HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

à
l
i
ọ
g
'
í
h
k
i
ú
t
h
'
c
í
u
t
ệ
i
n
r
ệ
t
i
d
m
,
ă
a
r
r
t
ả
i
g
c
ô
n
t
à
T
ấ
h
t
!
s
g
i
có
n
n
i
ộ
n
r
ô
e
t
i
T
ả
n
:
r
t
t
â
1
s
ấ
n
h
t
u
ạ
c
ộ
â
b
C
m
ỏ
u
b
ế
ả
n
c
i
,
ạ
g
g
o
l
n
n
ằ
a
à
à
b
n
v
v
ể
ế
i
ể
h
t
a
h
ph
t
ó
à
c
l
ơ
c
i
g
ô
n
o
ú
T
à
h
v
.
c
n
n
a
ầ
e
c
g
củ
y
g
x
n
o
ô
?
h
ì
a
k
g
ư
đ
à
n
l
ạ
ó
b
đ
ể
giúp
n
h
t
ầ
c
ơ
g
c
n
à
ô
khí m í cơ thể kh
h
k
t
O
2
ấ
C
í
ch
h
k
thải
Phổi

Câu 2: Tôi là cơ quan bao bọc toàn bộ cơ thể. Mỗi khi
bạn chạy bộ, tôi giúp làm mát cơ thể bằng cách tiết ra
một chất lỏng có vị mặn. Tôi là ai và chất lỏng là gì?

Da bài tiết mồ hôi

có
,
”
t
ệ
i
b
ặc
đ
g
n
ỏ
l
hất
i ều
c
h
“
n
t
í
t
l
ấ
r
5
,
lọ c
g1
i
n
ả
ả
h
o
p
cơ
h
i
k
à
ô
l
t
a
i
r
,
ô
t
ó
ấ
T
đ
xu
ều
y).
i
n
à
đ
ả
g
s
c
n
i
ợ
1
ô
ư
t
đ
ng
o
ày,
m
r
g
à
t
l
n
u
ể
i
á
đ
ỗ
m
M
lít
ưng
h
0
n
0
,
2
t
Câu 3:
ạ
ng?
h
0
ô
5
n
h
1
k
g
i
n
ó
ớ
t
à
đ
”
ên
uv
t
l
ệ
à
i
ể
b
m
h
t
c
ể
ó
ặ
h
t
đ
(c
g
ể
n
h
t
ỏ
l
ơ
t
c
ấ
ng
“ch
t
ế
i
b
u
m áu t r o
ó
ể
c
i
t
n
ạ
c
b
ớ
à
ư
n
ov
à
o
n
ạ
t
n
a
u
u
q
lọc má

Thận

CÁC CHẤT CẦN THIẾT CHO TẾ BÀO

(Trao đổi chất ở Tế bào)
CHẤT CẶN BÃ & DƯ THỪA

CO2

CÁC CHẤT THẢI KHÁC
HÒA TAN TRONG MÁU

90%

10%

PHỔI

THẬN

DA

HÔ HẤP

BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

THOÁT MỒ HÔI

MÔI TRƯỜNG NGOÀI
HOẠT ĐỘNG BÀI TIẾT

Bài 35: HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I. Cấu tạo và chức năng của hệ bài tiết
1. Chức năng của hệ bài tiết
Em hãy xác định những câu đúng khi nói về
hoạt động bài tiết của cơ thể người
1. Cơ quan bài tiết chủ yếu là phổi,
thận, da.
2. Da đóng vai trò chủ yếu trong việc bài tiết
các chất thải hòa tan trong máu.
3. Các sản phẩm bài tiết phát sinh từ hoạt
động trao đổi chất của tế bào và hoạt động
tiêu hóa đưa vào một số chất quá liều lượng
(thuốc, ion, cholesteron, chất kích thích…)
4. Bài tiết giúp cơ thể thải loại các chất dư
thừa và độc hại để duy trì tính ổn định của
môi trường trong.

Bài 35: HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I. Cấu tạo và chức năng của hệ bài tiết
1. Chức năng của hệ bài tiết
- Hệ bài tiết có chức năng lọc và thải ra
môi trường ngoài các chất thải, chất dư
thừa, chất độc phát sinh trong quá trình
trao đổi chất ở tế bào, giúp duy trì môi
trường trong cơ thể, đảm bảo cho các
hoạt động sống diễn ra bình thường.
- Cơ quan bài tiết chủ yếu là phổi, da,
thận (90%).
2. Cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu

Bài 35: HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I. Cấu tạo và chức năng của hệ bài tiết
1. Chức năng của hệ bài tiết
2. Cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu

Thận

Ống dẫn nước tiểu

Bóng đái
ống đái

Mỗi thận có
khoảng 1 triệu
đơn vị chức năng
cầu thận
Bao bọc cầu thận là nang cầu thận

Ống thận

phần vỏ
bể thận

phần tủy

Nang cầu thận
Cầu thận

Cầu thận

Nephron

Cấu tạo 1 đơn vị thận (Nephron)

Bài 35: HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I. Cấu tạo và chức năng của hệ bài tiết
1. Chức năng của hệ bài tiết
2. Cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu
- Hệ bài tiết nước tiểu gồm: 2 quả thận,
ống dẫn nước tiểu, bóng đái, ống đái.
- Mỗi quả thận có khoảng 1 triệu đơn vị
chức năng để lọc máu tạo thành nước
tiểu.

Hệ bài tiết nước tiểu nằm ở trong khoang bụng

Do calcium
oxalate(CaC2O4),
muối phosphate,
muối urate,... tích tụ
trong thận với nồng
độ cao, gặp điều
kiện pH thích hợp sẽ
tích tụ thành sỏi.

Đau lưng và hai
bên hông, tiểu són,
tiểu dắt hoặc máu
trong nước tiểu,…

Uống đủ nước,
không nhịn tiểu,
chế độ ăn hợp lí

Do liên cầu
khuẩn gây nên

Phù nề, tăng
huyết áp,
thiếu máu,
máu trong
nước tiểu,…

Tránh nhiễm
khuẩn mũi,
họng và da;
điều trị các ổ
viêm Amidan,
sâu răng,…

Do biến
chứng từ các
bệnh đái tháo
đường, tăng
huyết áp, mất
máu,....

Buồn nôn,
mệt mỏi, mất
ngủ, phù nề,
huyết áp cao,..

Phòng tránh các
bệnh lí khác về
thận, duy trì
huyết áp ổn
định,…

Vì sao cần ghép/chạy thận để cứu sống bệnh
nhân suy thận?
Bạn A cho rằng ghép thận là cắt quả thận bị
hỏng và thay vào đúng vị trí đó một quả thận
mới, khỏe mạnh. Cho biết ý kiến của bạn A
đúng hay sai. Tại sao?
Ý kiến của bạn A là sai. Vì ghép thận thực chất là ghép thêm thận mới khỏe
mạnh vào vị trí mới thường là vùng hộ chậu bên phải (hoặc bên trái) của
người bệnh.
Người ta chỉ cắt bỏ một hoặc hai thận bệnh lí trong một số trường hợp đặc
biệt như thận đa nang quá to, thận bị viêm mãn tính nặng,...

- Máy bơm sẽ từ từ rút máu
chưa lọc của bệnh nhân ra
ngoài (lấy từ vị trí tĩnh mạch
cánh tay), sau đó được bổ
sung máu loãng.
- Tại máy lọc máu, máu được
xử lí để loại bỏ chất thải, chất
độc, chất dư thừa rồi đưa đến
nơi giữ bọt khí.
- Máu (đã được lọc sạch) đưa
trở lại tĩnh mạch cánh tay và
quay trở về cơ thể của người
bệnh.

Quan sát và mô tả khái quát sơ đồ chạy thận
tạo.

•.

Khi có những biểu hiện bệnh về thận làm thế
nào để xác định chắc chắn có mắc bệnh hay
không?

Siêu âm

Xét nghiệm nước tiểu

•.

Vì sao người bị bệnh thận được bác sĩ khuyên
nên tránh sử dụng thực phẩm đóng hộp, thịt đã
qua chế biến (xúc xích, thịt nguội…)

Vì đồ hộp chứa
hàm lượng
natri cao, thịt
đã qua chế
biến chứa
muối, chất
bảo quản.

1 số loại thức ăn/thức uống tốt cho thận.
•.

•.

Kể tên 1 số loại thức ăn/thức uống tốt cho thận.

1

2

3

4

5

Trả lời câu hỏi sau mỗi bức tranh/ hình vẽ

“Xuất thân từ tận tế bào,
Theo máu đến phổi rồi vào không trung.
Tên tôi ai cũng hình dung,
Ta cùng các bạn đì đùng vỗ tay?”
Khí Carbon dioxide CO2

2

Cầu thận

“Thân tôi như búi chỉ tròn,
Đầu đuôi co lại gọn trong nang cầu.
Tôi tên ai biết nói mau,
Ta và các bạn cùng nhau khen mừng?”

3
“Hai ta như thể sinh đôi,
Một cao một thấp nhưng ngồi hai phương.
Thân hình như hạt đậu tương,
Tên gì đố biết tôi nhường quà ngay?”

Thận

4

Đơn vị thận
Nephron

“Tên gì ai biết nói nhanh,
Hai phần vỏ tủy hợp thành tôi đây.
Chúng tôi xum họp vui vầy,
Tụm nhau hằng triệu lắp đầy thận kia?”

5

Nước tiểu

“Tôi từ bể thận vẫy chào,
Đi qua niệu quản rồi vào bàng quang.
Mang theo chất thải bất an,
Đố ai biết đến nhận ngàn lời khen?”