Bài 12
TẾ BÀO – ĐƠN VỊ CƠ SỞ CỦA SỰ SỐNG
Nhóm: V1 - TNXH
Cấu tạo từ đơn vị cấu trúc nào?
Đơn vị cấu trúc của ngôi nhà
Tế bào
AI NHANH HƠN?
LUẬT CHƠI
Bước 1: Mỗi cặp đôi (1 bàn) thảo luận liệt kê những điều đã biết hoặc câu hỏi (ít nhất 2 câu) muốn biết về tế bào vào PHT KWL.
Bước 2:
2.1. Giáo viên gọi 1 cặp đôi báo cáo kết quả, đọc nội dung đã, muốn biết của nhóm, nhóm khác bổ sung theo nguyên tắc người trình bày sau không trùng ý với người trình bày trước.
2.2. Các HS còn lại dùng bút màu đỏ đánh dấu nội dung trùng, và bút màu xanh bổ sung nội dung chưa có vào PHT KWL.
Buổi 1: Quan sát được một số tế bào, hình dạng, kích thước (I, II)
Buổi 2,3 &4: Tìm hiểu cấu tạo chung và phân loại tế bào (kết hợp làm dự án xây dựng mô hình TB thực vật, động vật, TB nhân sơ) (III, IV)
Buổi 5: Tìm hiểu mối quan hệ giữa hoạt động tế bào với sự lớn lên của cơ thể (V)
Buổi 6: Thực hành quan sát tế bào thực vật, động vật (IV)
DỰ KIẾN KẾ HOẠCH BÀI 12
I. TẾ BÀO LÀ GÌ ?
Tất cả các cơ thể sinh vật đều được cấu tạo từ những tế bào rất nhỏ bé. Tuy nhỏ bé nhưng tế bào thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản, do vậy tế bào được xem là “ đơn vị cấu trúc của sự sống”

Ví dụ:
Hãy kể tên một số loại tế bào cấu tạo nên cây cà chua và cơ thể người?
Phát biểu khái niệm tế bào? Chức năng của tế bào với cơ thể sống?
II. HÌNH DẠNG, KÍCH THƯỚC CỦA MỘT SỐ LOẠI TẾ BÀO
Bảng 12.1 Hình dạng kích thước một số tế bào
Nhiệm vụ: Quan sát H12.6 SGK , hoàn thành bảng 12.1
LÀM
MÔ HÌNH
TẾ BÀO
TB ĐỘNG VẬT
TB THỰC VẬT
TB VI KHUẨN
III. CẤU TẠO TẾ BÀO ĐỘNG VẬT VÀ TẾ BÀO THỰC VẬT
Nhóm báo cáo mô hình
Thời gian: 5 phút/ nhóm
Nội dung: Cấu tạo các phần của tế bào, chức năng của mỗi thành phần.
TẾ BÀO ĐỘNG VẬT
TẾ BÀO THỰC VẬT
Thành viên còn lại
Nghe, phản biện.
Rút ra kết luận chung về cấu tạo tế bào.
Tế bào thực vật có gì khác TB động vật?
Tế bào nói chung có những thành phần chính nào? chức năng của mỗi thành phần?
Màng tế bào: bao bọc tế bào chất,tham gia vào quá trình trao đổi chất giữa tế bào và môi trường.
Tế bào chất: gồm bào tương và các bào quan, là nơi diễn ra phần lớn các hoạt động trao đổi chất của tế bào.
Nhân/vùng nhân: Là nơi chứa vật chất di truyền và là trung tâm điều khiển các hoạt động sống của tế bào.
Trên màng tế bào có các lỗ nhỏ li ti. Em hãy dự đoán xem vai trò của những lỗ này là gì?
III. CẤU TẠO TẾ BÀO ĐỘNG VẬT VÀ TẾ BÀO THỰC VẬT
Không bào
Thành tế bào
Lục lạp
Điểm khác nhau cơ bản trong cấu tạo giữa tế thực vật so với tê bào động vật là gì?
III. CẤU TẠO TẾ BÀO ĐỘNG VẬT VÀ TẾ BÀO THỰC VẬT
BÀI 2: CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CÁC THÀNH PHẦN CỦA TẾ BÀO
III. Tế bào động vật và tế bào thực vật:
Không bào
Thành tế bào
Lục lạp
Cấu trúc nào của tế bào thực vật giúp cây cứng cáp dù không có hệ xương nâng đỡ như ở động vật?
Do tế bào thực vật có thành tế bào cứng cáp nên nó vừa quy định hình dạng tế bào, vừa bảo vệ tế bào và vừa giúp cây cứng cáp.
Không bào
Thành tế bào
Lục lạp
Những điểm khác nhau giữa tế bào động vật và tế bào thực vật có liên quan gì đến hình thức sống khác nhau của chúng?
Thực vật có hình thức sống: không di chuyển, hấp thụ năng lượng ánh sáng mặt trời để tổng hợp nên chất dinh dưỡng trong quá trình quang hợp.
III. CẤU TẠO TẾ BÀO ĐỘNG VẬT VÀ TẾ BÀO THỰC VẬT
Nếu em nhìn trái đất từ vũ trụ, em sẽ thấy hầu hết các vùng đất liền là màu xanh lá cây.Màu xanh đó do đâu?
Màu xanh là do chất diệp lục trong tế bào của cây tạo nên.
IV. CẤU TẠO TẾ BÀO NHÂN SƠ VÀ NHÂN THỰC
Nhóm báo cáo mô hình
Thời gian: 5 phút/ nhóm
Nội dung: Cấu tạo các phần của tế bào nhân sơ (vi khuẩn) khác với nhân thực (TB TV, TBĐV)
TẾ BÀO NHÂN SƠ
Thành viên còn lại
Nghe, phản biện.
Tìm điểm giống và khác nhau giữa tế bào nhân sơ (vi khuẩn) với tế bào nhân thực (TB thực vật, động vật)?
Điểm giống và khác nhau về thành phần cấu tạo giữa tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực?
IV. CẤU TẠO TẾ BÀO NHÂN SƠ VÀ NHÂN THỰC
CÓ THỂ HAY KHÔNG THỂ?
Có thể xây ngôi nhà chỉ từ một viên gạch?
Có thể tạo ra cả một cơ thể chỉ từ 1 tế bào?
TẾ BÀO LỚN LÊN NHƯ THẾ NÀO?
Hình thức: hoạt động cá nhân
Thời gian: 3 phút
Nhiệm vụ: Quan sát hình 3.1 SGK hoàn thành bảng so sánh (Bài 1-PHT)
V. SỰ LỚN LÊN VÀ SINH SẢN CỦA TẾ BÀO
Chất cần thiết
Chất không cần thiết
Qúa trình trao đổi chất của tế bào
TẾ BÀO PHÂN CHIA NHƯ THẾ NÀO?
Cá nhân
Quan sát phim, hoàn thành
Bài tập 2 phiếu học tập
Thảo luận nhóm
Thời gian: 3 phút
Nhiệm vụ: Thống nhất về
+ Hai giai đoạn của quá trình phân chia tế bào.
+ Kết quả sau 1 lần phân chia tế bào.
TẾ BÀO PHÂN CHIA NHƯ THẾ NÀO?
Mối quan hệ giữa quá trình lớn lên và phân chia tế bào.
Ý NGHĨA CỦA SỰ LỚN LÊN VÀ PHÂN CHIA TẾ BÀO?
H1
H2
H3
ĐẤU TRƯỜNG 35
Duyên
T. Anh
C. Anh
Q. Anh
T. Ân
Bảo
Sơn Ca
Trân
H. Đưc
M.Đức
Hân
Hậu
Đ. Huy
Q. Huy
X. Huy
My
Nghĩa
A. Quân
Khánh
Ngọc
Nguyên
Thiên
B. Minh
M. Quân
Vân
Trọng
H.minh
Khang
Thăng
Thủy
Thư
Như Ý
Trung
A. Tuấn
Vy
3
2
7
6
5
4
8
9
10
1
Một tế bào mẹ sau khi phân chia (sinh sản) sẽ tạo ra bao nhiêu tế bào con ?
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
2 tế bào
1 tế bào
4 tế bào
8 tế bào
A
B
C
D
Cơ thể sinh vật lớn lên chủ yếu tố nào dưới đây ?
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
Sự hấp thụ và ứ đọng nước trong dịch tế bào theo thời gian
Sự gia tăng số lượng tế bào qua quá trình phân chia.
Sự lớn lên và phân chia của tế bào
Sự tăng kích thước của từng tế bào do trao đổi chất.
A
B
C
D
Hiện tượng nào dưới đây không phản ánh sự lớn lên và phân chia của tế bào ?
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
Sự gia tăng diện tích bề mặt của một chiếc lá
Sự xẹp, phồng của các tế bào khí khổng
Sự tăng dần kích thước của một củ khoai lang
Sự vươn cao của thân cây tre
A
B
C
D
Sự lớn lên của tế bào có liên quan mật thiết đến quá trình nào dưới đây ?
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
Sinh sản
Trao đổi chất
Cảm ứng
Trao đổi chất và cảm ứng
A
B
C
D
Một tế bào mô phân sinh ở thực vật tiến hành phân chia liên tiếp 4 lần. Hỏi sau quá trình này, số tế bào con được tạo thành là bao nhiêu ?
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16 tế bào    
32 tế bào 
4 tế bào 
8 tế bào 
A
B
C
D
Quá trình phân chia tế bào gồm hai giai đoạn là:
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
Phân chia tế bào chất  phân chia nhân
Phân chia nhân  phân chia tế bào chất.
Lớn lên  phân chia nhân
Trao đổi chất  phân chia tế bào chất.
A
B
C
D
Phát biểu nào dưới đây về quá trình lớn lên và phân chia của tế bào là đúng ?
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
Mọi tế bào lớn lên rồi đều bước vào quá trình phân chia tế bào.
Sau mỗi lần phân chia, từ một tế bào mẹ sẽ tạo ra 3 tế bào con giống hệt mình
Phân chia và lớn lên và phân chia tế bào giúp sinh vật tăng kích thước, khối lượng.
Sự phân tách chất tế bào là giai đoạn đầu tiên trong quá trình phân chia
A
B
C
D
Điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu không kiểm soát được quá trình phân chia tế bào?
00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
Cơ thể lớn lên thành người khổng lồ.
Xuất hiện các khối u ở nơi phân chia mất kiểm soát.
Cơ thể phát triển mất cân đối (bộ phận to, bộ phận nhỏ không bình thường).
Cơ vẫn thể phát triển bình thường.
A
B
C
D
Hình thức: HS làm việc cá nhân.
Nhiệm vụ:
Quan sát và ghi lại các hiện tượng xung quanh em có thể giải thích bằng sự lớn lên và phân chia của tế bào.
NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
THỰC HÀNH
Quan sát tế bào
Nhóm: V1 - TNXH
VI. THỰC HÀNH QUAN SÁT TẾ BÀO
Hình thức: Hoạt động nhóm
Thời gian: 3 phút
Nhiệm vụ:
MỤC TIÊU, DỤNG CỤ, MẪU VẬT VÀ CÁCH TIẾN HÀNH
Mục (I)
Mục (II)
Mục (III)
dụng cụ
lamen
Lam kính
Đĩa petri
Kim mũi mác
Lọ đựng nước có ống nhỏ giọt
Kính hiển vi
Kính lúp
Các bước tiến hành làm tiêu bản hiển vi
Các bước tiến hành làm tiêu bản quan sát kính lúp
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
46
45
44
43
42
41
40
39
38
37
36
35
34
33
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
Countdown Clock
By Dr. Jeff Ertzberger
THỰC HÀNH
KẾT QUẢ
TẾ BÀO BIỂU BÌ VẢY HÀNH
TẾ BÀO TRỨNG CÁ
TẾ BÀO BIỂU BÌ VẢY HÀNH
VẼ VÀ CHÚ THÍCH CÁC THÀNH PHẦN QUAN SÁT ĐƯỢC
Thành phần
+ quan sát được:………………………….
+ không quan sát được:…………………..
Thành phần
+ quan sát được:………………………….
+ không quan sát được:…………………..
Tế bào lá rong đuôi chồn
dưới KHV
Tế bào niêm mạc miệng người
dưới KHV
Hình thức: HS làm việc cá nhân.
Nhiệm vụ:
Tại sao dùng cách đông đá người ta có thể bảo quản thịt mà không thể bảo quản rau bằng cách tương tự?
NHIỆM VỤ VỀ NHÀ