Bài 27:
KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỈ XIX

Vùng đất Yên Thế
Vùng đất Yên Thế
Tỉnh Bắc Giang
Lạng Sơn
Thái Nguyên
Bắc Ninh
Vĩnh Yên
Hà Nội
Yên Thế
Hải Phòng
Bắc Giang
a. Căn cứ:
- Yên Thế nằm ở phía tây bắc tỉnh Bắc Giang.
Đây là vùng đất đồi núi, cây cối rậm rạp, địa hình hiểm trở.
Cuộc khởi nghĩa chia làm mấy 3 giai đoạn

3 giai đoạn:
+ Giai đoạn 1884 – 1892
+ Giai đoạn 1893 – 1908
+ Giai đoạn 1909 - 1913
+ Tên thật là Trương Văn Thám (Đề Thám), hồi còn bé tên là Trương Văn Nghĩa, quê ở làng Dị Chế, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên; sau di cư lên Sơn Tây (Hà Tây), rồi đến Yên Thế (Bắc Giang). Sinh trưởng trong một gia đình trọng nghĩa khí; cả hai ông bà thân sinh đều gia nhập cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Văn Nhàn, Nùng Văn Vân ở Sơn Tây.
+ Năm 16 tuổi, ông tham gia khởi nghĩa của Đại Trận (1870-1875). Khi Pháp chiếm Bắc Ninh (tháng 3 năm 1884) thì Hoàng Hoa Thám gia nhập nghĩa binh của Trần Quang Loan, lãnh binh Bắc Ninh. Năm 1885, ông tham gia khởi nghĩa của Cai Kinh (Hoàng Đình Kinh) ở Lạng Giang (1882-1888). Sau khi Cai Kinh chết, ông đứng dưới cờ nghĩa Lương Văn Nắm (tức Đề Nắm) và trở thành một tướng lĩnh có tài.
ĐÔI NÉT VỀ HOÀNG HOA THÁM
* Giai đoạn 3: (1909-1913)
+ Pháp tập trung lực lượng tấn công quy mô lên Yên Thế.
+ Lực lượng nghĩa quân hao mòn dần.
Ngày 10 tháng 2 năm 1913. Thủ cấp của Đề Thám
cùng thuộc hạ bị Pháp bêu ở Nhã Nam, Bắc Ninh
để thị uy dân chúng
Lễ hội tại đền thờ Hoàng Hoa Thám (Bắc Giang) diễn ra vào ngày 16 tháng 3 dương lịch

Hình ảnh đường Hoàng Hoa thám ở Hà Nội
CỦNG CỐ BÀI HỌC

?
?
?
?
? Khởi nghĩa Yên Thế có những đặc điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời?
Trả lời:
Mục tiêu chiến đấu không phải là để khôi phục chế độ phong kiến, bảo vệ ngôi vua như các cuộc khởi nghĩa Cân Vương.
Lãnh tụ Hoàng Hoa Thám có những phẩm chất đặc biệt: căm thù đế quốc, phong kiến,mưu trí, dũng cảm,sáng tạo; trung thành với quyền lợi của những người cùng cảnh ngộ, hết sức thương yêu nghĩa quân.
Nghĩa quân đều là những nông dân cần cù, chất phát, yêu cuộc sống tự do.
Nổ ra ở vùng trung du; có lối đánh linh hoạt cơ động.
Tồn tại dai dẳng suốt 30 năm, gây cho địch nhiều tổn thất.
* Khởi nhĩa Yên Thế tiêu biểu cho tinh thần quật khởi của nhân dân, có tác dụng làm châm quá trình xâm lược, bình định vùng trung du, miền núi phía Bắc của thực dân Pháp
2. Khởi nghĩa Yên Thế có những đặc điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời?
1884 - 1913
1885 - 1896
Nông dân yêu nước xuất sắc
Văn thân, sĩ phu yêu nước phong kiến
Bảo vệ cuộc sống bình yên
“Giúp vua” cứu nước, giành lại chủ quyền dân tộc.
:
?
?
?
?
Nguyên nhân thất bại của khởi nghĩa
Yên Thế
+ Tư tưởng lãnh đạo của Đề Thám (chủ hòa) không hợp
với nhiều nghĩa quân (chủ chiến). Chính vì thế chưa lấy được lòng tin của nhân dân.
+ Mục tiêu của cuộc khởi nghĩa chỉ là để giữ một
vùng đất nhỏ độc lập với chính quyền của Pháp,
chỉ phù hợp với nông dân lưu tán cư trú ở Yên Thế, mà không cuốn hút được các thành phần xã hội khác ở Việt Nam lúc đó.
+ Thiếu cộng tác với các phong trào chống Pháp
khác tại Việt Nam lúc đó.