ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC
YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

CAÂY
NHAÕN

QUY TRÌNH TRỒNG CÂY
BÓN PHÂN TƯỚI NƯỚC CHO CÂY
SÂU, BỆNH HẠI VÀ BIỆN PHÁP
PHÒNG TRỪ
TỈA CÀNH, TẠO TÁN VÀ ĐIỀU
KHIỂN RA HOA ĐẬU QUẢ

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

Nhaõn (Dimocarpus longan Luor)
• Bộ (ordo)

: Sapindales

• Họ (familia) : Sapindaceae
• Chi (genus)

: Dimocarpus

• Loaøi (species) : D. longan

Nhaõ
ñoù
Nhaõ
NhaõCheø
n ñöôï
nhaõ
c nduø
nn
loà
nsaá
gnngy
gñeåhoä
haïaêp
tnsen
töôi

Baøi thuoác chöõa trí nhôù keùm, maát nguû

Vieãn chí

Ích trí nhaân

Long nhaõn nhuïc

Cam
thaûnogthuoá
u ctrong
NhaânLong
saâm Nhaõ
Boà choaøng
nhaõn naá
nhuï
duø
laømcthuoá

Nhaõ
n cho
boùngñeámaù
t, icung
caákinh
p maätteáhoa
Nhaõ
n mang
n lôï
ích veà

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
Nhaõn coù nguoàn goác ở
miền Nam Trung Quốc,
ñöôïc troàng nhieàu ôû Trung
Quoác, AÁn Ñoä, Malaysia, Vieät
Nam, Phillipines…
ÔÛ Vieät Nam, nhaõn
ñöôïc troàng phoå bieán ôû caû
mieàn Nam vaø mieàn Baéc:
Hưng Yeân, Hải Dương, Haø
Nam, Đồng Thaùp, Soùc
Trăng, Vónh Long, Tiền
Giang, Bến Tre…

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
Trung Quoác coù dieän
tích troàng nhaõn ñöùng
thöù nhaát theá giôùi.
Thaùi Lan coù dieän tích
vaø saûn löôïng troàng
nhaõn khaù cao.
ÔÛ Vieät Nam, diện tích
trồng nhaõn cả nước coù
122.686 ha, cho thu hoạch
92.915 ha với sản lượng
hơn 585.000 tấn (theo taøi
liệu của Viện Quy hoạch
vaø Thiết kế Noâng nghiệp,
năm 2004).

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

ÔÛ MIEÀN BAÉC
NHAÕN NHAÄP NOÄI
ÔÛ MIEÀ
Ng NAM
n loàn
o Nhaõ
nTRUNG
tieânuHöông
da boø
o Nhaõ
TÖØ
QUOÁ
ChiC
o Nhaõ
n xuoà
g côm
vaønng
o Nhaõ
n nñöôø
ng pheø
o Nhaõ
o Nhaõn Ñaïi OÂ Vieân
n tieânucuø
laùibaàu
o Nhaõ
o Nhaõ
n long
o Nhaõ
Thaï
ch cHieäp
n cuø
i ñieá
o Nhaõ
n danboø
o Nhaõ
nöôùc
o Nhaõ
o Nhaõn Tröõ Löông
o Nhaõn thoùc

Nhaõn
Moät vöôøn
trong nhaõn
vöôøn

Moät soá gioáng nhaõn ôû mieàn Baéc

Nhaõn loàng vaø nhaõn loàng Höng Yeân
Nhaõn Höông Chi
Nhaõn ñöôøng pheøn

Moät soá gioáng nhaõn ôû mieàn Nam

NhaõNhaõ
n xuoà
ngucôm
vaøng
n tieâ
da boø
Nhaõn da boø

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật

RỄ
THÂN
LÁ
CÀNH

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật
- Rễ: daïng reã
coïc, khoûe, aên
saâu, lan roäng.
Döïa
vaøo
chöùc
naêng,
reã ñöôïc chia
laøm 3 loaïi: reã
huùt, reã quaù
ñoä, reã vaän

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật
- Thân và cành: Nhãn là
cây thân gỗ. Cây trưởng
thành có chiêu cao khoảng
10 - 12m.

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật
- Lá thuộc loại lá kép, có 6
- 10 lá chét mọc đối xứng,
chiều dài lá khoảng 15 - 25
cm

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật
- Hoa: Hoa nhãn mọc
thành chùm, có ba loại
hoa: hoa đực, hoa cái
và hoa lưỡng tính

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

Hoa löôõng tính

Hoa ñöïc

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật
- Quả có dạng hình cầu,
khi chín, quả có đường
kính khoảng 1,5 - 3,0 cm

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật
2. Yêu cầu ngoại cảnh

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật
2. Yêu cầu ngoại cảnh
a. Nhiệt độ:
-Nhiệt độ thích hợp là 21 - 27 °C
-Nhiệt độ thích hợp cho thụ phấn, thụ
tinh của hoa nhãn là 18 - 25 °C. -

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Đặc điểm thực vật
2. Yêu cầu ngoại cảnh
a. Nhiệt độ:
b . Ánh sáng:
nhãn cần ánh sáng
c. Cây
Độ ẩm
mạnh

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

2. Yêu cầu ngoại cảnh
c . Độ ẩm
Cây nhãn ưa ẩm và chống
chịu kém với ngập úng.
Lượng mưa/ năm thích hợp
ch cây là 1 200 - 1 600
mm. Vào thời kì ra hoa và
phát triển quả, cây nhãn
cần nhiều nước.

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

2. Yêu cầu ngoại cảnh
d. Đất
Cây nhãn trồng được trên
nhiều loại đất như đất cát
pha, đất thịt, đất phù sa.
Độ pH 5,5 - 6,5; độ mặn
thấp hơn 0,2%.

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
II. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

1. Lựa chọn thời vụ trồng
- Vụ xuân(tháng 2 đến tháng 4); vụ
thu(tháng 8 đến tháng 10); đầu mùa mưa
2. Xác định mật độ trồng cây
- Khoảng cách thích hợp là 5mx5m
tương ứng mật độ 400 cây/ha

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
II. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

3. Chuẩn bị hố trồng
- Đào hố có kích thước
70cmx70cm, sâu 40-50cm.
Mỗi hố bón lót 30kg phân
chuồng hoai mục; 0,5kg
phân lân và 0,1kg phân
NPK 20-20-15
- Trộn đất với phân bón lót
và lấp đến miệng hố tại
thời điểm chuẩn bị hố
trồng.

Caây nhaõn ñöôïc
troàng treân moâ ñaát

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
II. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

4. Trồng cây
- Loại bỏ túi bầu, đặt bầu cây vào
chính giữa hố trồng rồi lấp đất kín
bầu, dùng tay nén chặt
- Cắm cọc chéo với thân cây,
ngược chiều gió, dùng dây mềm
buộc cố định
- Dùng cây cỏ, thân, lá khô phủ
gốc dày 7-10cm, tưới đẫm nước
ngay sau khi trồng

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
II. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

5. Bón phân
*Bón phân ở thời kì trước khi thu hoạch quả
- Loại phân bón và liều lượng bón tùy thuộc vào tuổi của
cây
* Bón phân ở thời kì thu hoạch quả
- Lượng phân bón chia làm 5 lần bón trong 1 năm
+ Khi xuất hiện nụ hoa
+ Khi hoa nở
+ Khi quả có đường kính 1-2cm
+ Khi quả vào giai đoạn phát triển thịt quả
+ Sau khi thu hoạch quả.
- Bón phân theo hình chiếu tán

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
II. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

5. Tưới nước
- Sau khi trồng, cách 2-3
ngày tưới nước 1 lần với
lượng 10-20 lít/cây cho
đến khi cây ra hoa
- Lượng nước 30-50
lít/cây và 2-3 ngày tưới 1
lần, khi cây ra hoa đến kết
thúc thu hoạch quả

Bo xít haïi nhaõn
Phoøng tröø baèng caùch:
– Baét boï xít qua ñoâng
trong nhöõng ñeâm toái
trôøi.
– Ngaét caùc ñoát laù coù oå
tröùng.
– Duøng thuoác hoùa
hoïc: Sherpa 0,2 – 0,3
%, Trebon 0,15 – 0,2

Saâu tieän vo (xeùn toùc)
Saâu gaëm voû treân thaân chính, caønh chính
roài ñuïc vaøo phaàn goã. Caây bò haïi thöôøng
sinh tröôûng keùm, deã bò ñoå khi coù gioù to.

Saâu ñuïc quaû nhaõn
Saâu ñuïc vaøo beân
trong quaû laøm quaû
bò hoûng
Phoøng tröø:
–
Thu
doïn
nhöõng traùi bò
haïi ñem tieâu
huûy.
– Phun thuoác hoùa hoïc
Fastac,
Sumicidin,
Polytrin, Oncol…

Saâu tröôûng thaønh

Reäp haïi nhaõn
Reäp chích huùt
laøm cho hoa quaû
non ruïng haøng
loaït.
Tröø baèng caùch söû
duïng thieân ñòch
hoaëc duøng thuoác
hoùa hoïc: Sherpa
0,1–
0,2%
,
Trebon 0,1–0,2
%.

Reäp saùp

Saâu ñuïc noõn, caønh, thaân
Saâu aên vaø ñuïc caùc noõn, caønh non.
Söû duïng thuoác hoùa hoïc: Map Go 20ME,
Regent 5SC, Supracide 40EC, Decis 0,2 –
0,3%, Sherpa 0,2 – 0,3%, Sumicidin 0,2
– 0,3%, Polytrin 0,2 – 0,3%.

Caâu caáu xanh haïi nhaõn

Beänh thaùn thö haïi nhaõn
Veát beänh laø caùc ñoám
maøu xaùm ñen hoaëc
naâu ñen. Beänh laøm
thoái, khoâ vaø daãn ñeán
cheát choài, laù, hoa,
quaû non.
Duøng thuoác: Bavistin
50FL 0,1%; Benlate
50 WP 0,1%.

Beänh moác söông vaø söông mai
Ñaây laø ñoái töôïng deã phaùt sinh thaønh
dòch.
Phoøng tröø baèng caùch:
–Veä sinh vöôøn, caét tæa caây.
– Duøng Bordeax 1%, Ridomil MZ
0,2% , Avil 0,2%. Score 0,05% hoaëc
hoãn hôïp Ridomil MZ 0,2% + Avil

Beänh toå roàng (choåi roàng)
Beänh

laøm

laù,

ñoït,

boâng

bò

duùm laïi, nhö boù
choåi, laøm caùc boä
phaän naøy khoâng
phaùt trieån ñöôïc

Beänh thoái quaû nhaõn
Beänh taán coâng töø
beân ñænh quaû, sau
ñoù lan daàn leân vaø
quaû ruïng khi veát
beänh
chieám
khoaûng 1/3 traùi.
Veát beänh ñaàu tieân
coù maøu ñen xaùm,
aán nheï vaøo vuøng
beänh voû traùi meàm
nhuõn vaø beå, nöôùc

Beänh chaùy laù nhaõn
Veát beänh taïo thaønh
nhöõng maûng chaùy maøu
naâu, treân ñoù coù nhöõng
ñöôøng vaân maøu naâu
xaùm nhaït. Laù bò beänh
vaøng khoâ vaø ruïng.
Duøng Zineb 0,4%,
Viben 0,3%, Score
0,05%,
Daconil
0,3% ñeå tröø.

Dôi, roác haïi nhaõn

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
II. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

6. Phòng trừ sâu, bệnh
- Sâu hại chính: sâu đo, bọ xít nâu, rệp, sâu đục cuống quả,
sâu đục quả, sâu đục thân
- Bệnh hại: sương mai, thán thư, chổi rồng
* Biện pháp phòng trừ
- Biện pháp cơ giới: bắt bọ xít nâu, cắt bỏ cành sâu, bệnh
nghiêm trọng...
- Biện pháp canh tác: tăng cường bón phân hữu cơ, chọn
cây giống sạch bệnh, tỉa cành, tạo tán...
- Biện pháp sinh học: sử dụng chế phẩm sinh học...
- Biện pháp hóa học: dùng thuốc hóa học

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
III. KĨ THUẬT CẮT TỈA TẠO TÁN

- Khi cây con đạt đến độ cao 60-70cm, tiến hành
cắt ngọn
- Khi cây ra mầm mới, tỉa bỏ bớt cành và tiến
hành bấm ngọn để tạo thành cành cấp 2
- Cắt bỏ cành tăm, cành bị sâu bệnh, cành trong
tán, cành vượt, cành sát mặt đất

TIẾT 12,13,14,15: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN
IV. KĨ THUẬT ĐIỀU KHIỂN RA HOA TẠO QUẢ

Kĩ thuật hạn chế lộc đông
- Kĩ thuật hạn chế lộc đông bằng hoá chất
- Kĩ thuật hạn chế lộc đông bằng khoanh vỏ
* Kĩ thuật tỉa quả
Tỉa bỏ bớt quả đề quả to, nhiều củi. Một chùm
nhãn chỉ nên đề tối đa 30 quả.