CHÀO MỪNG CÁC EM
HỌC SINH

Giáo viên:…………..

KHỞI ĐỘNG

Hãy chia sẻ
cảm nhận
của mình sau
khi xem
video

Tiết: 2,3
LỜI CỦA CÂY
Trần Hữu Thung
Giáo viên:…………..

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

I. Trải nghiệm
cùng văn bản

1. Đọc

HS biết cách
đọc diễn cảm

Trả lời được các
câu hỏi tưởng
tượng, theo dõi

ây
ac
Lờ
i củ

Khi đang là hạt
Cầm trong tay mình
Chưa gieo xuống đất
Hạt nằm lặng thinh.
Khi hạt nảy mầm
Nhú lên giọt sữa
Mầm đã thì thầm
Ghé tai nghe rõ.
Mầm tròn nằm giữa
Vỏ hạt làm nôi
Nghe bàn tay vỗ
Nghe tiếng ru hời ...

Khi cây đã thành
Nở vài lá bé
Là nghe màu xanh
Bắt đầu bập bẹ.
Rằng các bạn ơi
Cây chính là tôi
Nay mai sẽ lớn
Góp xanh đất trời.
(Nguồn: Trang thơ Trần Hữu Thung)

2. Chú thích

Giải thích ý
nghĩa các từ
sau: Gió bắc,
Mưa giông

2. Chú thích

Gió bắc: gió từ
phương Bắc thổi
về, lạnh, gây rét
nên có hại cho cây
cối, mùa màng.

Mưa giông: hiện
tượng thời tiết
thường xuyên
xảy ra vào mùa
hè, có gió to, sấm
sét, mưa rào.

3. Tác giả, tác phẩm

Giới thiệu vài
nét về tác giả,
tác phẩm?

a. Tác giả
Quê quán: Diễn Minh, Diễn Châu,
Nghệ An
Xuất thân trong một gia đình nông
dân
Ông tham gia Cách mạng từ năm
1944.
Bắt đầu làm thơ từ thời kì kháng
chiến chống thực dân Pháp.
Trần Hữu Thung
(1923-1999)

a. Tác giả
phong cách một nhà thơ dân gian,
thơ ông thể hiện sự mộc mạc
Phong cách
sáng tác
dân dã, chân chất, hồn nhiên của
người dân quê

Trần Hữu Thung
(1923-1999)

Một số tác phẩm tiêu biểu

01

02

03

04

05
1983

1975

1971

1962

1955
Dặn con

Gió Nam

Đất quê
mình

Tiếng
chim
đồng

Anh vẫn
hành
quân

b.Tác phẩm
Xuất xứ: In trong Những bài thơ em
yêu, Phạm Hổ, Nguyễn Nghiệp tuyển chọn
Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thương,
trân trọng những mầm xanh thiên nhiên
Thể loại: Thơ bốn chữ
Phương thức biểu đạt: biểu cảm kết hợp
miêu tả, tự sự

Bố cục

Phần 1 (5 khổ thơ đầulời của tác giả): Qúa
trình phát triển thành
cây của hạt mầm

Phần 2 (khổ cuối- lời
của cây): Lời giới
thiệu của cây về sự
xuất hiện của mình

II. Suy ngẫm và
phản hồi

1. Quá trình sinh
trưởng của cây

1. Quá trình sinh trưởng của cây
Khổ 6: CÂY bập
Khổ 1: HẠT
bẹ xưng họ tên,
lặng thinh
hứa hẹn góp xanh
cho đời
Khổ 2: MẦM
nhú lên giọt
Khổ 5: CÂY đã
sữa, biết nói
thành, lá xanh
thì thầm
bập bẹ tiếng nói
Khổ 4: MẦM
kiêng gió kiêng
mưa, lớn lên nhờ
đón tia nắng hồng

Khổ 3: MẦM
được chăm sóc
như đứa trẻ sơ
sinh

2. Tình cảm, cảm xúc của tác giả
Từ ngữ, hình

Tình cảm, cảm

Mối quan

ảnh thể hiện tình

xúc gì?

hệ của tác

cảm, cảm xúc

giả với

của tác giả

thiên
nhiên

 

 

 
 
 

ây
ac
Lờ
i củ

Khi đang là hạt
Cầm trong tay mình
Chưa gieo xuống đất
Hạt nằm lặng thinh.
Khi hạt nảy mầm
Nhú lên giọt sữa
Mầm đã thì thầm
Ghé tai nghe rõ.
Mầm tròn nằm giữa
Vỏ hạt làm nôi
Nghe bàn tay vỗ
Nghe tiếng ru hời ...

Khi cây đã thành
Nở vài lá bé
Là nghe màu xanh
Bắt đầu bập bẹ.
Rằng các bạn ơi
Cây chính là tôi
Nay mai sẽ lớn
Góp xanh đất trời.
(Nguồn: Trang thơ Trần Hữu Thung)

2. Tình cảm, cảm xúc của tác giả
Từ ngữ, hình ảnh thể Tình cảm, cảm xúc gì? Mối quan hệ
hiện tình cảm, cảm
của tác giả
xúc của tác giả
với thiên
nhiên
“Hạt
nằm
lặng thinh”,
“Nghe
bàn
tay
vỗ”,
“Ghé
tai
nghe
rõ”,
“Nghe mầm
mở
mắt”,
“Nghe tiếng

 
Yêu thương,
trìu
mến,
nâng
niu,
trân trọng
 

 
Gần gũi,
giao cảm
mạnh mẽ
với thiên
nhiên
 

3. Biện pháp tu từ
Stt

Tên biện pháp tu Tác dụng
từ

1

 

 

2

 

 

..

 

 

3. Biện pháp tu từ
hạt nằm lặng thinh
Nhân hóa

mầm đã thì thầm
mầm kiêng gió bấc
đón tia nắng hồng, bập bẹ

làm cho hạt
mầm trở nên
sinh động, có
hồn

3. Biện pháp tu từ
Điệp từ “nghe”
Điệp ngữ

lặp lại 4 lần

làm cho hạt mầm
trở nên sinh động,
có hồn

4. Nhận xét về vần, nhịp

Nhận xét về cách gieo
vần, ngắt nhịp trong
bài thơ và cho biết tác
dụng của vần, nhịp
trong việc thể hiện
“Lời của cây”?

4. Nhận xét về vần, nhịp
Khi đang là hạt
Cầm trong tay mình
Chưa gieo xuống đất
Hạt nằm lặng thinh.
Khi hạt nảy mầm
Nhú lên giọt sữa
Mầm đã thì thầm
Ghé tai nghe rõ.

làm cho dòng thơ,
câu thơ dễ nhớ, dễ
thuộc
Cách gieo
vần chân

tạo nên sự kết dính
cho văn bản thơ
tạo sức âm vang cho
nh ững “lời của
cây”

ây
ac
Lờ
i củ

Khi đang là hạt
Cầm trong tay mình
Chưa gieo xuống đất
Hạt nằm lặng thinh.
Khi hạt nảy mầm
Nhú lên giọt sữa
Mầm đã thì thầm
Ghé tai nghe rõ.
Mầm tròn nằm giữa
Vỏ hạt làm nôi
Nghe bàn tay vỗ
Nghe tiếng ru hời ...

Khi cây đã thành
Nở vài lá bé
Là nghe màu xanh
Bắt đầu bập bẹ.
Rằng các bạn ơi
Cây chính là tôi
Nay mai sẽ lớn
Góp xanh đất trời.
(Nguồn: Trang thơ Trần Hữu Thung)

4. Nhận xét về vần, nhịp
Ngắt nhịp

+ Bài thơ chủ yếu
ngắt nhịp chẵn 2/2

Tạo nên nhịp điệu đều
đặn như nhịp đưa nôi
vừa gợi hình, vừa thể
hiện cảm xúc

+ Trường hợp nhịp lẻ
1/3 “Rằng các bạn ơi”

Nhấn mạnh
khát của cây

khao

5. Chủ đề, thông điệp của bài thơ

Xác định thông
điệp và chủ đề mà
văn bản muốn gửi
gắm đến người
đọc?

5. Chủ đề, thông điệp của bài thơ
Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thương,
trân trọng những mầm xanh thiên nhiên.
Thông điệp

Hãy lắng nghe lời để biết yêu
thương, nâng đỡ sự sống;
Mỗi con người, sự vật, dù là nhỏ
bé, đều góp phần tạo nên sự
sống

III. Tổng kết

III. Tổng kết

Nhận xét về nội
dung, nghệ thuật
của bài thơ?

1. Nội dung
Lời của cây ghi lại
một cách sinh động
quá trình hạt phát
triển thành cây.

Qua đó, thể hiện tình
cảm, cảm xúc nâng niu,
trân trọng mà nhân vật
trình dành cho mầm cây.

2. Nghệ thuật
Thể thơ bốn chữ, lối viết
giản dị, gần gũi, bài thơ
ghi lại một cách sinh
động quá trình hạt phát
triển thành cây

LUYỆN TẬP

Câu 1. Bài thơ “Lời của cây” là của tác giả
 A. Hữu Thỉnh

 B. Trần Hữu Thung

 C. Xuân Diệu

 D. Huy Cận

Câu 2. Khổ thơ thứ nhất hạt mầm như thế nào?

 A. Hạt nảy mầm

 B. Hạt ra lá

 C. Hạt lặng thinh

 D. Tất cả đều sai.

Câu 3. Bài thơ “Lời của cây” thuộc thể thơ
 A. ba chữ
 C. bảy chữ

 B. năm chữ
 D. bốn chữ

Câu 4. Từ “nghe” trong bài xuất hiện mấy lần?

 A. 7
 C. 5

 B. 6
 D. 4

Câu 5. Các vần: mình-thinh; mầm-thầm; giông-hồng
được gọi là vần gì?
 A. vần liền
 C. vần lưng

 B. vần cách
 D. vần chân

Câu 6. Bài thơ chủ yếu ngắt nhịp
 A. tự do

 B. 2/2

 C. 1/3

 D. 3/1

Câu 7. “Rằng các bạn ơi” ngắt nhịp như thế nào?
 A. 1/3

 B. 2/3

 C. 3/1

 D. Tất cả đều sai.

Câu 8. Thông điệp của bài thơ là
 A. bảo vệ môi trường
 C. hãy yêu bầu trời

 B. bảo vệ loài chim
 D. hãy yêu cây

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
Hãy tưởng tượng mình là
một cái cây, một bông hoa hoặc
một con vật cưng trong nhà và
viết 5 câu thể hiện cảm xúc khi
mình hóa thân

VẬN DỤNG
Các bạn có biết ai là người bạn thân thiết của
các bạn học sinh ngày nắng nóng không? Chính là
tôi - cây bàng lá nhỏ. Những ngày trời nắng, tôi
giang tay tỏa bóng mát để các bạn ngồi, thỉnh
thoảng tôi còn phe phẩy lá cành để quạt mát cho
các bạn. Đôi khi trời gió, tôi cũng đùa vui bằng
cách thả những chiếc lá để các bạn chạy theo bắt.
Tôi chỉ mong kì nghỉ hè thật ngắn để có nhiều thời
gian ở bên các bạn.