Tiết 54
Bài 14 - MỘT SỐ NHIÊN LIỆU

TRÒ CHƠI
Luật chơi:

“NHANH NHƯ
CHỚP”

+ Chia lớp thành 4 đội chơi.
+ Trong thời gian 1 phút, các đội chơi hãy liệt kê các nhiên
liệu được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày mà em biết (sử
dụng bảng phụ). Kết thúc 1 phút, đội nào viết được nhiều
nhất và đúng nhất sẽ là đội chiến thắng.

“NHA
NH
NHƯ
CHỚP”

BÀI 14
MỘT SỐ
NHIÊN LIỆU

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ(Tiết học trước)
1. Nhiệm vụ cá nhân: Tìm hiểu về các loại nhiên liệu được sử
dụng trong đời sống hàng ngày mà em biết.
2. Nhiệm vụ nhóm:
+ Các nhóm tìm hiểu một số nhiên liệu (củi, than đá, xăng, khí gas)
về trạng thái, khả năng cháy, khả năng tan trong nước, ứng dụng,
cách sử dụng nhiên liệu hiệu quả.
+ Trình bày các nội dung đã tìm hiểu qua các sản phẩm như: video,
poster, powerpoint, A0…

NHÓM 1: Tìm hiểu về nhiên liệu củi

NHÓM 2: Tìm hiểu về nhiên liệu than đá

NHÓM 3: Tìm hiểu về nhiên liệu xăng

NHÓM 4: Tìm hiểu về nhiên liệu gas

NHÓM 1: Tìm hiểu về nhiên liệu củi

NHÓM 2: Tìm hiểu về nhiên liệu than đá

NHÓM 3: Tìm hiểu về nhiên liệu xăng

NHÓM 4: Tìm hiểu về nhiên liệu gas

Nhiên liệu là gì?

Nhiên liệu được chia thành mấy loại?

Cồn khô
Than đá

Xăng
Củi

Than tổ ong

gas

Cồn 900
Than bùn

9

Than tổ ong

Cồn
khô

Nhiên liệu rắn

3 loại

Củi

Nhiên liệu lỏng

Xăng

gas

Nhiên liệu khí

Than bùn

Cồn 900

NHIÊN LIỆU LỎNG GỒM
RƯỢU

XĂNG

CỒN

DẦU HỎA

NHIÊN LIỆU KHÍ

Gồm: khí thiên nhiên, khí mỏ dầu, khí lò cốc, khí lò cao, khí than.

Biogas có phải là nhiên liệu không? Tại sao?

Câu hỏi 2 trang 50 : Em hãy cho biết ứng dụng
của các nhiên liệu: dầu hỏa, gỗ, xăng, than đá,
khí thiên nhiên.
Trả lời
Các nhiên liệu như: dầu hỏa, gỗ, xăng, than đá, khí
thiên nhiên là những chất cháy được và tỏa rất nhiều
nhiệt, nhiệt tỏa ra được sử dụng để sưởi ấm, nấu ăn,
chạy động cơ và phát điện, ...

14

TÍNH CHẤT CỦA MỘT SỐ NHIÊN LIỆU
Nhiên liệ
u

Củi

Than đá

Xăng

Gas

Trạng thái

Rắn

Rắn

Lỏng

Khí

Khả năng cháy

Có

Có

Có

Có

Khả năng toả nhiệt

Có

Có

Có

Có

Đặc điểm

Nêu tính chất chung của nhiên liệu.

MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA NHIÊN LIỆU:
Tính chất của nhiên liệu là khả năng cháy và tỏa nhiệt. Dựa vào tính
chất của nhiên liệu mà người ta sử dụng chúng vào những mục đích
khác nhau.

Câu hỏi 1 trang 51 : Kể tên các nhiên liệu thường
được dùng trong việc đun nấu và nêu cách dùng nhiên
liệu
đó ăn toàn, tiết kiệm.
Trả lời:
Các nhiên liệu thường được dùng trong việc đun nấu:
than, gỗ, khí gas,…
- Than: đập nhỏ để dễ cháy, nếu không dùng nên đóng
cửa lò để hạn chế oxygen
- Gỗ: chẻ nhỏ để dễ cháy, tắt đi khi không dung nữa
- Khi gas: sử dụng tiết kiệm, thường xuyên vệ sinh bếp
để ngọn lửa luôn xanh.

Nêu cách dùng nhiên liệu
an toàn, tiết kiệm.

LỢI ÍCH CỦA VIỆC SỬ DỤNG
NHIÊN LIỆU AN TOÀN, HIỆU
QUẢ

Tránh cháy nổ gây nguy hiểm
đến con người và tài sản

Giảm thiểu
ô nhiễm môi trường

Làm cho nhiên liệu
cháy hoàn toàn và tận
dụng lượng nhiệt do
quá trình cháy tạo ra

• Câu hỏi 2 trang 51 : Hãy cho biết một số tác động đến môi
trường khi sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Lời giải:
Sử dụng nhiên liệu hóa thạch tác động tiêu cực đến môi trường:
- Biến đổi khí hậu, ảnh hưởng sức khỏe con người
- Gây ô nhiễm nguồn đất , nước, không khí (mưa axit, hiệu ứng
nhà kính,…)
- Phá hủy hệ sinh thái và đa dạng sinh học
- Mực nước biển dâng lên đe dọa cuộc sống con người
- Cạn kiệt nguồn tài nguyên

• Hoạt động 1 trang 51 : Quan sát việc sử dụng nhiên liệu trong đời
sống hang ngày như bật bếp gas, bật chiếc bật lửa gas, châm lửa đèn
dầu, đốt cháy than củi,…Em hãy nhện xét về tính bắt lửa của nhiên
liệu gas, dầu, than.Để dập tắt bếp than củi, em làm thế nào?
Lời giải:
Các nhiên liệu gas, dầu, than bắt lửa tốt. Để dập tắt than củi ta cần:
- Hạ nhiệt độ của chất cháy xuống dưới nhiệt độ cháy
- Cách li chất cháy với oxygen: với than củi ta đóng cửa lò để hạn chế
tiếp xúc oxygen

• Hoạt động 2 trang 51 : Khi mở nắp bình chứa xăng, dầu, ta
ngửi thấy mùi đặc trưng của chúng. Tại sao?
Lời giải:
Khi mở nắp bình chứa xăng, dầu, ta ngửi thấy mùi đặc trưng
của chúng vì xăng dầu là dung dịch nhẹ chứa các hydrocarbon
dễ bay hơi.

Thảo luận về câu hỏi :
1. Tại sao nói nhiên liệu hoá thạch thuộc loại nhiên liệu không tái tạo?
2. Nhiên liệu hoá thạch khi đốt cháy tạo ra sản phẩm gì? Tác hại với môi trường
như thế nào?

Nêu một số tác động đến môi trường khi sử dụng các nhiên liệu hóa thạch.

Thảo luận về câu hỏi :
1. Tại sao nói nhiên liệu hoá thạch thuộc loại nhiên liệu không tái tạo?
2. Nhiên liệu hoá thạch khi đốt cháy tạo ra sản phẩm gì? Tác hại với môi trường
như thế nào?
Trả lời :

1. Nhiên liệu hoá thạch thuộc loại nhiên liệu không tái tạo vì khi sử dụng cạn kiệt
dần, không có khả năng phục hồi do thời gian hình thành phải mất hàng triệu
năm.
2. Nhiên liệu hoá thạch khi đốt cháy sinh ra khí carbon dioxide, các khí độc hại…
•Tác hại: Gây biến đổi khí hậu, hạn hán, cháy rừng, nước biển dâng, mưa acid…
• Nếu như nguồn nhiên liệu hóa thạch bị cạn kiệt thì: Nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu,
chiến tranh, kinh tế chậm phát triển, đời sống của con người gặp nhiều khó
khăn….

? Để nguồn tài nguyên nhiên liệu không bị cạn kiệt và bảo vệ môi
trường, em đã quan tâm đến nguồn năng lượng thay thế nào? Nêu ưu
điểm của các loại nhiên liệu này.

Kể tên các nguồn năng lượng tái tạo thay thế nguồn năng lượng
từ nhiên liệu hóa thạch.

? Để nguồn tài nguyên nhiên liệu không bị cạn kiệt và bảo vệ môi trường, em đã
quan tâm đến nguồn năng lượng thay thế nào? Nêu ưu điểm của các loại nhiên liệu
này.
 Một

số nguồn năng lượng khác có thể thay thế nguồn năng lượng từ nhiên liệu
hóa thạch: thủy điện, gió, năng lượng mặt trời, năng lượng sinh học, địa nhiệt….
- Ưu điểm của các nguồn năng lượng trên là: Có thể tại tạo được, bảo vệ môi
trường, giá thành không quá cao…
 

MỘT SỐ NGUỒN NĂNG
LƯỢNG TÁI TẠO

Năng lượng địa nhiệt

Năng lượng mặt trời

Năng lượng gió

Năng lượng sinh học

Nhiệm vụ: Thảo luận nhóm và nêu
những ưu điểm của các nguồn năng
lượng tái tạo có thể thay thế nguồn
năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch
vào phiếu học tập.

ƯU ĐIỂM CỦA NGUỒN
NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Tái tạo lại được

Bảo vệ môi trường

Chi phí hợp lí

LUYỆN
TẬP
Hãy chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau:

Câu 1. Nhận định nào sau đây là sai?

A. Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy tỏa nhiệt và phát sáng.
Nhiên
A. BánhB.
gai      

liệu đóng
vai trò quan trọng
trong đời
sống
B. Giả cầy
C. Giò lụa      
D. Sữa
chua và sản xuất.

C. Nhiên liệu rắn gồm than mỏ, gỗ …
D. Nhiên liệu khí có năng suất tỏa nhiệt thấp, gây độc hại cho môi
trường.

Câu 2. Để sử dụng nhiên liệu cho hiệu quả cần đảm bảo yêu cầu nào
sau đây?

A. Cung cấp đủ không khí hoặc oxi cho quá trình cháy.
A. Tất cả các phương án đưa ra
B. Tăng diện
C. Ướp muối

B. Sấy khô
tích tiếp xúc của
nhiên
liệu rắn với với
D. Ướp lạnh

không khí hoặc oxi.
C. Điều chỉnh lượng nhiên liệu để duy trì sự cháy phù
hợp với nhu cầu sử dụng.
D. Cả 3 yêu cầu trên.

Câu 3. Loại nhiên liệu nào sau đây có năng suất tỏa nhiệt cao, dễ cháy
hoàn toàn?

A. Nhiên liệu khí.
B. Nhiên liệu lỏng.
C. Nhiên liệu rắn.
D. Nhiên liệu hóa thạch.

Câu 4. Để sử dụng nhiên liệu có hiệu quả cần phải cung cấp không khí
hoặc oxi

A. Vừa đủ.
B. Thiếu.
C. Dư.
D. cả B và C đều đúng.

Câu 5. Nhận định nào sau đây là đúng khi nói về ưu điểm của nguồn
năng lượng tái tạo?

A. Có khả năng tái tạo hoặc làm mới.
B. Có nguồn gốc từ lòng đất.
C. Gây ô nhiễm môi trường.
D. Chỉ sử dụng được đối với các nước có khí hậu nhiệt đới.

Câu 6. Hãy giải thích tại sao các chất khí dễ cháy hoàn toàn hơn các
chất rắn và chất lỏng?

A. Vì chất khí nhẹ hơn chất rắn và chất lỏng.
B. Vì chất khí có nhiệt độ sôi thấp hơn chất rắn và chất lỏng.
C. Vì diện tích tiếp xúc của chất khí với không khí lớn hơn.
D. Vì chất khí có khối lượng riêng lớn hơn chất rắn và lỏng.

Câu 7.  Dãy nhiên liệu nào sau đây thuộc nhóm nhiên liệu lỏng?

A. Củi, than đá, biogas.
B. Cồn, xăng, dầu hỏa.
C. Biogas, khí gas, khí mỏ dầu.
D. Củi, than đá, sáp.

Câu 8. Nguồn năng lượng có thể thay thế nguồn năng lượng từ nhiên
liệu hóa thạch là

A. Năng lượng mặt trời, năng lượng gió.
B. Dầu mỏ, thủy điện.
C. Năng lượng sinh học, khí thiên nhiên.
D. Củi, dầu mỏ.

Câu 9. Tính chất chung của nhiên liệu là

A. dễ cháy, có tỏa nhiều nhiệt.
B. dễ tan trong nước.
C. dễ cháy, nhiệt hạ thấp.
D. nặng hơn nước.

Câu 10. Lợi ích của việc sử dụng nhiên liệu hiệu quả, an toàn:
A. Tránh cháy nổ gây nguy hiểm đến con người và tài sản.
B. Giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
C. Làm cho nhiên liệu cháy hoàn toàn và tận dụng lượng nhiệt do
quá trình cháy tạo ra.
D. Tất cả các phương án còn lại.

VẬN DỤNG
1. Hãy Đề xuất phương án kiểm chứng xăng
nhẹ hơn nước và không tan trong nước.
2. Trong gia đình em thường sử dụng nguồn
nhiên liệu nào để đun nấu? Em hãy đề xuất
biện pháp để sử dụng nhiên liệu đó một cách
hiệu quả.