Tiết 24 →26: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (trích Truyện Kiều) Nguyễn Du
*TÌM HIỂU CHUNG
Dựa vào phần chú thích, em hãy cho biết vị trí đoạn trích?

Bố cục của đoạn thơ gồm mấy phần?

Vị trí: Đoạn trích nằm ở phần thứ hai (Gia biến và lưu lạc). Sau khi biết mình bị lừa vào chốn lầu xanh, Kiều uất ức tự vẫn. Tú Bà vờ hứa hẹn đợi Kiều bình phục sẽ gả chồng cho nàng vào nơi tử tế, rồi đưa Kiều ra giam lỏng ở lầu Ngưng Bích, đợi thực hiện âm mưu mới.

* Sáu câu đầu: Hoàn cảnh của Kiều * Tám câu tiếp theo: Nỗi nhớ của Kiều * Tám câu cuối: Tâm trạng của Kiều
TRAO DUYÊN
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1.Hoàn cảnh của Kiều (6 câu đầu)
Khung cảnh thiên nhiên trước lầu Ngưng Bích được miêu tả với những hình ảnh nào?

“Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.

Bốn bề bát ngát xa trông,

Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.

Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,

Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.”

*Không gian:

+ non xa, trăng gần

+ bốn bề bát ngát

+ cát vàng, bụi hồng
Em có nhận xét gì về không gian nơi đây?

=> _Mênh mông, hoang vắng thiếu cuộc sống của con người._

- Thời gian: “mây sớm đèn khuya” gợi vòng tuần hoàn khép kín.

Hình ảnh “mây sớm đèn khuya” gợi lên tính chất gì của thời gian?

Qua khung cảnh thiên nhiên, ta thấy Thúy Kiều ở trong hoàn cảnh, tâm trạng như thế nào?
2. Nỗi nhớ của Kiều ( 8 câu tiếp)

a. Nỗi nhớ Kim Trọng

Trong cảnh ngộ cô đơn, tội nghiệp nơi đất khách quê người Kiều nhớ tới ai?

- Lời thề nguyền dưới đêm trăng

- Tưởng tượng người yêu đang chờ trông vô vọng

“Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,

Tin sương luống những rày trông mai chờ.

Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.

Xót người tựa cửa hôm mai

Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?

Sân Lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm.”

Nỗi nhớ của Thúy Kiều đối với Kim Trọng được thể hiện qua những từ ngữ và hình ảnh nào?

Em hiểu gì về câu thơ “Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.”?

+ Tấm lòng son sắt, nỗi nhớ thương Kim Trọng không bao giờ nguôi quên

- Câu thơ “Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.”

+ Tấm lòng son của Kiều đã bị dập vùi hoen ố, biết bao giờ mới gột rửa cho được.

→ _Tấm lòng thủy chung_
b. Nỗi nhớ cha mẹ
Nỗi nhớ cha mẹ được thể hiện qua những từ ngữ và hình ảnh nào?

*Xót thương vì sự trông chờ con vô ích. *Xót xa vì chưa làm tròn chữ hiếu.
+ Thành ngữ “quạt nồng ấp lạnh” cho thấy sự day dứt khôn nguôi vì không thể tự hầu hạ, chăm sóc cho cha mẹ khi thời tiết thay đổi.

+ Điển cố “Sân Lai”, “gốc tử” cho thấy thời gian đã qua đi mẹ cha ngày càng già yếu mà mình thì không thể phụng dưỡng.

Điều này cho thấy tấm lòng của Thúy Kiều đối với cha mẹ như thế nào?

=> _Là người con hiếu thảo_

“Xót người tựa cửa hôm mai

Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?

Sân Lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm.”
3. Tâm trạng của Kiều(8 câu cuối)
Trong đoạn thơ này, Nguyễn Du đã tả cảnh qua những hình ảnh nào? Qua mỗi cảnh tâm trạng của Kiều được diễn tả như thế nào?

“Buồn trông cửa bể chiều hôm

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.”
Cảnh

Tâm trạng
1. Chiếc thuyền, cánh buồm lẻ loi trên biển lúc chiều.

=> Buồn nhớ da diết về quê hương xa cách.

2. Cánh hoa tan tác trôi theo dòng nước.

=> Buồn về thân phận bọt bèo bị vùi dập, trôi nổi.

3. Nội cỏ rầu rầu, màu xanh xanh.

=> Chán ngán, vô vọng vì cuộc sống tẻ nhạt, bế tắc.

4. Gió cuốn, sóng ầm ầm.

=> Lo sợ, kinh hãi trước những sóng gió của cuộc đời sẽ ập đến mình.

Em có nhận xét gì về đặc sắc nghệ thuật được sử dụng ở tám câu cuối? Tác dụng?

=> _Tả cảnh ngụ tình, điệp ngữ “buồn trông”: tâm trạng buồn thảm của lòng Kiều._
01

02

3

04

05

Trả lời

Câu 1

3254

Truyện Kiều có bao nhiêu câu thơ?
01

02

3

04

05

Trả lời

Câu 2

Vương Thúy Vân, Vương Quan

Thúy Kiều có mấy người em, kể tên?
01

02

3

04

05

Trả lời

Câu 3

Đồng cam cộng khổ
01

02

3

04

05

Trả lời

Câu 4

Đoạn trường tân thanh

Ban đầu Truyện Kiều được Nguyễn Du đặt tên là gì?
01

02

3

04

05

Trả lời

Câu 5

năm Gia Tĩnh, triều Minh

Truyện Kiều được lấy bối cảnh vào triều đại nào?
III. Tổng kết

*Nghệ thuật: *Miêu tả nội tâm nhân vật: diễn biến tâm trạng được thể hiện qua ngôn ngữ độc thoại và tả cảnh ngụ tình.

- Lựa chọn từ ngữ giàu ý nghĩa biểu đạt tâm trạng buồn (thấp thoáng, xa xa, man mác, rầu rầu), hình ảnh (chiếc thuyền, ngọn nước, cánh hoa trôi…) *Sử dụng điển cố, điển tích (Sân lai, gốc tử) và các biện pháp tu từ như: điệp ngữ, nhân hóa, ẩn dụ,…

2. Nội dung:

Đoạn thơ cho ta thấy cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Thúy Kiều.
nh÷ng yÕu tè k× ¶o

SEE YOU LATER 