VIDEO 1

VIDEO 2

1. Các nhóm trình bày về những hiểu biết mà
nhóm đã tìm hiểu về người Ê-đê
NHÓM 1

NHÓM 2

NHÓM 3

Làm một poster

Thuyết trình về

Thực hành làm

giới

ẩm

mô hình nhà ở

thiệu

về

trang phục của
người Ê-đê

thực

người Ê-đê

của

của người Ê-đê

2. Tìm hiểu ý nghĩa biểu tượng của Mặt Trời
trong một số nền văn hoá.
Là một biểu tượng phổ biến trong
nhiều nền văn hoá
Ví dụ:
Trong thần thoại Hy Lạp, Mặt Trời
Trang sức hình Mặt Trời

được nhân cách hoá thành thần Helios

VIDEO 3

I
II

NỘI DUNG BÀI
HỌC
TÌM HIỂU
CHUNG
TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Đặc điểm của sử thi Đăm
2
III

Săn
Các nhân vật trong sử
thi

TỔNG KẾT

LUYỆN TẬP

O

VẬN DỤNG

VIDEO 4

I. TÌM HIỂU CHUNG

Lưu ý về thể loại sử thi

 Sử thi là một bảo tàng sống động của thời đại
 Muốn hiểu được sử thi, cần có tri thức nền về văn hoá, lịch
sử,...
 Đọc sử thi cho chúng ta biết hơn về chính văn hoá, lối sống
của hiện tai vì sử thi chính là cuội nguồn văn hoá của một
cộng đồng.

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Đọc văn bản
Thảo luận nhóm

 Các em đọc nhanh bài và xác định thể loại và bố cục của văn bản:

THỂ LOẠI:
Sử thi

VIDEO 5

BỐ CỤC

PHẦN 1.

PHẦN 2.

PHẦN 3.

(từ "Hai người ra đi"

(tiếp theo … đến "Tôi

(còn lại)

đến "Rừng bà Sun Y Rít

về đây.")

Nội dung: Đăm Săn

sẽ bắt đẩu động đấy”)

Nội dung: Đăm Săn

quay trở về.

Nội dung: Đăm Săn

đến nhà của Nữ Thần

đến nhà Đăm Par Kvây.

Mặt Trời.

2. Tác phẩm
a. Sử thi Đăm Săn
Đăm Săn

“Bài ca chàng Đăm Săn”

 Là kho sử thi nổi tiếng của người Ê-đê.
 Thường được diễn xướng theo lối kể khan, trong đó già làng vừa
kể vừa hát cộng với diễn tả trên nét mặt để mô tả lại câu chuyện
cho mọi người xem trong lúc nông nhàn hoặc vào dịp lễ hội.
 Sử thi Đăm Săn là một kho tàng văn hoá của người Ê-đê.

2. Tác phẩm
b. Đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời

Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt Trời
là đoạn trích trong sử thi Đăm Săn

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Đặc điểm sử thi Đăm Săn
 Làm việc nhóm
NHÓM 1:
Tóm tắt những sự kiện chính trong đoạn trích.
Những sự kiện đó thể hiện phẩm chất gì của
người anh hùng Đăm Săn?

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Đặc điểm sử thi Đăm Săn
 Làm việc nhóm
NHÓM 2:
Lời kể, lời miêu tả, lời đối thoại có vai trò gì trong việc
khắc họa nhân vật? Hãy làm rõ những đặc trưng của lời
văn sử thi trong đoạn trích này.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Đặc điểm sử thi Đăm Săn
 Làm việc nhóm
NHÓM 3:
Người kể chuyện trong đoạn trích này là ai? Hãy
tìm hiểu một số thông tin về hình thức kể
chuyện sử thi của người Ê-đê.

1. Đặc điểm sử thi Đăm Săn
 Các sự kiện chính trong đoạn trích:

1

Đăm Săn rủ Đăm Par Kvây đi bắt Nữ Thần Mặt Trời.

2

Đăm Par Kvây khuyên Đăm Săn không nên đi vì đường đi

3

Đăm Săn vẫn quyết tâm đến nhà của Nữ Thần Mặt Trời.

rất nguy hiểm, Đăm Săn có thể chết trong Rừng Đen.

1. Đặc điểm sử thi Đăm Săn
 Các sự kiện chính trong đoạn trích:

4

Đăm Săn gặp Nữ Thần Mặt Trời ngỏ ý muốn lấy nàng.

5

Nữ Thần Mặt Trời từ chối và khuyên Đăm Săn trở về.

6

Đăm Săn trở về và chết trong Rừng Đen.

1. Đặc điểm sử thi Đăm Săn
 Lời kể:
Có sự phối hợp khéo léo và hài hoà giữa kể, tả, bình luận, lôi
cuốn người đọc bằng lối miêu tả tỉ mỉ.
 Lời đối thoại:
thể hiện rõ giọng điệu, cá tính của từng nhân vật. Lời kể này vừa
rất tiêu biểu cho lời kể của sử thi, vừa thể hiện sắc thái riêng của
lối kể khan của người Tây Nguyên.

 Nghệ thuật:
- Các thủ pháp khoa trương, cường điệu, so sánh thường được sử
dụng thường xuyên, giọng điệu ngợi ca.
 Giúp người đọc hình dung một cách sống động về nhân vật
và thể hiện lòng ngưỡng mộ đối với câu chuyện được kể.
 Ngôi kể:
- Ngôi thứ 3, kể lại từ điểm nhìn bên ngoài.

Nghe kể Đăm Săn là một truyền thống văn hóa của
người Ê-đê

2. Các nhân vật trong sử thi
a. Chàng Đăm Săn

 Theo dõi văn bản và trả lời các câu hỏi sau đây:
Chàng Đăm Săn khi đến nhà Đăm Par
Kvây được miêu tả như thế nào? Chàng

Khi Đăm Par Kvây khuyên can

được tiếp đón ra sao?

không nên đi, chàng Đăm Săn có
thái độ như thế nào? Điều đó nói

Mọi người đã dự báo hành trình tới nhà
Nữ thần Mặt trời như thế nào?

lên tính cách ở chàng?

a. Chàng Đăm Săn

 Ngoại hình:
 “Chàng giậm chân trên sàn sân, hai
lần sàn sân làm như vỗ cánh, bảy
hàng cột nhà chao qua chao lại từ
đông sang tây”
 “Chàng nói nói cười cười, tiếng
oang oang như sấm gầm sét dậy”…
To lớn, khoẻ mạnh.

a. Chàng Đăm Săn
 Cách Đăm Săn được tiếp đón
- Được đón tiếp như một vị khách quý.
- Họ trải chiếu, mang thuốc lá, thuốc
sợi mời chàng hút.
- Họ giết gà, giã gạo, nấu cơm mời Đăm
Săn.

a. Chàng Đăm Săn
 Chi tiết khuyên ngăn Đăm Săn
 “rừng này nhiều cọp, đường này nhiều rắn,..”
 “người lớn đi chết đằng người lớn, nhà giàu chết đằng nhà
giàu,…”.
Đường đi đầy khó khăn, hiểm trở
 Thái độ của đăm săn:
 Quyết tâm đi bắt nữ thần mặt trời, bất chấp can ngăn của
mọi người.
 Hành động đó thể hiện ý chí tự do của người anh hùng
mang lí tưởng cộng đồng.

a. Chàng Đăm Săn
Theo dõi tiếp câu
chuyện và trả lời các
câu hỏi sau:

1. Phản ứng của Đăm Săn như thế
nào khi nghe lời từ chối của Nữ
Thần Mặt Trời?
2. Tại sao dù biết mình sẽ chết trong
Rừng Đen khi mặt trời lên, Đăm Săn
vẫn quyết định trở về?
3. Em có suy nghĩ về cái chết của Đăm
Săn? Phải chăng đó là kết quả tất
yếu của việc theo đuổi một mục tiêu
vượt quá giới hạn con người?

a. Chàng Đăm Săn
 Bị nữ thần mặt trời cự tuyệt:
Ban đầu
 “Tôi không về …”
 “Có lấy được nàng tôi
mới về…”
Thái độ cương quyết.

Hồi sau
 Nữ Thần không thay đổi
quyết định.
 “Tôi đành trở về với làng
hoang nhà cũ của tôi…”

a. Chàng Đăm Săn
 Đăm Săn quyết định quay về dù biết mình có thể chết:
Quyết tâm đi bắt
Nữ Thần Mặt Trời

Quyết định quay về

 Nhân vật sử thi hành xử theo nguyên tắc danh dự
 Nguyên tắc danh dự của cộng đồng dân tộc Ê-đê.
Nhân vật sử thi là người của cộng đồng, dù có đi bao xa
thì cũng sẽ quay về với quê hương xứ sở.

a. Chàng Đăm Săn
 Ý nghĩa cái chết của Đăm Săn
 Càng tô đậm lòng dũng cảm, ý chí tự do, quyết tâm mãnh liệt và
ý thức danh dự của người anh hùng.
 Là một thách thức mới và cũng là thách thức cao nhất cho ý chí
tự do và lòng can đảm của Đăm Săn.
 Nhấn mạnh cho sự tái sinh của Đăm Săn cháu.
 Thể hiện bi kịch của người anh hùng cộng đồng trong hành trình chinh
phục của họ.

NHẬN XÉT
Đăm Săn và hành động quyết tâm chinh phục Nữ thần Mặt Trời:
 Biểu trưng cho khát vọng chinh phục những vùng đất mới
của cộng đồng
 Còn là biểu tượng cho xung đột quyền giữa người đàn ông
và người phụ nữ trong xã hội mẫu hệ ê-đê.

Qua hai đoạn

 Giống:

trích sử thi, em
thấy giữa nhân
vật

Héc-to

và

Săn

có

Đăm

Anh hùng

Ý chí

điểm gì tương
đồng?

Có sức mạnh

 Khác:
Nhân vật Héc-to

Nhân vật Đăm Săn

Bình diện cá nhân của con người

Bình diện cá nhân của con người

 Bất chấp cái chết dự định trước
để bảo vệ thành bang

 Bất chấp cái chết báo trước để
chinh phục Nữ Thần Mặt Trời

b. Nhân vật Nữ Thần Mặt Trời
1. Qua văn bản, em có hình dung như thế

Thảo luận

nào về ngoại hình, tính cách và ngôi nhà

nhóm đôi và

Nữ thần Mặt trời?

trả lời các câu
hỏi sau đây:

2. Vì sao Nữ Thần Mặt Trời từ chối Đăm
Săn?
3. Theo bạn, hình tượng Nữ thần Mặt Trời
trong sử thi Đăm Săn mang những ý
nghĩa gì?

b. Nhân vật Nữ Thần Mặt Trời
 Hình dáng:
- Váy ánh như sét, loáng như chớp, nàng đi ra cửa buồng
bừng sáng, nàng đi như diều bay ó liệng…
 Một người phụ nữ xinh đẹp và quyền năng, quý phái,
tượng trưng cho sức mạnh tự nhiên, cho chế độ mẫu hệ.
- Hành trình tìm nhà Nữ thần Mặt trời xa xôi, gian nan.
 Biểu trưng cho những vùng đất mới.

b. Nhân vật Nữ Thần Mặt Trời

 Lí do từ chối đăm săn
Nàng còn bận lo cho sinh
mệnh muôn loài trên trái đất.
 Lí do biểu trưng cho lợi ích
vì cộng đồng.

Hình ảnh biểu trưng của Nữ Thần Mặt Trời

III. TỔNG KẾT
1. Nội dung

 Đoạn trích thể hiện tinh thần dũng cảm, can đảm lạc
quan và có chút liều lĩnh của Đăm Săn
 Đồng thời cũng cho thấy tinh thần chinh phục và quyết
tâm đạt được ước mơ của con người thể hiện ở người
anh hùng Đăm Săn
 Khắc hoạ thành công văn hoá dân tộc Ê-đê được thể
hiện trong nếp sống sinh hoạt hằng ngày, bên cạnh đó
còn thể hiện được văn hóa tâm linh của dân tộc Ê-đê
qua hình ảnh mặt trời.

III. TỔNG KẾT
2. Nghệ thuật
 Đoạn trích thể hiện được những đặc trưng của thể loại sử thi
trong ngôn từ, giọng điệu.
 Giọng kẻ xen lẫn giữa văn xuôi với văn vần.
 Sử dụng nhiều thành ngữ, điền cố.
 Ngôn từ rõ ràng, súc tích, sử dụng hình thức nghệ thuật ngôn từ
dân gian.

 Dựa vào các kiến thức em đã được học, em hãy hoàn thành
các bài tập sau đây:
1. Qua hai đoạn trích Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác và Đăm Săn đi bắt Nữ thần
Mặt Trời, hãy nêu những điểm tương đồng và khác biệt trong quan niệm của
người Hy Lạp cổ đại và người Ê-đê về người anh hùng?
2. Qua việc phân tích nhân vật Đăm Săn và Héc-to, bạn có thể rút ra kinh
nghiệm gì để có thể phân tích các nhân vật sử thi?

Câu 1

Gợi ý trả lời:

Điểm tương đồng

Điểm khác nhau

 Người anh hùng đại diện cho sức

 Người Hy Lạp: phẩm chất cao nhất

mạnh, phẩm chất, khát vọng của cộng

của người anh hùng là hi sinh vì nghĩa

đồng của cộng đồng

lớn và trách nhiệm công dân.

 Cái chết được báo trước của những

 Người Ê-đê: phẩm chất quan trong

người anh hùng khi chống lại định

nhất là khát vọng mở rộng bờ cõi,

mệnh cũng thể hiện thế giới quan thần

chinh phục tự nhiên.

thoại của người cổ đại nói chung.

Cách phân tích các nhân vật trong sử thi:
Câu 2
BƯỚC 1.

BƯỚC 2.

BƯỚC 3.

Tìm các chi tiết miêu tả

Chỉ ra các phẩm chất, lí

Đánh giá về cách miêu

hình dáng, hành động,

tưởng, khát vọng của nhân

tả, thái độ của người kể

lời nói của nhân vật

vật

đối với nhân vật

BƯỚC 4.

BƯỚC 5.

Suy luận về ý nghĩa của nhân vật trong

Đặt nhân vật trong không gian diễn

việc biểu đạt quan niệm,…

xướng để thấy được rõ nét giá trị

 Vận dụng kiến thức em đã học để phân tích văn bản:
Phải chăng một tác phẩm sử thi ra đời ở một thời đại quá xa xôi
như I-li-át hay Đăm Săn không còn nhiều ý nghĩa đối với con người
hiện đại?
Hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày quan điểm của bạn