Chia sẻ suy nghĩ của em về hình ảnh người lính:
+ Họ là người như thế nào?
+ Công việc của họ là gì?
……………

ĐỒNG
CHÍ
- Chính Hữu-

I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm

II

TÌM HIỂU VĂN BẢN

1.Cơ sở của tình đồng chí
2. Biểu hiện của tình đồng chí
3. Biểu tượng đẹp về tình đồng chí
III TỔNG KẾT
1.Nội dung
2.Nghệ thuật

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

- Tên khai sinh: Trần Đình Đắc(1926-2007),
quê Can Lộc, Hà Tĩnh. Bút danh : Chính Hữu.
-

Là nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng
chiến chống Pháp.

- Phong cách sáng tác: Thơ Chính Hữu vừa
bình dị vừa trí tuệ; ngôn ngữ giàu hình ảnh;
giọng điệu phong phú, cảm xúc dồn nén, khi
Chính Hữu
(1926- 2007)

thiết tha, trầm hùng khi lại sâu lắng, hàm súc.

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Một số sáng tác chính

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

ĐỒNG CHÍ

Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
Đồng chí !

Chính Hữu

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.
1948

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

ĐỒNG
- Sáng tác cuối năm 1948CHÍ
(thời kì đầu cuộc kháng
chiến chống Pháp)

- Vẻ đẹp chân thực, giản dị
của anh bộ đội cụ Hồ trong
kháng chiến chống Pháp

HCST

Xuấ
t xứ

Đề
tài

PTBĐ

- Được in trong tập
Đầu súng trăng
treo ( 1966)

- Biểu cảm kết hợp
với tự sự và miêu tả

Chính Hữu tâm sự: “Tôi bị ốm, sốt rét ác tính
nhưng không có thuốc men gì cả. Đơn vị vẫn
hành quân và để lại một đồng chí chăn sóc
tôi. Không có đồng chí đó, có lẽ tôi đã bỏ
mạng. Sự ân cần của đồng chí đó khiến tôi
nhớ những lần đau ốm được mẹ, được chị
chăm sóc. Đấy là những gợi ý đầu tiên của bài
thơ Đồng chí”

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Ý NGHĨA NHAN ĐỀ

ĐỒNG
CHÍ

Đồng: cùng,
Chí: là chí hướng
Đồng chí: là thuật ngữ, chỉ những người
chung lý tưởng, chung chí hướng. Người ở
trong cùng một đoàn thể chính trị hay tổ
chức cách mạng. Từ sau năm 1945, “Đồng
chí” là cách xưng hô quen thuộc trong các
cơ quan, đoàn thể cách mạng, đơn vị bộ đội.

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

BỐ CỤC
Đoạn 3: 3 câu kết

Đoạn 1: 7 câu thơ đầu.
 Cơ sở hình thành tình
đồng chí

 Biểu tượng đẹp về tình
đồng chí.

Đoạn 2: 10 câu tiếp.
 Những biểu hiện của tình đồng chí

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
Đồng chí !

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
- Hình ảnh: nước mặn đồng chua, đất
cày sỏi đá
- Nghệ thuật: câu thơ sóng đôi, tả thực,
sử dụng thành ngữ, lời thơ bình dị, hình
ảnh mang tính hình tượng

 Tương đồng về cảnh ngộ
xuất thân: Những người
lính nông dân ra đi từ
những miền quê nghèo khó

Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,

Xa lạ

Chung cảnh ngộ giai cấp

Quen nhau

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Súng bên súng, đầu sát bên đầu

Cùng chiến đấu

Cùng ý chí

Cùng chung lý tưởng
chiến đấu

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

-“ Đêm rét chung chăn…”
Thời tiết
khắc nghiệt

thiếu thốn

Cùng chia sẻ gian khổ, thiếu thốn
“…đôi tri kỉ”

Hiểu bạn như hiểu mình

 Keo sơn, gắn bó  trở thành đồng chí của nhau

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Cơ sở tình đồng chí:
Tình đồng chí bắt
nguồn từ sự tương
đồng về hoàn
cảnh xuất thân

Cùng chung chí
hướng, lí tưởng
cách mạng cao
đẹp

Cùng trải qua
những khó khăn,
thiếu thốn

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

ĐỒNG CHÍ!

 Câu đặc biệt

Chủ đề của bài thơ
Khẳng định tình đồng chí,
đồng đội giữa hai người lính
Nhịp cầu nối đoạn 1 và đoạn 2

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Xa lạ

quen nhau

tri kỉ

Đồng chí

 Cơ sở vững chắc,
thiêng liêng, cao đẹp

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

PHIẾU HỌC TẬP

Biểu hiện của tình đồng chí được thể

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

hiện như thế nào qua đoạn thơ?

Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí

RuộngVnương anh gửi bạn thân
V cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Cảnh ngộ và nỗi lòng của nhau
Thấu
hiểu

Tô đậm sự lựa chọn dứt khoát của họ về
lòng yêu nước, tình cảm cách mạng: mặc kệ
Nỗi nhớ quê

Tuần 10 – Tiết 47
Văn bản

ĐỒNG CHÍ

Chính Hữu

I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Nội dung:
a. Cơ sở hình thành tình đồng chí:
b. Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:
- Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Nhân hóa;
hoán dụ

 Biết nhớ thương;
chỉ quê hương

 Tình yêu quê hương của người lính
trong thời kì kháng chiến chống Pháp.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày

Sốt rét rừng
Đồng cam
cộng khổ
Thiếu thốn

Tả thực: sự hành hạ của sốt rét rừng
Gợi: quan tâm, lo lắng nhau
Liệt kê: áo rách, quần vá, chân không giày.
Gợi: Khắc nghiệt của núi rừng “Buốt giá”

• Tây Tiến đoàn
binh không mọc
tóc
Quân xanh màu lá
dữ oai hùng
(Quang Dũng)

• Giọt giọt mồ hôi
rơi
Trên má anh vàng

Tuần 10 – Tiết 47
Văn bản

ĐỒNG CHÍ

Chính Hữu

I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Nội dung:
a. Cơ sở hình thành tình đồng chí:
b. Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:
- Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau.
- Cùng chia sẻ gian lao, thiếu thốn của cuộc đời người lính.
- Cùng trải qua những cơn “sốt run người vừng trán ướt mồ hôi”.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí

“Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”
Yêu thương,
gắn bó

Cử chỉ đơn giản: “tay nắm lấy bàn tay”
Ấm lòng

Yêu thương, trìu mến
Sẵn sàng chia sẻ
Động lực giúp các anh vượt lên hoàn cảnh

Tuần 10 – Tiết 47
Văn bản

ĐỒNG CHÍ

Chính Hữu

I. Tìm hiểu chung
II.Đọc hiểu văn bản:
1. Nội dung:
a. Cơ sở hình thành tình đồng chí:
b. Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:
- Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau.
- Cùng chia sẻ gian lao, thiếu thốn của cuộc đời người lính.
- Cùng trải qua những cơn “sốt run người vừng trán ướt mồ hôi”.
- Yêu thương, gắn bó, đoàn kết “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”
Câu thơ sóng đôi, hình ảnh thơ chân thực đã thể hiện được sự gắn bó, sức mạnh
của tình đồng chí.

Những biểu hiện của tình đồng chí
Thấu hiểu

Đồng cam
cộng khổ

- Hoàn cảnh

- Sốt rét rừng

- Nỗi lòng

- Thiếu thốn

Yêu thương
gắn bó
- Tay nắm lấy
bàn tay

- Thiên nhiên khắc nghiệt
 Tình cảm chân thành, sâu sắc, nâng đỡ người lính trên mọi nẻo đường

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Biểu tượng đẹp của tình đồng
chí

Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Thời gian:

Đêm về khuya

Không gian:

Hoang vu, lạnh lẽo

Bối cảnh:

Căng thẳng trước trận chiến

Tư thế người
lính:

Chủ động “ chờ”

Tâm hồn:

Ung dung, thanh thản lạ kì, tình yêu nước hun đúc lên
thành tinh thần tự nguyện, sẵng sàng xả thân, tận hiến.

Đầu súng trăng treo.

Súng

Trăng

Chiến sĩ

Thi sĩ

Gần

Xa

Ý chí chiến đấu

Khát vọng hòa
bình

Hiện thực khốc
Tâm hồn lãng
liệt
mạn
 Hình ảnh “đầu súng trăng treo” là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng:
hiện thực và lãng mạn, chiến tranh và hòa bình, thể hiện tâm hồn “thi sĩ”
của những người chiến sĩ.

III

TỔNG KẾT

NỘI DUNG

Bài thơ nói về tình đồng chí của những người lính cách mạng trong

thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp gian khổ, nhiều
khó khăn, thiếu thốn. Đó là tình đồng đội gắn bó thắm thiết của những
người nông dân mặc áo lính, cùng chung lí tưởng chiến đấu vì độc lập,
tự do của Tổ quốc. Tình cảm ấy đã tạo nên sức mạnh và vẻ đẹp tinh
thần của người lính.

III

TỔNG KẾT

NGHỆ THUẬT

T

hể thơ tự do linh hoạt

- Các chi tiết, hình ảnh được sử
dụng mang tính tiêu biểu, chân thực
- Ngôn ngữ cô đọng, giản dị và
giàu sức biểu cảm

Ca ngợi vẻ đẹp
của người lính
cụ Hồ thời
chống Pháp

mạn

Hãy lựa chọn
và chia sẻ

Câu 1: Bài thơ "Đồng chí" ra đời vào năm nào? Em biết gì về
hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
A) 1944, sau khi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ.
B) 1948, sau khi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ.
C) 1948, sau khi tham gia chiến dịch Việt Bắc.
D) 1944, sau khi tham gia chiến dịch Việt Bắc.

Câu 2: Người chiến sĩ khi tham gia vào trận chiến luôn thể hiện tư
thế và tâm hồn như thế nào?
A) Chủ động, ung dung, lạc quan.
B) Kiêu ngạo, tự cao, bị động.
C) Ung dung, lạnh lẽo, bị động.
D) Kiêu ngạo, chủ động, cá nhân.

Câu 3: "Đầu súng trăng treo" vừa là hình ảnh tả thực vừa là hình ảnh mang ý nghĩa
biểu tượng cho hiện thực và nhân đạo đúng hay sai?

A)

Đúng

B)

Sai

Câu 4: Bài thơ thể hiện hình tượng người lính cách mạng và sự gắn bó keo sơn của họ
qua những chi tiết, hình ảnh và ngôn ngữ ra sao?

Câu hỏi: Viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về hình ảnh “Đầu súng
trăng treo”.

Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu đã kết thúc với những hình ảnh thật đẹp, thật ý nghĩa “Đầu súng trăng
treo” - câu thơ chỉ có 4 chữ, nhịp thơ thay đổi đột ngột, dồn nén, chắc gọn, gây sự chú ý của người đọc. Trong
đêm phục kích, người lính bỗng phát hiện nơi đầu súng có một vầng trăng treo. Từ “ treo” đã tạo nên mối
quan hệ bất ngờ độc đáo, nối liền mặt đất với bầu trời, gợi nên những liên tưởng vừa hiện thực lại vừa lãng
mạn. Chất hiện thực ở đây được thể hiện rõ bởi đêm khuya trăng trên cao sà xuống thấp dần. Ở vị trí người
lính, vầng trăng như đang treo trên đầu súng của mình. Trong hoàn cảnh hết sức gian khổ khốc liệt: đêm đông
giá lạnh, rừng hoang sương muối, cái chết cận kề, vậy mà tâm hồn nhạy cảm của người chiến sĩ vẫn thấy hình
ảnh trăng và súng thú vị. Súng và trăng là gần và xa, là thực tại và mơ mộng, là chất hiện thực và chất lãng
mạn, là chất chiến sĩ và chất thi sĩ. Đó là những mặt bổ sung, hài hòa với nhau trong cuộc đời người lính.
Súng và trăng đã tạo nên một cặp đồng chí tô đậm hơn vẻ đẹp của những người đồng chí đang đứng cạnh bên
nhau. Chính tình đồng chí đã khiến cho người lính cảm thấy cuộc đời vẫn đẹp, vẫn thơ mộng, giúp họ tạo nên
chiến thắng.

Hoạt động tìm tòi, mở rộng
- Học thuộc lòng bài thơ.
- Nắm vững giá trị nội dung, nghệ thuật.
- Hoàn thành đoạn văn.
- Chuẩn bị bài mới: “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của
Phạm Tiến Duật
+ Đọc bài thơ.
+ Tìm hiểu nội dung qua câu hỏi SGK.