Bài 7: THÍCH ỨNG VỚI THAY ĐỔI

KHỞI ĐỘNG

HOẠT ĐỘNG CHIA SẺ TRẢI
NGHIỆM
Em hãy nêu suy nghĩ của bản thân về câu
danh ngôn sau:
Chúng ta không thể thay đổi hướng gió nhưng
chúng ta có thể điều chỉnh cánh buồm.
(Dolly Parton)

GỢI Ý CHIA SẺ
- Người lái thuyền, đi trên biển không thể biết được khi nào thì
hướng gió sẽ thay đổi nhưng người đó luôn có thể điều chỉnh
cánh buồm để thuận theo chiều gió mà tiến lên, bình an trên
biển cả.
- Tương tự như vậy, những thay đổi trong cuộc sống có thể
đến bất cứ lúc nào, ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, và đôi
khi chúng ta cĩing không lường trước được, không biết được
thay đổi xảy đến này sẽ kéo theo những điều gì. Nhưng trong
mọi hoàn cảnh, điểu chúng ta có thể kiểm soát được là thái độ
và cách chúng ta phản ứng trước thay đổi đó.

KHÁM PHÁ

KHÁM PHÁ

1. Một số thay đổi có khả
năng xảy ra trong cuộc sống
của em và gia đình:

Hoạt động cá nhân
ĐỌC THÔNG TIN VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI
a.Em hãy nêu những thay đổi đã xảy ra và những ảnh
hưởng của nó đến cuộc sống của các nhân vật trong
những trường hợp trên.
b.Em hãy nêu thêm những thay đổi khác có thể xảy ra
trong cuộc sống.

NHẬN ĐỊNH, KẾT LUẬN PHẦN THẢO LUẬN
a. Những thay đổi đã xảy ra và ảnh hưởng của nó đến cuộc sống của các nhân vật
trong từng trường hợp:
- Trường hợp 1.
+ Những thay đổi đã xảy ra: bà nội của T qua đời, T cảm thấy rất buồn vì sự ra đi đột
ngột của bà nội.
+ Ảnh hưởng: T cảm thấy đau buồn, bạn không chấp nhận được sự thật này, nên T
thường nhốt mình trong phòng, khóc.
- Trường hợp 2.
+ Những thay đổi đã xảy ra: cuộc sống của gia đình V gặp nhiều khó khăn do hậu quả
của trận lũ quét.
+ Ảnh hưởng: gia đình V phải sơ tán đến nơi ở tạm; tài sản bị lũ cuốn trôi; việc học tập
và sinh hoạt bị gián đoạn.
- Trường hợp 3.
+ Những thay đổi đã xảy ra: anh K bị tai nạn
+ Ảnh hưởng: anh K chấn thương ở tay và không thể chơi đàn được nữa

NHẬN ĐỊNH, KẾT LUẬN PHẦN THẢO LUẬN
b. Những thay đổi khác có thể xảy ra trong cuộc sống
như:
+ Thay đổi hoàn cảnh sống: chuyển nhà, chuyển trường, bố
mẹ đi làm xa, tài chính,gia đình gặp khó khăn,...
+ Thay đổi về sức khoẻ: tai nạn, chấn thương, bệnh hiểm
nghèo của bản thân hay của người thán trong gia đinh.
+ Sự ra đi của người thân.

KẾT
LUẬN
1. Một số thay đổi có khả năng xảy ra trong cuộc

sống của em và gia đình như: sức khỏe, môi
trường sống, hoàn cảnh gia đình, sự ra đi của
người thân…

KHÁM PHÁ

2. Một số biện pháp đế thích ứng với
thay đối trong cuộc sống và ý ngĩa:

HOẠT ĐỘNG THẢO LUẬN NHÓM
a. Theo em, việc chấp nhận sự thay đổi, giữ bình tĩnh và tìm
cách giải quyết vấn đề có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi
người khi phải đối mặt với thay đổi lớn trong cuộc sống?
b. Em hãy áp dụng thông tin trên để tư vấn giúp bạn T và V ở
mục 1 có cách thích ứng phù hợp,
c. Theo em, việc thích ứng được với những thay đổi trong
cuộc sống có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi người?

NHẬN ĐỊNH, KẾT LUẬN PHẦN THẢO LUẬN
a. Việc chấp nhận sự thay đổi, giữ bình tĩnh và tìm cách giải quyết vấn đề có ý
nghĩa quan trọng đối với mỗi người khi phải đối mặt với thay đổi lớn trong
cuộc sống. Vì:
- Cho dù có chấp nhận hay không thì sự thay đổi cũng diễn ra; chấp nhận là
điều kiện tiên quyết để có thể đối diện và thích ứng với thay đổi.
- Chỉ khi bình tĩnh, chúng ta mới sáng suốt để giải quyết vấn đề. Khi sự việc,
biến cố xảy ra, cần lắng nghe, tìm hiểu để có đầy đủ thông tin trước khi phản
ứng; hít thở sâu để lấy lại sự bình tĩnh và ở bên cạnh người thân hoặc người
mà mình tin tưởng để có thêm sức mạnh khi phải đối diện với sự thay đổi.
- Luôn có nhiều cách giải quyết cho một vấn đề; cần suy nghĩ, đề ra nhiều
phương án khác nhau và cân nhắc để lựa chọn phương án tích cực, khả thi
nhất. Bản thân cần chủ động giải quyết trước khi tìm đến sự hỗ trợ từ người
thân, bạn bè, thầy cô hoặc người có chuyên môn.

NHẬN ĐỊNH, KẾT LUẬN PHẦN THẢO LUẬN
- Lời khuyên cho bạn T (trường hợp 1): Để vượt qua nỗi buồn, bạn T có thể thực
hiện một số biện pháp sau:
+ Chấp nhận sự thật về sự ra đi của bà nội.
+ Không nên trốn một mình trong phòng mà nên chia sẻ, tâm sự cùng người thân,
bạn bè. Hoặc T có thể bộc lộ tình cảm của mình với bà nội thông qua các hoạt động
như: vẽ tranh, viết nhật kí, sáng tác thơ, truyện ngắn,…
+ Hãy nhớ về những khoảnh khắc đẹp mà T đã trải qua cùng bà nội. Giữ lấy những
kỷ niệm ấy sẽ giúp bạn cảm thấy gần gũi và an ủi hơn.
+ Thử tham gia vào các hoạt động giúp giảm căng thẳng như yoga, thiền, đi dạo,….
Các hoạt động này có thể giúp bạn cảm thấy thư giãn và giảm bớt đau đớn.
- Lời khuyên cho bạn V (trường hợp 2): V và gia đình nên bình tĩnh; chủ động tìm
hiểu các thông tin liên quan đến nơi ở mới, ví dụ như: địa hình; đường giao thông;
các công trình tiện ích phụ trợ (ví dụ: bệnh viện, trường học, khu công nghiệp,…) ở
gần đó; văn hóa, lối sống của người dân tại nơi ở mới,…

KẾT LUẬN
2. Một số biện pháp đế thích ứng với thay đối trong cuộc sống và ý ngĩa:
a. Một số biện pháp:
- Chấp nhận sự thay đổi là tất yếu. Thay đổi thường xảy ra ngoài tầm kiểm soát nên
thay vì đỏi lỗi, tức giận hay lo lắng thì hãy chấp nhận đẻ đối diện và thích ứng.
- Giữ bình tĩnh để làm chủ cảm xúc và có thêm thời gian để suy xét vấn đề một cách
sáng suốt tránh vội vàng đuea ra những quyết định sai lầm gây ảnh hưởng tiêu cực
- Tìm cách giải quyết vấn đề theo hướng tích cực: việc gì cũng có cách giải quyết nên
cần cân nhắc, tham khảo và tìm hiểu để có cách giải quyết tốt nhất phù hợp với bản
thân và hoàn cảnh
 b. Ý nghĩa:
Thích ứng được với những thay đổi trong cuộc sống sẽ giúp chúng ta vượt qua khó
khăn và sự thay đổi của hoàn cảnh, sống phù hợp với hoàn cảnh, không ngừng tự
hoàn thiện và phát triển bản thân.

LUYỆN TẬP

HOẠT
ĐỘ N G
CÁ
NHÂN

* Bài 1: Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào
dưới đây? Vì sao?
Thay đổi

Nguyên nhân

Hậu quả

HOẠT
ĐỘ N G
CÁ
NHÂN

* Bài 1: Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào
dưới đây? Vì sao?
Thay đổi

Nguyên nhân
- Công ty của bố/ mẹ thực
hiện việc tinh giảm biên chế.
- Nền kinh tế bị suy thoái.

Thu nhập của gia đình bị sụt giảm

Thay đổi hoàn cảnh sống.

- Chính quyền địa phương
thực hiện di dời những gia
đình ở nơi có nguy cơ cao
sạt lở đất, đến nơi tái định
cư.

Hậu quả
- Bố/ mẹ tạm thời thất
nghiệp.
- Việc chi tiêu trong gia đình
phải thắt chặt.
- Ở nơi mới, việc đi lại, học
tập và lao động của mỗi
người trong gia đình đều bị
xáo trộn, gặp nhiều khó
khăn.

H OẠ T
Đ ỘN G
NHÓ M

Bài 2. Em đồng tình/ không đồng tình với nhận định nào dưới
đây? Vì sao?

a) Thay đổi xảy đến luôn đi cùng với khó khăn và tiêu cực,
càng tránh được thay đổi thì càng tốt.
b) Thích ứng với thay đổi là một trải nghiệm giúp con người
học hỏi để trưởng thành.
c) Ngay cả khi cuộc sống ổn định, chúng ta vẫn cần học tập
và rèn luyện kĩ năng thích ứng với sự thay đổi.
d) Chúng ta có thể không kiểm soát được thay đổi xảy đến
trong cuộc sống nhưng luôn kiểm soát được cách chúng ta
thích ứng với thay đổi đó.

TRẢ LỜI
* Bài 2.
 a) Không đồng tình, vì: trong cuộc sống, có rất nhiều thay đổi có thể xảy
ra với bản thân và gia đình. Đó có thể là những thay đổi tiêu cực, nhưng
cũng có thể là thay đổi mang tính tích cực, ví dụ: nguồn thu nhập của gia
đình tăng lên; hoặc sự xuất hiện của các thành tựu khoa học - công
nghệ khiến cho cuộc sống của con người trở nên dễ dàng, thuận tiện
hơn,…
b) Đồng tình, vì: Khi thay đổi xảy ra, chúng ta cần trang bị những kĩ năng
để thích ứng với sự thay đổi. Thích ứng với thay đổi giúp chúng ta vượt
qua được sự thay đổi của hoàn cảnh; sống phù hợp với hoàn cảnh;
không ngừng tự hoàn thiện và phát triển bản thân.

TRẢ LỜI
c) Đồng tình, vì: cuộc sống luôn vận động không ngừng và
chúng ta rất khó tránh khỏi những điều bất ngờ có thể xảy ra.
Do vậy, ngay cả khi đang có cuộc sống ổn định, chúng ta vẫn
cần trang bị những kĩ năng thích ứng với sự thay đổi. Việc
trang bị những kĩ năng thích ứng với sự thay đổi chính là chìa
khóa giúp mỗi cá nhân luôn vững tâm trong cuộc sống.
d) Đồng tình, vì: Trong cuộc sống, chúng ta thường phải đối
mặt với những thay đổi không mong muốn hoặc không kiểm
soát được. Tuy nhiên, chúng ta có thể rèn luyện các kĩ năng để
thích ứng với những thay đổi đó.

H OẠ T
Đ ỘN G
NHÓ M

Bài 3. Em hãy vận dụng cách thích ứng với sự thay đổi để tư vấn
cho các bạn trong những tình huống dưới đây:

Tình huống a) Bạn B lần đầu sống xa nhà để lên thành phố học. Ở một mình, B
chưa biết cân đối tài chính, mua sắm nhiều thứ không cần thiết nên thường xuyên
bị thiếu tiền ăn, thậm chí tiêu cả vào tiền thuê nhà. Sống một mình, không có ai
nhắc nhở nên nhiều khi B mải chơi theo bạn, đi sớm về khuya, không để ý chuyện
học tập.
Tình huống b) Mẹ bạn P bị đột quỵ phải nằm liệt một chỗ, sinh hoạt cá nhân cũng
cần có người hỗ trợ. P lo lắng cho mẹ và thấy lúng túng khi trong nhà vừa thiếu
bàn tay mẹ vừa cần có người chăm sóc cho mẹ.
Tình huống c) Bố mẹ bạn S có cơ hội đi làm việc ở xa với thu nhập tốt hơn nên
đã gửi S về quê sống cùng ông bà để bố mẹ đi lao động. S gặp nhiều khó khăn để
thích ứng với hoàn cảnh mới khi vừa phải sống xa bố mẹ, lại chuyển nơi ở,
chuyển trường.

TRẢ LỜI
* Bài 3:
Tình huống a)
- Bạn B cần tự lập hơn, tự mình nghiên cứu, học hỏi các kĩ năng liên quan đến việc quản lí chi tiêu
và quản lí thời gian sao cho hiệu quả.
- Bên cạnh đó, bạn B có thể tâm sự, trao đổi và nhờ đến sự trợ giúp, giám sát của những người tin
cậy, như: giáo viên, bạn bè,… hoặc các công cụ hỗ trợ kiểm soát chi tiêu, quản lí thời gian.
Tình huống b)
- Các thành viên trong gia đình P nên ngồi lại, trao đổi với nhau để lên kế hoạch về thời gian chăm
sóc mẹ một cách hợp lí nhất.
- Cả gia đình cũng cần động viên mẹ giữ tinh thần lạc quan, ăn uống, nghỉ ngơi điều độ để việc điều
trị tiến triển tốt hơn, sớm bình phục hơn.
- Bạn P nên tự lập hơn, chủ động học hỏi trong việc: dọn dẹp nhà cửa, tự chăm sóc bản thân,…
Tình huống c)
- Bạn S cần: bình tĩnh và thấu hiểu nỗi vất vả cũng như sự yêu thương của bố mẹ dành cho mình;
luôn cố gắng học tập, rèn luyện; ngoan ngoãn, nghe lời và chăm chỉ phụ giúp ông bà các công việc
nhà.
- Khi nhớ bố mẹ, S có thể: viết nhật kí hoặc gọi điện thoại để trò chuyện với bố mẹ,…
- S cũng nên mở lòng, tìm hiểu, giao lưu và kết bạn với những người bạn mới.

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

Em hãy tìm hiểu một số kĩ năng cần thiết
để thích ứng với thay đổi và viết bài chia
sẻ với các bạn.