Kiểm tra bài cũ
Đây là cuộc khởi nghĩa nào?
Tại sao nói cuộc khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?
Quy mô, địa bàn hoạt động: rộng lớn
Tổ chức chặt chẽ, chỉ huy thống nhất
Lãnh đạo là văn thân, các sĩ phu yêu nước
Thời gian tồn tại: 12 năm từ năm (1885 -1896)
Phương thức tác chiến: chiến tranh du kích nhưng hình thức phong phú, linh hoạt. Nghĩa quân đã tự chế tạo được súng trường.
- Khởi nghĩa thất bại đánh dấu mốc kết thúc của phong trào đấu tranh chống Pháp dưới ngọn cờ Cần vương.


Bài 27
KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP
CỦA ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỈ XIX

I. KHỞI NGHĨA YÊN THẾ (1884-1913)
1. Nguyên nhân
2. Diễn biến
3. Nguyên nhân thất bại- Ý nghĩa
Vùng đất Yên Thế
Tỉnh Bắc Giang
Vùng đất Yên Thế
LƯỢC ĐỒ CĂN CỨ YÊN THẾ
Tại sao nghĩa quân lại chọn Yên Thế làm căn cứ cho cuộc khởi nghĩa?

Đất rừng Yên Thế

Nghĩa quân Yên Thế
Nghĩa quân các dân tộc tham gia khởi nghĩa Yên Thế
CĂN CỨ YÊN THẾ
ĐÌNH LÀNG-NƠI ĂN THỀ CỦA NGHĨA QUÂN YÊN THẾ

1/Nguyên nhân khởi nghĩa:

“Tình hình suy sụp của nông nghiệp Việt Nam dưới thời Nguyễn đã làm cho nông dân nhiều vùng đồng bằng miền Bắc buộc phải bỏ làng mạc đi nơi khác kiếm sống. Trong đó, một số người đã lên Yên Thế. Từ giữa thế kỷ XIX, họ bắt đầu lập ra một số làng mạc và tổ chức làm ăn, chống lại các thế lực đe dọa từ bên ngoài tới.”
“Khi thực dân Pháp mở rộng phạm vi chiếm đóng ra Bắc Kỳ, Yên Thế trở thành đối tượng bình định đầu tiên của chúng. Để bảo vệ cuộc sống của mình, nông dân Yên Thế đã nổi dậy chống Pháp.”
1/ Nguyên nhân
Thực dân Pháp cướp đất nông dân, họ vùng lên đấu tranh.
I. Khởi nghĩa Yên Thế (1884-1892)
2/ Diễn biến
Thảo luận 3 phút: trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Yên Thế?(theo mẫu phiếu học tập)
+ Nhóm 1: giai đoạn 1
+ Nhóm 2: giai đoạn 2
+ Nhóm 3: giai đoạn 3

I. Khởi nghĩa Yên Thế (1884-1892)

I/ Khởi nghĩa Yên Thế (1884 – 1913)

1/ Nguyên nhân
2/Diễn biến
+ Giai đoạn 1 (1884-1892)
- Nhiều toán nghĩa quân hoạt động riêng lẻ thủ lĩnh là Đề Nắm.
Lược đồ Khởi nghĩa Yên Thế:
TỔNG TÀI
BÁ PHỨC
ĐỀ THUẬT
ĐỀ CHUNG
ĐỀ NẮM
I/ Khởi nghĩa Yên Thế (1884 – 1913)
1.Nguyên nhân
2. Diễn biến
Giai đoạn 1 (1884-1892)
GIAI ĐOẠN 1: 1884-1892
LƯỢC ĐỒ CĂN CỨ YÊN THẾ
CHÚ THÍCH
BỐ HẠ
KÉP
HỐ CHUỐI
NHÃ NAM
ĐÁP CẦU
BẮC NINH
BẮC GIANG
TUYÊN QUANG
THÁI NGUYÊN
LẠNG SƠN
VĨNH YÊN
HẢI PHÒNG
BIỂN ĐÔNG
SƠN TÂY
Pháp tấn công
Quân ta chống trả
Hoàng Hoa Thám (1858- 1913)
Hoàng Hoa Thám hồi còn bé tên là Trương Văn Nghĩa, quê ở làng Dị Chế, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên; sau di cư lên Sơn Tây (Hà Tây), rồi đến Yên Thế (Bắc Giang). Sinh trưởng trong một gia đình trọng nghĩa khí; cả hai ông bà đều tham gia kháng Pháp ở Sơn Tây.
Từ năm 16 tuổi, ông tham gia nhiều cuộc khởi nghĩa chống pháp Sau này, Ông đứng dưới cờ nghĩa Lương Văn Nắm (tức Đề Nắm) và trở thành một tướng lĩnh có tài.
Tháng 4 năm 1892, Đề Nắm bị thủ hạ Đề Sặt sát hại và Hoàng Hoa Thám trở thành thủ lĩnh tối cao của phong trào Yên Thế. Ông tiếp tục hoạt động, lập căn cứ ở Yên Thế và trở thành thủ lĩnh danh tiếng nhất của phong trào nông dân chống Pháp với biệt danh "Hùm xám Yên Thế". Ông tổ chức đánh nhiều trận, tiêu biểu ở thung lũng Hố Chuối (tháng 12 năm 1890) và Đồng Hom (tháng 2 năm 1892).
LÍNH PHÁP BỊ THƯƠNG
KHỞI NGHĨA YÊN THẾ ( 1884 – 1913)
-
1.Nguyên nhân
+Giai đoạn 1(1884-1892)
2. Diễn biến
+ Giai đoạn 2(1893-1908)
-Thời kì nghĩa quân vừa chiến đấu vừa xây dựng cơ sở. Dưới sự chỉ huy của Đề Thám.
Can c? chính
Noi di?n ra tr?n d�nh.

Tại sao nghĩa quân và Pháp tiếp tục giảng hòa lần 2?
LƯỢC ĐỒ KHỞI NGHĨA YÊN THẾ (GIAI ĐOẠN 2)
PHÁP CHUẨN BỊ TẤN CÔNG VÀO YÊN THẾ
PHÁP CHUẨN BỊ TẤN CÔNG VÀO YÊN THẾ
Phan Bội Châu (1867-1940)
Phan Châu Trinh (1872-1926)
Những nhà yêu nước này đã từng tìm đến Yên Thế, bắt liên lạc với Đề Thám.
KHỞI NGHĨA YÊN THẾ ( 1884 – 1913)
-
1.Nguyên nhân
+Giai đoạn 1(1884-1892)
2. Diễn biến
+ Giai đoạn 2(1893-1908)
+ Giai đoạn 3 (1909-1913)
- Pháp tập trung lực lượng tấn công lên Yên Thế, lực lượng nghĩa quân hao mòn dần. Ngày 10/2/1913, Đề Thám bị sát hại, phong trào tan rã..
c) GIAI ĐOẠN 3: 1909-1913
LƯỢC ĐỒ CĂN CỨ YÊN THẾ
CHÚ THÍCH
BỐ HẠ
KÉP
HỐ CHUỐI
NHÃ NAM
ĐÁP CẦU
BẮC NINH
BẮC GIANG
TUYÊN QUANG
THÁI NGUYÊN
LẠNG SƠN
VĨNH YÊN
HẢI PHÒNG
BIỂN ĐÔNG
SƠN TÂY
Pháp tấn công
Quân ta chống trả
Quân ta rút lui
Câu hỏi: “Tại sao thực dân Pháp mở cuộc tấn công quy mô lên Yên Thế?
Giữa năm 1908, xảy ra vụ đầu độc lính Pháp ở Hà Nội có sự tham gia của Đề Thám. Nhân cơ hội này, thực dân Pháp tập trung lực lượng tiêu diệt nghĩa quân
Thời gian tồn tại 30 năm (1884-1913)
Lực lượng tham gia: đều là những người nông dân cần cù, chất phác, yêu cuộc sống.
Tính chất: là một phong trào yêu nước, không nằm trong phong trào Cần Vương
Nhận xét về phong trào nông dân Yên Thế?
(thời gian tồn tại, lực lượng tham gia,tính chất)
3. Nguyên nhân thất bại – Ý nghĩa:
Câu hỏi: “Nguyên nhân thất bại của khởi nghĩa Yên Thế?”
“Cuộc khởi nghĩa thất bại do so sánh lực lượng giữa ta và địch quá chênh lệch, khởi nghĩa nổ ra trong một vùng rừng núi hẻo lánh, ít liên hệ với phong trào chung. Thực dân Pháp đã cấu kết với quan lại, địa chủ phong kiến đàn áp phong trào.”
3. Nguyên nhân thất bại – Ý nghĩa:
a. Nguyên nhân thất bại:
- Pháp còn mạnh, câu kết với phong kiến đàn áp phong trào.
- Lực lượng nghĩa quân còn mỏng và yếu. Tổ chức, lãnh đạo còn nhiều hạn chế.
b. Ý nghĩa lịch sử:
- Thể hiện tinh thần yêu nước chống Pháp của giai cấp nông dân.
- Góp phần làm chậm quá trình bình định của Pháp.
Ý nghĩa cuộc khởi nghĩa yên thế?
Khởi nghĩa Yên Thế có những đặc điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương?
MỤC TIÊU
PHONG TRÀO NÔNG DÂN
YÊN THẾ
PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG
LÃNH ĐẠO
PHƯƠNG THỨC
TÁC CHIẾN
THỜI GIAN
- Lòng yêu nước, chống Pháp xâm lược.
- Bảo vệ lợi ích trước mắt của nông dân địa phương.

- Nông dân

- Gần 30 năm:
1884-1913
Lòng yêu nước, chống Pháp xâm lược.
Bảo vệ ngôi vua, lập lại chế độ phong kiến.

- Văn thân, sĩ phu yêu nước

- Cuộc khởi nghĩa dài nhất là 12 năm
- Tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm, gan dạ và sáng tạo của nông dân Yên Thế.
- Sự lãnh đạo tài giỏi của Hoàng Hoa Thám.

=> Đây là cuộc khởi nghĩa nông dân lớn nhất, kéo dài nhất cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. Đồng thời đây là cuộc khởi nghĩa duy nhất không chịu ảnh hưởng của phong trào Cần Vương.

? Sự khác nhau giữa phong trào Cần vương với khởi nghĩa Yên Thế thể hiện điều gì?
Nhà thờ Đề Thám và nghĩa quân tại Khu di tích Yên Thế
Tượng đài cụ Hoàng Hoa Thám tại khu di tích Yên Thế

Hình ảnh đường Hoàng Hoa thám ở Hà Nội
Lễ hội tại đền thờ Hoàng Hoa Thám diễn ra vào ngày 16 tháng 3 dương lịch tại thị trấn Cầu Gồ ( Yên Thế - Bắc Giang).
Diễn biến khởi nghĩa Yên Thế
Nghĩa quân hoạt động riêng rẽ
Đề Nắm lãnh đạo
Giai đoạn 1
(1884 -1892)
Nghĩa quân vừa chiến đấu vừa xây dựng cơ sở
(Đề Thám 2 lần giảng hòa với Pháp)
Thực dân Pháp tập trung lưc lượng mở Cuộc tấn công, Lực lượng nghĩa quân hao mòn dần .Ngày 10/2/1913 Đề Thám bị sát hại -> phong trào tan rã
Giai đoạn 2 (1893 - 1908)
Đề Thám lãnh đạo
Đề Thám lãnh đạo
Gai đoạn 3
(1909 – 1913)
Củng cố
Nguyên nhân
Nguyên nhân thất bại, Ý nghĩa
ÔN TẬP
Câu 1: Nông dân Yên Thế đứng lên nhằm mục đích gì?
A. Giúp vua cứu nước
B. Bảo vệ cuộc sống
C. Giành lại độc lập.
D. Cứu nước, cứu nhà

Câu 2: Vì sao cuộc khởi nghĩa Yên Thế được xem là cuộc khởi nghĩa nông dân?

A. Cuộc khởi nghĩa có nông dân tham gia dưới sự chỉ huy của văn thân sĩ phu.
B. Cuộc khởi nghĩa mà mục tiêu chủ yếu là đòi ruộng đất cho nông dân.
C. Cuộc khởi nghĩa mà lực lượng tham gia chủ yếu là nông dân.
D. Cuộc khởi nghĩa mà lãnh đạo và lực lượng tham gia khởi nghĩa đều là nông dân.
DẶN DÒ
- Học bài cũ
+ Xem lại nội dung bảng so sánh khởi nghĩa Yên Thế với phong trào Cần Vương
+ Vị trí căn cứ của Yên Thế
-Chuẩn bị bài 28: Trào lưu cải cách duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX
*Chú ý:
- Bối cảnh ra đời của phong trào duy tân.
- Những nhà cải cách tiêu biểu.
- Nội dung và ý nghĩa của những đề nghị cải cách.
Xin cảm ơn quý Thầy (Cô) đã đến với tiết học ngày hôm nay!
Chúc các em Học sinh học tốt!