Luyện từ và câu
Liên kết các câu trong bài bằng cách thay thế từ ngữ

* Hiểu thế nào là liên kết câu bằng cách thay thế từ ngữ.
* Biết sử dụng cách thay thế từ ngữ để liên kết câu

Các em hãy đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:

Các câu trong đoạn văn nói về ai ? Những từ ngữ nào cho biết
điều đó ?

Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống gần Hưng
Đạo Vương, chàng thư sinh họ Trương thấy Ông luôn điềm tĩnh.
Không điều gì khiến vị Quốc công Tiết chế có thể rối trí. Vị Chủ
tướng tài ba không quên một trong những điều hệ trọng để làm
nên chiến thắng là phải cố kết lòng người. Chuyến này, Hưng
Đạo Vương lai kinh cùng nhà vua dự Hội nghị Diên Hồng. Từ
đấy, Ông sẽ đi thẳng ra chiến trận. Vào trốn gian nguy, trước vận
nước ngàn cân treo sợi tóc mà Người vẫn bình thản, tự tin, đĩnh
đạc đến lạ lùng.

Các em hãy đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:

Các câu trong đoạn văn nói về ai ? Những từ ngữ nào cho biết
điều đó ?

Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống gần
Hưng Đạo
Đạo Vương,
Vương chàng thư sinh họ Trương thấy Ông luôn
Hưng
điềm tĩnh. Không điều gì khiến vị Quốc
Quốc công
côngTiết
Tiếtchế
chế có thể
rối trí. Vị
ba không quên một trong những
Vị Chủ
Chủ tướng tài ba
điều hệ trọng để làm nên chiến thắng là phải cố kết lòng
người. Chuyến này, Hưng Đạo Vương lai kinh cùng nhà vua
dự Hội nghị Diên Hồng. Từ đấy, Ông
Ông sẽ đi thẳng ra chiến
trận. Vào trốn gian nguy, trước vận nước ngàn cân treo sợi
tóc mà Người vẫn bình thản, tự tin, đĩnh đạc đến lạ lùng.

2. Hãy so sánh cách diễn đạt trong đoạn văn trên và cách diễn đạt
trong đoạn văn sau đây:

Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống gần
Hưng Đạo Vương, chàng thư sinh họ Trương thấy Hưng
Đạo Vương luôn điềm tĩnh. Không điều gì khiến Hưng Đạo
Vương có thể rối trí. Hưng Đạo Vương không quên một
trong những điều hệ trọng để làm nên chiến thắng là phải
cố kết lòng người. Chuyến này, Hưng Đạo Vương lai kinh
cùng nhà vua dự Hội nghị Diên Hồng. Từ đấy, Hưng Đạo
Vương sẽ đi thẳng ra chiến trận. Vào trốn gian nguy, trước
vận nước ngàn cân treo sợi tóc mà Hưng Đạo Vương vẫn
bình thản, tự tin, đĩnh đạc đến lạ lùng.

Việc dùng nhiều từ ngữ thay thế cho nhau có tác dụng là:

Tránh việc lặp từ, giúp diễn đạt sinh động hơn, rõ
ý hơn mà vẫn đảm bảo sự liên kết. Đó gọi là liên
kết câu trong bài bằng cách thay thế từ ngữ.

Ghi nhớ:

Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một người, một
vật, một việc, ta có thể dùng đại từ hoặc những từ ngữ đồng
nghĩa thay thế cho những từ ngữ đã dùng ở câu đứng trước
để tạo mối liên hệ giữa các câu và tránh lặp lại từ nhiều lần.

Bài 1. Mỗi từ ngữ in đậm dưới đây thay thế cho từ ngữ nào? Cách
thay thế từ ngữ ở đây có tác dụng gì ?

Hai Long phóng xe về phía Phú Lâm tìm hộp thư mật.
Người đặt hộp thư mật lần nào cũng tạo cho anh sự bất
ngờ. Bao giờ hộp thư cũng được đặt tại một nơi dễ tìm mà lại
ít bị chú ý nhất. Nhiều lúc, người liên lạc còn gửi gắm vào
đây một chút tình cảm của mình, thường bằng những vật gợi
ra hình chữ V mà chỉ anh mới nhận thấy. Đó là tên Tổ quốc
Việt Nam, là lời chào chiến thắng.
HỮU MAI

- từ anh (ở câu 2) thay cho Hai Long (ở câu 1)
- người liên lạc (ở câu 4) thay cho người đặt hộp thư (ở câu 2)
- từ anh (ở câu 4) thay cho từ Hai Long (ở câu 1)
- đó (ở câu 5) thay cho những vật gợi ra hình chữ V (ở câu 4)
Việc thay thế từ ngữ trong đoạn văn trên có tác dụng liên kết câu

Bài 2. Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong mỗi câu của đoạn
văn sau bằng những từ ngữ có giá trị tương đương để đảm bảo
liên kết mà không lặp từ:

Vợ An Tiêm lo sợ vô cùng. Vợ An
Nàng
Tiêm
chồng
Tiêm :
bảo An
- Thế này thì vợ chồng mình chết mất thôi.
An Tiêm lựa lời an ủi vợ:
- Còn hai bàn tay, vợ chồng chúng mình
còn sống được.

Ta dùng cách thay thế từ ngữ để liên kết câu khi nào?
Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một
người, một vật, một việc … thì ta có thể dùng cách
thay thế từ ngữ để liên kết câu.