Lẽ ghét thương
(trích truyện "Lục Vân Tiên")
Nguyễn Đình Chiểu
I. TÌM HIỂU CHUNG
TRUYỆN LỤC VÂN TIÊN
Có lẽ được sáng tác vào những năm của TK XIX khi ông bị mù về dạy học và chữa bệnh cho nhan dan Gia Định.
Cốt truyện xoay quanh cuộc xung đột giữa thiện và ác, đề cao tinh thần nhân nghĩa thể hiện khát vọng về một xã hội tốt đẹp.
Tác phẩm thuộc thể loại truyện nôm bác học nhưng đậm chất dân gian.
I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Đoạn trích
vị trí
_Trích từ câu 437 đến câu 504 ( 32 câu) trong tác phẩm LVT của NĐC
_ Đoạn thơ kể lại cuộc đối thoại của ông Quán với 4 thi sĩ: vân tiên, tử trực, trịnh hâm, bùi kiệm khi họ đang uống rượu làm thơ trong quán của ông (trước lúc vào trường thi)
I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Đoạn trích
b) Bố cục: 4 phần
câu 16: lời đối đáp của ông Quán và Vương Tử Trực và Lục Vân Tiên
câu 716: lẽ ghét
câu 1630: lẽ thương
2 câu kết

2. Phân tích: Lẽ ghét và thương ở ông quán
*) Ghét
*) Thương
Tổng hợp


Ghét:
Chuyện tầm phào
Đời Trụ, Kiệt
Đời U, Lệ
Điển tích/dễ hiểu
Chung:
Chính sự.
Vua chúa.
* Điệp từ (8 lần)
Tình cảm mãnh liệt.
Câu số 8
Đay nghiến, căm hờn.
* Dân (các câu bát)
Cơ sở của lẽ ghét.
Lập trường đạo đức nhân dân
.

Thương:
Đức thành nhân
Thầy Nhan Tử
Ông Gia Cát
.
Nhân vật sử sách
Chung:
tài đức, chí hướng.
lận đận .
Nét giống Đồ Chiểu
* Điệp từ (8 lần)
Khẳng định tình yêu thương sâu sắc...
Cảm xúc tiếc thương, xót xa cảm thông...
Vì cuộc sống bình yên của dân
Cơ sở .
Chuyện tầm phào
Đời Trụ, Kiệt
Đời U, Lệ
Điển tích/dễ hiểu
Chung:
Chính sự.
Vua chúa.
* Điệp từ (8 lần)
Tình cảm mãnh liệt.
Câu số 8
Đay nghiến, căm hờn.
* Dân (các câu bát)
Cơ sở lẽ ghét.
Đạo đức nhân dân
Đức thành nhân
Thầy Nhan Tử
Ông Gia Cát
Nhân vật sử sách
Chung:
tài đức,
chí hướng.
lận đận .
giống Đồ Chiểu
* Điệp từ (8 lần)
.
.
Khẳng định tình yêu thương sâu sắc...
Cảm xúc tiếc thương, xót xa cảm thông...
Vì cuộc sống bình yên của dân
Cơ sở .
* Nghệ thuật đối:
Tiểu đối trong câu
Từ Thương - Ghét
Ghét, thương phân minh, trong sáng.
Ghét, thương thống nhất
Bản sắc Nam Bộ
Kết luận của ông Quán
Vì chưng hay ghét cũng là hay thương ? Tuyên ngôn...
Nửa phần lại ghét, nửa phần lại thương ? Đúc rút chân lý...
Đỉnh cao tư tưởng, tình cảm Nguyễn Đình Chiểu
Giọng điệu trữ tình - đạo đức ? phong cách nghệ thuật
Nguyễn Đình Chiểu