BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
• 1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
• 2. VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ TRONG TỰ NHIÊN
• 3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
• 4. NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
• 5. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
* Tìm hiểu thành phần của không khí:

Trong bản tin dự báo thời tiết thường có dự báo
về độ ẩm của không khí. Điều đó chúng tỏ trong
không khí chứa chất gì? Chất đó được tạo ra từ
đâu?

Trong không khí có chứa hơi nước
Hình 10.1. Bản tin dự báo thời tiết về độ ẩm không khí Do nước bốc hơi từ ao, hồ, sông,

suối, biển, trên mặt đất….

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
* Tìm hiểu thành phần của không khí:

Trong các bản tin dự báo thời tiết, người
ta thường dùng khái niệm độ ẩm tương đối (%).
Độ ẩm tương đối là tỉ số giữa khối lượng
nước trong một thể tích hiện tại so với khối
lượng nước trong cùng thể tích khi hơi nước
bão hoà.

Hình 10.1. Bản tin dự báo thời tiết về độ ẩm không khí

Hình 10.2. Phần trăm thể tích các chất trong không khí

Quan sát biểu đồ hình 10.2, em hãy
cho biết không khí là một chất hay hỗn
hợp nhiều chất?
Không khí là một hỗn hợp khí có thành
phần thể tích: 21% oxygen, 78%
nitrogen, còn lại 1% là carbon dioxide,
hơi nước và một số chất khí khác

Không khí có duy trì sự cháy và sự sống
không? Vì sao?
Không khí có duy trì sự cháy và sự sống.
Bởi vì trong không khí có chứa oxygen,
mà chính oxygen duy trì sự cháy và sự
sống.

Hình 10.2. Phần trăm thể tích các chất trong không khí

Tỉ lệ thể tích khí oxygen và
nitrogen trong không khí là bao
nhiêu?

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
* Tìm hiểu thành phần của không khí:
* Xác định thành phần % thể tích của oxygen trong không khí:
Ngọn nến
cháy nhưng
ngọn
lửa của
câyúp
Quan
sáttiếp
thítục
nghiệm
(hình
10.3),
nếu
nến yếu dần đi rồi tắt hẳn. Nguyên nhân: Khi nến
ống
thuỷ tinh vào ngọn nến đang cháy
cháy lượng oxygen trong ống thuỷ tinh giảm dần
thì
ngọn
cósẽtiếp
tục cháy không?
rồi hết,
khi nến
đó nến
tắt đi.
Giải thích?
Nước dâng lên vạch số 1. Vì ngọn nến cháy tiêu
Khi
nến tắt mực nước trong ống thuỷ
thụ hết oxygen trong ống làm áp suất giảm so với
tinh
thaynên
đổimực
như
thếphải
nàodâng
(Nước
bên ngoài
nước
lên đểdâng
cân
đến
số mấy?)? Giải thích?
bằngvạch
áp suất.

Từ kết quả thí nghiệm, xác định
Oxygen chiếm khoảng 1/5 thể tích ống thủy tinh
thành
(thể tíchphần
không phần
khí). trăm thể tích của
oxygen
không
khí? So
sánh
với
Vậy lượngtrong
oxygen
chiếm khoảng
20%
thể tích
kết quả
biểu đồ hình 10.2?
không
khí trong
trong ống.

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ

Không khí là hỗn hợp khí có thành phần xác định với tỉ lệ gần đúng về thể tích: 21% oxygen,
78% nitrogen còn lại là carbon dioxide, hơi nước và một số chất khí khác.
2. VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ TRONG TỰ NHIÊN
* Tìm hiểu vai trò của không khí trong tự nhiên

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
2. VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ TRONG TỰ NHIÊN
* Tìm hiểu vai trò của không khí trong tự nhiên
Em hãy cho biết không
khí có vai trò gì trong
cuộc sống?

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
2. VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ TRONG TỰ NHIÊN
* Tìm hiểu vai trò của không khí trong tự nhiên

Không khí cung cấp oxygen duy trì
sự sống trên Trái Đất

Duy trì sự cháy của nhiên liệu để tạo ra năng
lượng phục vụ các nhu cầu của đời sống

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
2. VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ TRONG TỰ NHIÊN
* Tìm hiểu vai trò của không khí trong tự nhiên

Không khí cung cấp khí carbon dioxide cho thực
vật quang hợp đảm bảo sự sinh trưởng cho các
loại cầy trong tự nhiên, từ đó duy trì cân bằng tỉ
lệ tự nhiên của không khí, hạn chế ô nhiễm.

Không khí ảnh hưởng đến các hiện tượng thời
tiết, khí hậu trên Trái Đất.

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
2. VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ TRONG TỰ NHIÊN
* Tìm hiểu vai trò của không khí trong tự nhiên

Không khí còn là nguồn nguyên liệu để

Nitrogen trong không khí có thể chuyển hóa

sản xuất khí nitrogen có nhiều ứng dụng

thành dạng có ích giúp cho cây sinh trưởng

trong thực tiễn.

và phát triển.

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
1. THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ
2. VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ TRONG TỰ NHIÊN
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Theo em ô nhiễm không
khí thường xảy ra ở
đâu?

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ

3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

Em đã bao giờ ở trong khu vực không khí bị ô nhiễm chưa? Không khí lúc đó có đặc điểm
gì?

Hình 10.4. Ô nhiễm không khí ở thành phố

Hình 10.5. Ô nhiễm không khí ở nông thôn

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Em đã bao giờ ở trong khu vực không khí bị ô nhiễm chưa? Không khí lúc đó có đặc điểm gì?
- Có mùi khó chịu.
- Giảm tầm nhìn.
- Da, mắt bị kích ứng, nhiễm
các bệnh đường hô hấp.
- Có một số hiện tượng thời tiết
cực đoan: sương mù giữa ban
ngày, mưa acid,...

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
Ô
nhiễm
khí làkhông
sự thaykhí
đổi
Vậy
theo không
em ô nhiễm
các
thành phần của không khí do
là gì?
khói, bụi, hơi hoặc các khí lạ.
Em hãy tìm hiểu và cho biết
những tác hại do không khí bị ô
nhiễm gây ra

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

Ảnh hưởng đến an toàn giao thông

Gây biến đổi khí hậu

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

Gây bệnh cho
con người, động
vật và thực vật

Làm hỏng cảnh quan tự nhiên

Hậu quả của việc ô nhiễm môi trường không khí

Nếu như chúng ta không ngăn chặn được hiện tượng hiệu ứng nhà kính thì trong vòng 30 năm tới mặt nước
biển sẽ dâng lên từ 1,5 – 3,5 m. Điều này sẽ thúc đẩy quá trình nóng lên của Trái Đất diễn ra nhanh chóng.
Nhiệt độ trung bình của Trái Đất sẽ tăng khoảng 3,60°C, và mỗi thập kỷ sẽ tăng 0,30°C

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
- Ô nhiễm không khí là sự thay đổi các thành phần của không khí do khói, bụi, hơi hoặc
các khí lạ.
- Ô nhiễm không khí làm ảnh hưởng đến an toàn giao thông, gây biến đổi khí hậu, gây
bệnh cho con người, động vật và thực vật, làm hỏng cảnh quan tự nhiên hoặc các công
trình xây dựng.
- Biểu hiện của không khí bị ô nhiễm:
+ Có mùi khó chịu.
+ Giảm tầm nhìn.
+ Da, mắt bị kích ứng, nhiễm các bệnh đường hô hấp.
+ Có một số hiện tượng thời tiết cực đoan: sương mù giữa ban ngày, mưa acid,...

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
4. NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
* Tìm hiểu một số nguồn gây ô nhiễm không khí

Hình 10.6. Cháy rừng

Hình 10.9. Phương tiện giao thông

Hình 10.7. Núi lửa

Hình 10.10. Đốt rơm rạ sau
vụ gặt

Hình 10.8. Nhà máy nhiệt điện

Hính 10.11. Vận chuyển vật
liệu xây dựng không che bạt

Em hãy liệt kê
các nguồn gây ô
nhiễm không
khí mà em biết?

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ

4. NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
* Tìm hiểu một số nguồn gây ô nhiễm không khí

Em hãy tìm hiểu và cho biết những chất nào gây ô nhiễm không khí?

Hình 10.6. Cháy rừng

Hình 10.9. Phương tiện giao thông

Hình 10.7. Núi lửa

Hình 10.10. Đốt rơm rạ sau
vụ gặt

Các nguồn gây ô nhiễm
không khí sẽ phát thải ra
các chất gây ô nhiễm.
Bao gồm: tro bay; khói;
bụi; khí thải ra môi
trường như carbon
monoxide, carbon
dioxide, sulfur dioxide
Hình 10.8. Nhà máy nhiệt điện và các nitrogen oxide là
các khí gây ra mưa acid,
sương mù quang hoá,
suy giảm tầng ozone,
hiệu ứng nhà kính,...
Hính 10.11. Vận chuyển vật
liệu xây dựng không che bạt

Hình 10.6. Cháy rừng

Hình 10.9. Phương tiện giao thông

Hình 10.7. Núi lửa

Hình 10.10. Đốt rơm rạ sau vụ gặt

Hình 10.8. Nhà máy nhiệt điện

Hính 10.11. Vận chuyển vật liệu xây
dựng không che bạt

Quan
sát các
hình 10.6
em hãy
điền
thông tin theo mẫu ở bảng 10.1.
Bảng 10.1.
Nguyên
nhânđến
gây10.11,
ô nhiễm
không
khí?
Nguồn gây ô nhiễm không khí
Cháy rừng
Núi lửa
Nhà máy nhiệt điện
Phương tiện giao thông chạy
bằng xăng, dầu
Đốt rơm rạ...

Con người hay tự nhiên gây ra ô nhiễm
Con người/Tự nhiên
Tự ?nhiên
?
Con người
?
Con người
?
Con người

Chất chủ yếu gây ô nhiễm không
khí
Tro, khói, bụi
?
Khí, khói,
bụi
? CO
Khí CO,
2
 ?
Khí CO, CO2
?
Tro, khói, bụi

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ

4. NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

Chất gây ô nhiễm không khí là các chất ở dạng hạt nhỏ lơ lửng trong không khí gây hại cho
con người và môi trường.
Nguồn gây ô nhiễm không khí: Con người hoặc tự nhiên
5. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
* Tìm hiểu một số biện pháp bảo vệ môi trường không khí

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
* Tìm hiểu một số biện pháp bảo vệ môi trường không khí
Để thể
làmgiảm
đượcthiểu
điều tình
đó chúng
cần hiểu
nguyên
ô nhiễm
không
khíđiều
. Từđóđóchúng
có cácta
Có
trạng ta
ô nhiễm
không
khí nhân
được làm
không?
Để làm
được
hànhphải
động
cụgì?
thể phù hợp và trong phạm vi khả năng của bản thân
cần
làm

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ

Để bảo vệ môi trường không khí chúng ta cần:
- Tìm hiểu nguyên nhân làm ô nhiễm không khí . Từ đó có các hành động cụ thể phù hợp và
trong phạm vi khả năng của bản thân.
-Thực hiện các biện pháp nhằm giảm thiểu chất gây ô nhiễm.

LUYỆN TẬP
Em hãy nêu một số nguồn gây ô nhiễm không khí và đề xuất biện pháp khắc phục
Biện pháp

Khói bụi từ các nhà máy xí
nghiệp

- Di chuyển các cơ sở sản xuất công nghiệp, thủ
công nghiệp ra ngoài thành phố và khu dân cư; thay
thế máy móc, dây chuyền công nghệ sản xuất lạc
hậu gây ô nhiễm bằng công nghệ hiện đại, ít gây ô
nhiễm hơn.

Em hãy nêu một số nguồn gây ô nhiễm không khí và đề xuất biện pháp khắc phục

Biện pháp

Khí thải

Biện pháp

Cháy rừng

Biện pháp

Đốt rơm rạ

BÀI 10: KHÔNG KHÍ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
5. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
Để bảo vệ môi trường không khí cần phải thực hiện các biện pháp nhằm giảm thiểu chất gây ô nhiễm. Ví dụ:
- Di chuyển các cơ sở sản xuất công nghiệp, thủ công nghiệp ra ngoài thành phố và khu dân cư; thay thế máy
móc, dây chuyền công nghệ sản xuất lạc hậu gây ô nhiễm bằng công nghệ hiện đại, ít gây ô nhiễm hơn.
- Xây dựng các hệ thống xử lí khí thải. Hạn chế các nguồn gây ô nhiễm không khí.
- Sử dụng các nguồn nguyên liệu sạch dần thay thế than đá, dầu mỏ…..
- Giảm phương tiện cá nhân, tăng cường đi bộ, đi xe đạp và sử dụng các phương tiện giao thông công cộng.
- Trồng nhiều cây xanh.
- Lắp đặt các trạm theo dõi tự động môi trường không khí, kiểm soát khí thải ô nhiễm.
- Tuyên truyền vận động nâng cao ý thức cộng đồng để bảo vệ môi trường không khí…..

VẬN DỤNG
Khi đang ở khu vực
không khí bị ô nhiễm,
Đê' phòng tránh ô nhiễm không khí trong nhà, cần phải chú em cần phải làm gì để
bảo vệ sức khỏe bản
ý:
- Đảm bảo vệ sinh thường xuyên, thông thoáng khí tốt trong phòng: Mởthân và gia đình?
cửa thông gió trong vòng 5-10 phút vài lần trong ngày, đặc biệt là trong
và sau khi nấu ăn; nên sử dụng các thiết bị hút mùi, thu khói hỗ trợ.
- Không hút thuốc trong nhà.
- Hạn chế khi sử dụng hoá chất trong các hộ gia đình như: chất tẩy rửa,
chất làm mát không khí,...
- Không sưởi đốt bằng than củi, than đá,... cũng như chạy máy phát điện
trong phòng kín.

Hãy lập kế hoạch các công việc mà em có
thể làm để bảo vệ môi trường không khí

MỞ RỘNG:

Sự ô nhiễm không khí

Nhóm 1: Tìm hiểu về nguyên nhân gây ô nhiễm không khí
Đâu là nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở khu vực em
sống.
Nhóm 2: Tìm hiểu hậu quả do ô nhiễm không khí gây ra.
Tình hình ô nhiễm không khí tại Việt Nam.
Nhóm 3: Tìm hiểu biện pháp bảo vệ môi trường không khí
Việt Nam đã có những biện pháp nào để giảm ô nhiễm không
khí.