CHƯƠNG IX:NĂNG LƯỢNG

BÀI 46.NĂNG LƯỢNG
VÀ SỰ TRUYỀN
NĂNG LƯỢNG
GIÁO VIÊN: LÊ VŨ QUỲNH ANH

Trong hình có những dạng năng lượng
nào mà em đã biết?

CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG XUẤT HIỆN TRONG TRANH
Dạng năng lượng
Năng lượng mặt trời
Năng lượng gió
Năng lượng dòng nước
Năng lượng điện
Năng lượng hạt nhân
…………..

Biểu hiện

Biểu hiện của từng dạng năng lượng.

CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG XUẤT HIỆN TRONG TRANH
Dạng năng lượng

Biểu hiện

Năng lượng mặt trời

Ánh sáng, nhiệt độ

Năng lượng gió

Cánh quạt gió quay

Năng lượng dòng nước

Nhà máy thủy điện hoạt động

Năng lượng điện

Các thiết bị điện hoạt động

Năng lượng hạt nhân

Nhà máy điện hạt nhân

…………..

…………..

Làm thế nào để nhận biết
năng lượng?
Chúng ta có thể nhìn thấy năng lượng
không?

Không

Chúng ta có thể cảm nhận được tác dụng
của năng lượng không?

Có

Hàng ngày, để có sức khỏe tham gia các hoạt động như dưới
đây, chúng ta cần có gì?

NĂNG LƯỢNG

Mọi hoạt động hằng ngày của chúng ta đều cần đến năng
lượng. Năng lượng được lấy từ năng lượng dự trữ trong
thức ăn.

Khi lắp pin vào đèn pin và bật công tắc, thì bóng đèn
pin phát sáng. Ánh sáng được tạo ra là nhờ có năng
lượng dự trữ trong pin.

Cây cối lớn lên, ra hoa, kết trái được là nhờ hấp thu năng lượng
của ánh sáng mặt trời.

Nếu không có năng lượng của
thức ăn, của pin, năng lượng của
ánh sáng mặt trời thì những hiện
tượng nêu trên có diễn ra được
không?

Không thể diễn ra

I. Năng lượng

- Mọi biến đổi trong tự nhiên đều cần năng
lượng.
- Chúng ta không nhìn thấy năng lượng nhưng
có thể cảm nhận được tác dụng của nó.
 Năng lượng giúp:
- Động vật duy trì sự sống, phát triển và vận động.
- Đèn sáng, các thiết bị hoạt động.
- Thực vật lớn lên, phát triển

II. Năng lượng và tác dụng

Quan sát hình 11.1 và đọc phần mô tả trong hình, rồi thảo luận nhóm để
làm sáng tỏ hai ý:
Khi năng lượng càng nhiều thì lực tác dụng có thể càng mạnh.
Khi năng lượng càng nhiều thì thời gian tác dụng của lực có thể càng dài.

Khi năng lượng càng nhiều thì lực tác dụng có thể càng
mạnh: ví dụ khi gió nhẹ mang ít năng lượng chỉ làm quay
chong chóng, nhưng gió mạng mang năng lượng lớn thì
làm quay cánh quạt tua-bin gió, và lốc xoáy phá hủy cả
các công trình xây dựng.

II. Năng lượng và tác dụng lực
Gió mạnh

Gió nhẹ
Quan sát hình vẽ và thảo luận hai ý sau:
- Khi gió càng mạnh (năng lượng lớn) thì
càng lớn
lực tác dụng ……………………
- Khi gió càng kéo dài (năng lượng càng
nhiều) thì thời gian tác dụng của lực
càng dài
……………

Gió rất mạnh

Đơn vị năng lượng được lấy tên theo tên
của nhà bác học người Anh James Prescott
Joule, 1818 -1889.
1J là năng lượng cần thiết để nâng một vật
nặng 1N lên độ cao 1m.
1kJ = 1000J
1 cal (calo) 4,2 J
Hoạt động

Năng lượng dành cho hoạt động trong 1
phút (kJ)

Ngồi yên

6

Đi xe đạp

25

Chơi bóng đá

60

Bơi lội

73

TRÒ CHƠI

Dụng cụ:
- 4 Chiếc xe đồ chơi giống hệt
nhau
- 4 Ống hút giống nhau.

Tiến hành: Thổi hơi qua
ống hút để tạo ra lực đẩy
đủ mạnh làm cho xe đồ
chơi chuyển động (hình)

Thảo luận:
a. Muốn cho xe chuyển động nhanh hơn và xa hơn
thì phải làm thế nào?
b. Từ thí nghiệm trên hãy rút ra mối quan hệ giữa
năng lượng truyền cho vật với độ lớn lực tác dụng
và thời gian lực tác dụng lên vật

a. Muốn cho xe chuyển động nhanh hơn và xa hơn
cần thổi mạnh hơn
b. Từ thí nghiệm ta thấy:
Năng lượng truyền cho vật càng nhiều thì lực tác
dụng lên vật càng lớn và thời gian lực tác dụng lên
vật càng dài
* Tìm ví dụ về mối liên hệ giữa năng lương và
lực tác dụng.

- Khi gió thổi vào cây, năng lượng gió càng lớn thì lực
tác dụng vào cây càng mạnh  cây rung càng mạnh và
càng lâu.
- Năng

lượng chân truyền cho quả bóng càng nhiều thì
lực tác dụng của chân vào bóng càng lớn bóng lăn
càng nhanh và càng lâu dừng lại

Hoàn thành các câu sau đây bằng cách ghi vào vở các từ thích hợp
trong khung, được đánh số thứ tự từ (1) đến (7)
Ánh sáng của Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất
a. Năng lượng……..(1)…
được các loại thực vật hấp thụ để ….(2)….và
…...(3)……
Sống
Phát triển
b. …...(4)……..
Năng lượng dự trữ trong pin của điện thoại di động giúp
điện thoại ghi và phát ra âm thanh, hình ảnh. ……(5)
…….lưu
trữ trong xăng, dầu cần cho hoạt động của xe máy,
Năng lượng
ô tô, máy bay, tàu thủy và các phương tiện giao thông khác
c. Xăng, dầu và các chất đốt (than, gỗ, rác thải,…) được gọi là
nhiên liệu. Chúng giải phóng …..(6)………, tạo ra nhiệt và
……(7)…… khi bị đốt cháy Năng lượng
Ánh sáng

- Ánh sáng
- Năng
lượng
- Nhiệt
- Phát triển
- Sống

II. Năng lượng và tác dụng lực
- Năng lượng càng lớn, lực tác dụng càng mạnh
- Năng lượng càng nhiều thời gian tác dụng lực càng kéo dài
- Đơn vị năng lượng là jun (kí hiệu là J)

Hãy tìm thêm ví dụ về sự truyền
năng lượng trong thực tiễn?
Qua truyền nhiệt: Nhiệt độ môi trường làm đá tan thành nước.

 

Qua tác dụng lực: Cái búa đưa lên
càng cao càng làm cho chiếc đinh
đâm sâu vào tường.

III. Sự truyền năng lượng
- Năng lượng có thể truyền từ vật này sang vật khác, từ nơi
này sang nơi khác.
- Năng lượng có thể truyền từ vật này sang vật khác thông qua
tác dụng lực, truyền nhiệt.
Ví dụ:
+ Qua tác dụng lực: gió truyền năng lượng cho chong chóng
+ Qua truyền nhiệt: năng lượng từ bếp truyền cho ấm nước
làm cho nhiệt độ của ấm nước tăng lên.

Nhận biết được sự truyền năng
lượng trong một số tình huống
đơn giản thường gặp?

Năng lượng có thể truyền từ vật này sang vật khác, từ nơi này sang
nơi khác.

Năng lượng từ ánh sáng Mặt
Trời làm nóng bình nước đặt
ở ngoài trời.

Năng lượng từ đôi chân của một cậu
bé truyền đến quả bóng làm nó di
chuyển.

CỨU LẤY CÁ VOI

ĐÊM QUA, MỘT CƠN BÃO LỚN ĐÃ XẢY RA
NƠI VÙNG BIỂN CỦA CHÚ CÁ VOI

CƠN BÃO ĐÃ CUỐN CHÚ CÁ VOI ĐI XA VÀ
SÁNG DẬY CHÚ BỊ MẮC CẠN TRÊN BÃI BIỂN

MỘT ĐÁM MÂY MƯA HỨA SẼ GIÚP CHÚ NẾU
CÓ NGƯỜI GIẢI ĐƯỢC CÂU ĐỐ CỦA MÂY
ĐỂ
G
N
Ú
ẬT Đ ỆP VỀ
H
T
I
LỜ
GHI
Ả
N
R
I
T
Ộ
M
T
CÁC E Ú CÁ VOI É !
H
CH
GIÚP
NHÀ N

Có 5 câu hỏi, mỗi câu trả lời đúng thì
mưa sẽ đổ xuống và nước biển dâng
lên, hoàn thành xong 4 câu sẽ cứu được
cá voi.

Câu 1: Trong quá trình đóng đinh,
đinh lún sâu vào gỗ là nhờ năng
lượng nào?
A. Năng lượng của búa
B. Năng lượng của đinh
C. Năng lượng của gỗ
D. Năng lượng của tay người

CƠN MƯA SỐ 1 …

Đáp án A

Câu 2: Đơn vị của năng lượng là
A. Niu – ton (N)
B. Độ C (0C)
C. Kilogam (kg)
D. Jun (J)

CƠN MƯA SỐ 2 …

Đáp án D

Câu 3: Chọn phát biểu sai?

A. Mọi hoạt động hằng ngày của chúng ta đều
cần đến năng lượng
B. Chỉ có con người cần năng lượng để hoạt
động còn thực vật thì không cần năng lượng
C. Khi năng lượng càng nhiều thì khả năng tác
dụng lực có thể càng mạnh
D. Khi năng lượng càng nhiều thì thời gian tác
dụng lực có thể càng dài

CƠN MƯA SỐ 3 …

Đáp án B

Câu 4: Chọn từ thích hợp điền vào chỗ
trống trong câu sau đây:
“ Con người muốn hoạt động (đi lại, giữ
ấm cơ thể …) cần phải có …..”.
A. Nhiệt năng
B. Hóa năng
C. Năng lượng
D. Cơ năng

CƠN MƯA SỐ 4 …

Đáp án C

Câu 5: Mũi tên được bắn bay đi là nhờ
năng lượng từ …
A. mũi tên
B. Gió
C. Mặt trời
D. cánh cung

CƠN MƯA CUỐI …

Đáp án D

CẢM ƠN CÁC BẠN
THẬT NHIỀU.
CÁC BẠN GIỎI QUÁ
ĐI

Năng lượng
từ thức ăn
Năng lượng
từ pin
Năng lượng từ
ánh sáng,…

Nhận biết năng
lượng
Nă
lượ ng
và ng
dụ tác
lực ng

Năng lượng càng nhiều thì
lực tác dụng có thể càng
lớn

NĂNG
LƯỢNG
Tr
lư u y ề
ợn n
g nă
ng

Năng lượng càng nhiều thì
thời gian tác dụng của lực có
thể càng lâu

Hình thức tác
dụng lực

Hình thức truyền
nhiệt

- Học bài theo nội dung vở ghi
- Làm bài tập trong sách bài tập
- Đọc trước bài 47:Một số dạng
năng lượng