Lịch sử - Địa lý

Thứ sáu ngày 3 tháng 12 năm 2021

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng ( năm 40)
TÂY NGUYÊN

Yêu cầu cần đạt:
Mục tiêu chính:
Kể ngắn gọn cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng (chú ý nguyên nhân khởi nghĩa, người lãnh đạo, ý nghĩa):
+ Nguyên nhân khởi nghĩa: Do căm thù quân xâm lược, Thi Sách bị Tô Định giết hại (trả nợ nước, thù nhà).
+ Diễn biến: Mùa xuân năm 40 tại cửa sông Hát, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa,...
Nghĩa quân làm chủ Mê Linh, chiếm Cổ Loa rồi tấn công Luy Lâu, trung tâm của chính quyền đô hộ.
+ Ý nghĩa: Đây là cuộc khởi nghĩa đầu tiên thắng lợi sau hơn 200 năm nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ.
Thể hiện tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
- Sử dụng lược đồ để kể lại nét chính về diễn biến cuộc khởi nghĩa.
Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình, khí hậu của Tây Nguyên:
Các cao nguyên xếp tầng cao thấp khác nhau:Kon Tum, Đăk Lắk, Lâm Viên, Di Linh
Khí hậu có hai mùa rõ rệt:Mùa mưa và mùa .
- Chỉ được các cao nguyên ở Tây Nguyên trên bản đồ (lược đồ) tự nhiên Việt Nam: Kon Tum, Plây Ku, Đắk Lắk, Lâm Viên, Di Linh.
2. Năng lực:
- Mạnh dạn trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
- Có kĩ năng quan sát lược đồ tự nhiên Việt Nam
- Sưu tầm được một số tranh ảnh về các cao nguyên ở Tây Nguyên
3. Phẩm chất:
- HS yêu quê hương, đất nước, có lòng tự hào dân tộc.
- Tích cực tham gia các hoạt động. Có ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc.



1. Nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa.
2. Diễn biến của cuộc khởi nghĩa.
3. Kết quả và ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa.
Đầu thế kỉ I, nước ta bị nhà Hán đô hộ, Thái thú quận Giao chỉ là Tô Định nổi tiếng tham lam, tàn bạo. Bấy giờ ở huyện Giao Linh ( vùng đất nay thuộc thành phố Hà Nội) có hai chị em là Trưng Trắc, Trưng Nhị.Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, hai chị em xóm có lòng căm thù quân xâm lược.Trưng Trắc cùng chồng là Thi Sách liên kết với các thủ lĩnh khác chuẩn bị cùng nổi dậy.Chính lúc đó, Thi sách bị Tô định bắt và giết hại. Hai Bà Trưng càng quyết tâm khởi nghĩa để đền nợ nước, trả thù nhà.
1. Nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa.
Hai Bà Trưng là ai?Sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh như thế nào?
- Hai Bà Trưng là hai chị em. Trưng Trắc là chị, Trưng Nhị là em. Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, hai chị em sớm có lòng căm thù quân xâm lược.Trưng Trắc cùng chồng là Thi Sách liên kết với các thủ lĩnh khác chuẩn bị cùng nổi dậy.Chính lúc đó, Thi sách bị Tô định bắt và giết hại.
Tô Định là người như thế nào?
Tô Định là Thái thú quận Giao Chỉ, nổi tiếng tham lam, tàn bạo.
Hai Bà Trưng kêu gọi nhân dân khởi nghĩa trong hoàn cảnh nào?
- Bị ách áp bức bóc lột hà khắc của nhà Hán.
- Thi Sách, chồng của bà Trưng Trắc bị Tô Định giết hại.
-Vì lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc của Hai Bà Trưng.
2. Diễn biến của cuộc khởi nghĩa.
Mùa xuân năm 40, tại cửa sông Hát ( Hát Môn, Hà Tây, nay là Hà Nội ). Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa. Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ Mê Linh. Từ Mê Linh, nghĩa quân tiến xuống đánh chiếm Cổ Loa ( Đông Anh, Hà Nội); rồi từ Cổ Loa, tấn công Luy Lâu (Thuận Thành, Bắc Ninh); trung tâm của chính quyền đô hộ. Bị đòn bất ngờ, quân Hán không dám chống cự , bỏ hết của cải, vũ khí, lo chạy thoát thân. Tô Định sợ hãi đã cắt tóc, cạo râu, mặc giả thường dân, lẩn vào đám tàn quân trốn về Trung Quốc.

Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa vào thời gian nào? Ở đâu?
- Mùa xuân năm 40, trên cửa sông Hát Môn, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa.
Nghĩa quân bắt đầu tiến đánh từ đâu và đến những nơi nào?
- Từ cửa sông hát Môn, nghĩa quân tiến lên, Mê Linh rồi xuống đánh chiếm Cổ Loa. Sau đó từ Cổ Loa tấn công Luy Lâu trung tâm của chính quyền đô hộ.
Bị đánh bất ngờ quân giặc ra sao?
- Bị đánh bất ngờ, quân Hán thua trận bỏ chạy. Tô Định phải cải trang thành dân thường lẫn vào đám tàn quân trốn về nước.
Lược đồ khu vực chính nổ ra khởi nghĩa Hai Bà Trưng.
3. Kết quả và ý nghĩa
Kết quả :Trong vòng không đầy một tháng, cuộc khởi nghĩa hoàn toàn thắng lợi.
Ý nghĩa :Sau hơn hai thế kỉ bị phong kiến phương Bắc đô hộ ( từ năm 179 TCN đến năm 40), lần đầu tiên nhân dân ta đã giành và giữ được độc lập .
Oán hận trước ách đô hộ của …………., Hai Bà Trưng đã phất cờ ..……………, được nhân dân khắp nơi……………
Không đầy một tháng, cuộc khởi nghĩa đã …………….
Sau hơn hai thế kỉ bị phong kiến phương Bắc đô hộ, đây là lần đầu tiên nhân dân ta đã giành được ……………
Nhà Hán
khởi nghĩa
hưởng ứng
thành công
độc lập
Bài học
Để tỏ lòng biết ơn công lao của hai Bà Trưng nhân dân ta đã:
Tây Nguyên

ĐỊA LÝ

* Quan sát và xác định vị trí địa lí của Tây Nguyên trên bản đồ Việt Nam.
- T�y Nguy�n gi�p vo?i nh?ng qu?c gia n�o?
-Tây Nguyên giáp với những vùng nào của nước ta?
* Tây Nguyên giáp với lào và Cam – pu – chia.
- Tây Nguyên giáp với Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.
2. Đặc điểm các cao nguyên ở Tây Nguyên.
* Tây nguyên là vùng đất thế nào?
* Nêu tên các cao nguyên ở Tây Nguyên (theo hướng từ Bắc xuống Nam)
* Quan sát hình 1/SGK, em hãy chỉ vị trí của các cao nguyên trên lược đồ.
* Tây nguyên là vùng đất cao rộng lớn bao gồm các cao nguyên xếp tầng cao thấp khác nhau.
-Tây nguyên là vùng đất thế nào?
- Nêu tên các cao nguyên (theo hướng từ Bắc xuống Nam) :
- Cao nguyên Kon Tum
- Cao nguyên Plây Ku,
- Cao nguyên Đắk Lắk
- Cao nguyên Lâm Viên,
- Cao nguyên Di Linh.
* Quan sát hình 1/SGK, em hãy chỉ vị trí của các cao nguyên trên lược đồ.
Các cao nguyên xếp theo hướng từ Bắc xuống Nam:
Cao nguyên Kon Tum
Cao nguyên Plây Ku
Cao nguyên Đắk Lắk
Cao nguyên Lâm Viên
Cao nguyên Di Linh
Kon Tum
Đắk Lắk
Lâm Viên
Di Linh
500 m
400 m
1500 m
1000 m
1. Dựa vào bảng số liệu sau, em hãy xếp các cao nguyên theo thứ tự từ thấp đến cao.
Đắk Lắk
400 m
Kon Tum
500 m
Di Linh
1000 m
Lâm Viên
1500 m
- Em có nhận xét gì về độ cao của các cao nguyên?
- Các cao nguyên có độ cao, thấp khác nhau.
* Nêu đặc điểm của các cao nguyên: Cao nguyên: Đăk Lắc, Kon Tum, Di Linh, Lâm Viên
Cao nguyên Đăk lăk
- Cao nguyên thấp nhất trong các cao nguyên ở Tây Nguyên ,bề mặt khá bằng phẳng ,nhiều sông suối và đồng cỏ ,đất đai phì nhiêu , đông dân nhất Tây Nguyên .
Cao nguyên Đăk lăk
Rừng rậm nhiệt đới.
Rừng còn ít.
Cao nguyên Kon Tum
* Cao nguyên Kon Tum là cao nguyên rộng lớn, tương đối bằng phẳng.Trước đây, toàn vùng được phủ rừng rậm nhiệt đới nhưng hiện nay rừng còn ít , thực vật chủ yếu là các loại cỏ.
Cao nguyên Di Linh
- Cao nguyên Di Linh gồm những đồi lượn sóng dọc theo những dòng sông. Bề mặt cao nguyên tương đối bằng phẳng,phủ bởi lớp đất đỏ ba dan.Mùa khô ở đây không khắc nghiệt, vẫn có mưa trong tháng hạn nên cao nguyên lúc nào cũng có màu xanh.
- Cao nguyên Lâm Viên địa hình phức tạp, nhiều núi cao, thung lũng sâu;sông, suối có nhiều thác ghềnh .Cao nguyên có khí hậu mát mẻ quanh năm.
Cao nguyên Lâm Viên
Cao nguyên Đăk Lăk
Cao nguyên Kom Tum
Cao nguyên Di Linh
Cao nguyên Lâm Viên
* Em hãy chỉ vị trí thành phố Buôn Ma Thuột.
4
6
22
97
226
241
266
293
298
205
93
22
Mùa
Tháng
Lượng
mưa
(mm)
4
3
2
1
5
6
7
8
9
10
11
12
Bảng số liệu về lượng mưa trung bình ở Buôn Ma Thuột
Mùa khô
Mùa mưa
- Mùa mưa vào những tháng nào?
- Mùa khô vào những tháng nào?
* Mùa mưa vào những tháng 5, 6, 7, 8, 9, 10
*Mùa khô vào những tháng 1, 2, 3, 4, 11, 12
Mùa mưa
Hình ảnh mùa mưa ở Tây Nguyên
Mùa mưa thường có những ngày mưa kéo dài liên miên, cả rừng núi bị phủ bởi màn nước trắng xóa.
Mùa khô
Hình ảnh mùa khô ở Tây Nguyên
Vào mùa khô, trời nắng gay gắt, đất khô vụn bở.
- Mùa mưa thường có những ngày mưa kéo dài liên miên, cả rừng núi bị phủ bởi màn nước trắng xóa.
- Vào mùa khô, trời nắng gay gắt, đất khô vụn bở.
Kết luận

Bài học
* Tây Nguyên gồm có các cao nguyên xếp tầng cao thấp khác nhau như cao nguyên Kon Tum, Đắc Lắc, Lâm Viên , Di Linh,…
* Ở đây khí hậu có hai mùa rõ rệt : Mùa mưa và mùa khô.
V? NH�
H?c b�i v� xem tru?c b�i : T�Y NGUYấN
( sgk trang 82 )
Củng cố - Dặn dò