MÔN: KHTN 6
GV: NGUYỄN THỊ HẢI YẾN

CHƯƠNG IX:NĂNG LƯỢNG

BÀI 46.NĂNG LƯỢNG
VÀ SỰ TRUYỀN
NĂNG LƯỢNG

Trong hình có những dạng năng lượng nào
mà em đã biết?

CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG XUẤT HIỆN
TRONG TRANH
Dạng năng lượng
Năng lượng mặt trời
Năng lượng gió
Năng lượng dòng nước
Năng lượng điện
Năng lượng hạt nhân
…………..

Biểu hiện

Biểu hiện của từng dạng năng lượng.

CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG XUẤT HIỆN
TRONG TRANH
Dạng năng lượng

Biểu hiện

Năng lượng mặt trời

Ánh sáng, nhiệt độ

Năng lượng gió

Cánh quạt gió quay

Năng lượng dòng nước

Nhà máy thủy điện hoạt động

Năng lượng điện

Các thiết bị điện hoạt động

Năng lượng hạt nhân

Nhà máy điện hạt nhân

…………..

…………..

I.Năng lượng

- Mọi biến đổi trong tự nhiên đều cần
năng lượng.
-Chúng ta không nhìn thấy năng lượng
nhưng có thể cảm nhận được tác dụng
của nó.

 Năng lượng giúp:
- Động vật duy trì sự sống, phát triển và vận
động.
- Đèn sáng, các thiết bị hoạt động.
- Thực vật lớn lên, phát triển

Mọi hoạt động hằng ngày của chúng ta đều
cần đến năng lượng. Năng lượng được lấy từ
năng lượng dự trữ trong thức ăn.

Khi lắp pin vào đèn pin và bật công tắc, thì
bóng đèn pin phát sáng. Ánh sáng được
tạo ra là nhờ có năng lượng dự trữ trong
pin.

Cây cối lớn lên, ra hoa, kết trái được là nhờ hấp
thu năng lượng của ánh sáng mặt trời.

Nếu không có năng lượng của
thức ăn, của pin, năng lượng
của ánh sáng mặt trời thì
những hiện tượng nêu trên có
diễn ra được không?

Không thể diễn ra

II. Năng lượng và tác dụng

Quan sát hình 11.1 và đọc phần mô tả trong hình, rồi
thảo luận nhóm để làm sáng tỏ hai ý:
Khi năng lượng càng nhiều thì lực tác dụng có thể
càng mạnh.
Khi năng lượng càng nhiều thì thời gian tác dụng của
lực có thể càng dài.

Khi năng lượng càng nhiều thì lực tác dụng
có thể càng mạnh: ví dụ khi gió nhẹ mang ít
năng lượng chỉ làm quay chong chóng, nhưng
gió mạng mang năng lượng lớn thì làm quay
cánh quạt tua-bin gió, và lốc xoáy phá hủy cả
các công trình xây dựng.

+ Để tạo nên gió nhẹ và gió mạnh là sự
khác nhau về mức năng lượng: gió mạnh
có nhiều năng lượng hơn gió nhẹ.
+ Gió nhẹ làm quay chong chóng tức là gió
đã tác dụng lực vào chong chóng và làm nó
quay.
+ Gió mạnh làm quay cánh quạt của tua –
bin gió tức là gió đã tác dụng lực vào cánh
quạt của tua – bin gió và làm nó quay.

+ Lốc xoáy phá hủy công trình, tức là
lốc xoáy đã tác dụng vào các công trình
một lực và làm cho nó bị đổ vỡ.
+ Mà cánh quạt tua - bin nặng hơn cánh
chong chóng nhiều, các công trình lại
rất kiên cố và nặng hơn cánh quạt tua
bin rất nhiều.

+ Cho nên, lực tác dụng của gió mạnh cũng
lớn hơn lực tác dụng của gió nhẹ và lực của
lốc xoáy lớn hơn rất nhiều lực tác dụng của
gió mạnh.
khi năng lượng càng nhiều thì thời gian tác
dụng của lực có thể càng dài.

+ Ta đã biết rằng gió nhẹ, gió mạnh và lốc
xoáy có thể hình thành là nhờ năng lượng,
và khi hết năng lượng thì các hiện tượng đó
cũng sẽ biến mất. Vậy nên còn có gió nhẹ,
gió mạnh, lốc xoáy là còn có năng lượng.

+ Và ta cũng biết rằng, năng lượng càng
nhiều thì lực tác dụng càng mạnh, sau một
thời gian ta thấy các công trình bị phá hủy
nhiều. Chứng tỏ, đã có lực tác dụng lên các
vật trong trong suốt thời gian xảy ra hiện
tượng đó.
- Đơn vị năng lượng là jun, kí hiệu là: J.
+ 1 J là năng lượng cần để nâng một vật nặng 1
N lên độ cao 1m.
+ 1 kJ = 1000 J
+ 1cal(calo)≈4,2J

TRÒ CHƠI

Dụng cụ:
- 4 Chiếc xe đồ chơi
giống hệt nhau
- 4 Ống hút giống nhau.

Tiến hành: Thổi hơi
qua ống hút để tạo ra
lực đẩy đủ mạnh làm
cho xe đồ chơi
chuyển động (hình)

Thảo luận:
a.Muốn cho xe chuyển động nhanh hơn
và xa hơn thì phải làm thế nào?
b.Từ thí nghiệm trên hãy rút ra mối
quan hệ giữa năng lượng truyền cho
vật với độ lớn lực tác dụng và thời
gian lực tác dụng lên vật

a. Muốn cho xe chuyển động nhanh
hơn và xa hơn cần thổi mạnh hơn
b. Từ thí nghiệm ta thấy:
Năng lượng truyền cho vật càng nhiều
thì lực tác dụng lên vật càng lớn và thời
gian lực tác dụng lên vật càng dài
* Tìm ví dụ về mối liên hệ giữa năng
lương và lực tác dụng.

- Khi gió thổi vào cây, năng lượng gió càng
lớn thì lực tác dụng vào cây càng mạnh 
cây rung càng mạnh và càng lâu.
- Năng

lượng chân truyền cho quả bóng
càng nhiều thì lực tác dụng của chân vào
bóng càng lớn bóng lăn càng nhanh và
càng lâu dừng lại

Hoàn thành các câu sau đây bằng cách ghi vào vở các từ thích
hợp trong khung, được đánh số thứ tự từ (1) đến (7)
Ánh sáng của Mặt Trời chiếu
a. Năng lượng……..(1)…
- Ánh sáng
xuống Trái Đất được các loại thực vật hấp thụ - Năng
Sống
để ….(2)….và
…...(3)……
Phát triển
lượng
Năng lượng dự trữ trong pin của điện thoại di b. …...(4)……..
Nhiệt
động giúp điện thoại ghi và phát ra âm thanh, - Phát triển
hình ảnh. Năng
……(5)…….lưu
lượng
trữ trong xăng, dầu - Sống
cần cho hoạt động của xe máy, ô tô, máy bay,
tàu thủy và các phương tiện giao thông khác
c. Xăng, dầu và các chất đốt (than, gỗ, rác thải,
…) được gọi là nhiên liệu. Chúng giải phóng
Năng lượng
…..(6)………,
tạo ra nhiệt và ……(7)…… khi
bịÁnh
đốt sáng
cháy

Hãy tìm thêm ví dụ về sự truyền
năng lượng trong thực tiễn?
Qua truyền nhiệt: Nhiệt độ môi trường làm đá tan
thành nước.
 

Qua tác dụng lực: Cái búa
đưa lên càng cao càng làm
cho chiếc đinh đâm sâu vào
tường.

III. Sự truyền năng lượng

Năng lượng có thể truyền từ vật này sang vật kh
thông qua tác dụng lực, truyền nhiệt.
Ví dụ:
+ Qua tác dụng lực: gió truyền năng lượng cho
chong chóng

+ Qua truyền nhiệt: năng lượng từ bếp
truyền cho ấm nước làm cho nhiệt độ của ấm
nước tăng lên.

Nhận biết được sự truyền năng
lượng trong một số tình huống
đơn giản thường gặp?
Đạp xe.
- Mẹ bế em bé ở một độ cao so với mặt đất.
 

TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Con người có thể nhận biết trực tiếp
dạng năng lượng nào sau đây?

A. Điện năng.
B.
B Cơ năng.
C. Hóa năng.
D. Quang năng.

Câu 2: Trong các dụng cụ điện, điện năng được
biến đổi thành dạng năng lượng nào để có thể
sử dụng trực tiếp?

A. Hóa năng.
B. Nhiệt lượng từ trường.
C. Nhiệt năng.
C
D. Quang năng.

Câu 3: Ta nhận biết trực tiếp được một vật
có nhiệt năng khi vật đó có khả năng
A Làm nóng một vật khác.
A.
B. Sinh ra lực đẩy làm vật khác chuyển động.
C. Giữ cho nhiệt độ không đổi.
D. Nổi được trên mặt nước.

Câu 4: Bằng các giác quan, căn cứ vào đâu
mà ta nhận biết được là một vật có nhiệt
năng?
A. Có thể kéo, đẩy các vật
B. Có thể làm biến dạng vật khác.
C.
C Có thể làm thay đổi nhiệt độ các vật.
D. Có thể làm thay đổi màu sắc các vật khác.

Câu 5: Một ô tô đang chạy thì đột ngột tắt máy,
xe chạy thêm một đoạn rồi mới dừng hẳn là do
A. thế năng xe luôn giảm dần
B. động năng xe luôn giảm dần
C. động năng xe đã chuyển hóa thành thế năng.
D động năng xe đã chuyển hóa thành dạng
D.
năng lượng khác do ma sát

Câu 6: Trong nồi cơm điện, năng lượng nào đã
được chuyển hóa thành nhiệt năng?
A.
A Điện năng 
B. Cơ năng
C. Hóa năng
D. Quang năng

Năng
lượng từ
thức ăn
Năng
lượng từ
pin
Năng
lượng từ
ánh sáng,
…

Nhận biết
năng lượng
Nă
lượ ng
và ng
dụ tác
lực ng

Năng lượng càng
nhiều thì lực tác
dụng có thể càng
lớn

NĂNG
LƯỢNG
Tr
nă uyề
ng n
lư
ợn
g

Hình thức
tác dụng lực

Hình thức
Năng lượng càng nhiều truyền nhiệt
thì thời gian tác dụng
của lực có thể càng lâu

VẬN DỤNG

DỤNG CỤ:
- Một số que kem
- Vòng chun
- Keo nến, kéo

-Học bài theo nội dung vở ghi
- Làm bài tập trong sách bài tập
-Đọc trước bài 47:Một số dạng
năng lượng

Chúc các em luôn học giỏi