sự phát triển bền vững.

39

Than (than đá, than củi) có những tính chất và
ứng dụng gì trong đời sống và sản xuất.

40

1.
2.

Hãy đề xuất phương án kiểm chứng xăng nhẹ
hơn nước và không tan trong nước.
Gia đình em thường sử dụng loại nhiên liệu
nào? Nêu tính chất và ứng dụng của nó?

41

Một số nhiên liệu thông dụng
42

Phân loại
nhiên liệu

Nhiên liệu rắn

Ví dụ

Tính chất

Ứng dụng

Than, gỗ, củi,
Dùng để đun nấu, sưởi ấm,
Than cháy tỏa nhiều
mùn cưa, vỏ trấu,
chạy động cơ, là nhiên liệu
nhiệt
….
trong công nghiệp.

Là chất lỏng, dễ bắt Là nhiên liệu quý chạy động
Xăng, xăng sinh
Nhiên liệu lỏng
cháy, dễ bay hơi (đặc cơ, nhiên liệu trong ngành
học, dầu, cồn,…
biệt xăng).
công nghiệp, giao thông,…

Nhiên liệu khí

Khí thiên nhiên,
Là nhiên liệu quý cho nhiều
Là chất khí dễ cháy và
khí dầu mỏ, khí
ngành công nghiệp như điện,
tỏa nhiều nhiệt
hóa lỏng
gốm sứ,….

43

1.Tính
Em
có nhận
chất xét
và ứng
gì vềdụng
tính chất
của một
và ứng
số nhiên
dụng của
liệumột
thông
số dụng
nhiên liệu thông dụng như than, xăng, dầu…?
Các nhiên liệu như than, khí hóa lỏng(gas), xăng, dầu….
đều cháy được

44

45

1.
2.

Giới thiệu sơ lược về an ninh năng lượng?
Biển báo đặt ở các trạm xăng như hình sau có ý nghĩa gì?

46

2. SơAn
lược
về năng
an ninh năng lượng
ninh
lượng là gì?
An ninh năng lượng là sự bảo đảm năng
lượng dưới nhiều dạng khác nhau, đủ dùng,
sạch và rẻ .

4

⊹ Nhóm 4
1. Khí thải (carbon dioxide, nitrogen dioxide, sulfur
dioxide,…) bụi mịn do quá trình đốt than, xăng dầu
ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe con người, môi
trường và xã hội?
2. Nêu các cách sử dụng nhiên liệu an toàn, hiệu
quả và bảo đảm sự phát triển bền vững.

48

Các việc làm sau có tác dụng gì?
a. Thổi không khí vào lò
b. Chẻ nhỏ củi khi đun nấu
c. Không để lửa quá to khi đun nấu

49

TL
a) Thổi không khí vào lò giúp cung cấp đủ không khí,
tăng sự tiếp xúc giữa nhiên liệu và không khí.
b) Chẻ nhỏ củi giúp tăng diện tích tiếp xúc giữa nhiên
liệu củi và không khí.
c) Không để lửa quá to khi đun nấu để duy trì sự cháy
ở mức độ cần thiết, phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Tránh gây lãng phí nhiên liệu, mất an toàn và ô nhiễm
môi trường.
50