BÀI 3: NGHỆ THUẬT THUYẾT
PHỤC TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

VĂN BẢN 2

YÊU VÀ ĐỒNG
CẢM
( Tiết 1)

-Phong Tử Khải-

KHỞI ĐỘNG

HÌNH
THÀNH
KIẾN
THỨC

I. ĐỌC - TÌM
HIỂU KHÁI
QUÁT

1. Tác giả
Phong Tử Khải

Phiếu 1: Bảng tìm hiểu về tác giả Phong Tử Khải
Hồ Thị An..0966962558. Giáo viên trường THPT Thuận Thành số 3. Thuận Thành. Bắc
Ninh.

Tên thật
Năm sinh
Quê quán
Vị trí văn học – nghệ
thuật
Phong cách sáng tác
Các tác phẩm

 
 
 
 
 
 

Phiếu 1: Bảng tìm hiểu về tác giả Phong Tử Khải

Tên thật
Phong Tử Khải
Năm sinh
1898-1975
Quê quán
Trung Quốc
Vị trí văn học, nghệ Là nhà văn, họa sĩ, dịch giả và nhà lí luận giáo
thuật
dục âm nhạc, nghệ thuật nổi tiếng của Trung Quốc
- Ông thông hiểu sâu sắc văn hóa phương Đông
lẫn phương Tây.

Phong cách -Tản văn của ông có phong cách bình dị mộc mạc, ý nghĩa
sáng tác
khoan hậu nhân từ mà sâu sắc, và cả sự thú vị hồn nhiên
như trẻ thơ,
 

- Tản văn và những bức “mạn họa” của ông được công chúng
đặc biệt yêu thích bởi sự dung dị, thuần khiết mà ẩn chứa
nhiều suy nghiệm thâm sâu của người thông hiểu cả văn hóa
phương Đông lẫn văn hóa phương Tây.
- Trong các sáng tác của mình, ông luôn đề cao tấm lòng thơ
trẻ trong cách nhìn đời và thực hành nghệ thuật.

Các
phẩm

tác SGK

2. Văn bản: Yêu và đồng cảm
a. Đọc và tìm hiểu chú thích

Thái độ tha thiết, chân thành, tôn kính đối với những trái
tim nhân hậu, tinh tế, nhạy cảm
Chú thích SGK tr.77-80

b. Ý nghĩa nhan đề

“Yêu và đồng cảm”

Cách mà người nghệ sĩ đối diện với cuộc sống xung
quanh mình: “Yêu và đồng cảm” để có thể phát
hiện ra những điều kì diệu của vạn vật

c. Tóm tắt văn bản
PHẦN 1

Lời kể của tác
giả về một chú
bé xếp đồ giúp
mình, về lòng
đồng cảm của
chú bé với tất
cả đồ vật có
trong phòng.

PHẦN 2

PHẦN 3

Cách lý giải của
tác giả về thế
giới thông qua
góc nhìn riêng
đối với sự vật ở
những người có
nghề nghiệp
khác nhau

Tác giả khẳng
định đồng cảm
là phẩm chất
không thể thiếu
của người nghệ
sĩ

c. Tóm tắt văn bản
PHẦN 4
Biểu hiện của sự đồng
cảm không chỉ dành
cho đồng loại mà trải
khắp sinh vật và phi
sinh vật ở mọi nơi,
hòa hợp làm một giữa
chủ quan con người
và thế giới nói chung.

PHẦN 5

PHẦN 6

Người sáng tạo
nghệ thuật và
trẻ em có mối
tương đồng, đó
chính là: đồng
cảm

Thông điệp gửi
gắm của tác giả
mong muốn mọi
người hãy có
lòng đồng cảm
với vạn vật trong
cuộc sống
thường ngày

d. Tìm hiểu chung văn bản
Phiếu 2: Bảng tìm hiểu chung về văn bản

Xuất xứ đoạn trích
Thể loại
Phương thức biểu đạt chính
Bố cục đoạn trích

 
 
 
 

Phiếu 2: Bảng tìm hiểu chung về văn bản
Xuất xứ đoạn
trích

- Văn bản “Yêu và đồng cảm” được trích trong
tập “Sống vốn đơn thuần” của Phong Tử Khải, là
chương 5 của cuốn sách, có tiêu đề là “Sống mà học
nghệ thuật”.
-  “Sống vốn đơn thuần” là tập văn - họa khá đặc
trưng cho phong cách viết, vẽ của tác giả.

Thể loại
Phương thức
biểu đạt chính

Tản văn
Nghị luận

Phiếu 2: Bảng tìm hiểu chung về văn bản
Bố cục đoạn
trích

4 phần ( 4 luận điểm)
Phần 1: đoạn 1: Câu chuyện khởi đầu và dư âm để lại
Phần 2: đoạn 2: Chiêm nghiệm về cách nhìn đời của
người hoạ sĩ
Phần 3: đoạn 3 + 4: Luận về vai trò của sự đồng cảm
trong sáng tạo nghệ thuật
Phần 4: đoạn 5+ 6: Bài học sáng tác từ cách nhìn thế giới
của trẻ em

II. ĐỌC- KHÁM
PHÁ VĂN BẢN

Nhóm Yêu thương:
Luận điểm 1: Câu chuyện khởi
đầu và dư âm để lại
Nhóm Đồng cảm: Luận điểm 2
Chiêm nghiệm về cách nhìn đời
của người hoạ sĩ

Phiếu 3: Câu chuyện khởi đầu và dư âm để lại

Luận đề: Yêu và đồng cảm
Luận điểm 1: Câu chuyện khởi đầu và dư âm để lại
Thao tác lập luận chính
Luận cứ 1
Luận cứ 2
Luận cứ 3
Luận cứ...
Nhận xét lập luận

 
 
 
 
 
 

Phiếu 4: Chiêm nghiệm về cách nhìn đời của người hoạ sĩ

Luận đề: Yêu và đồng cảm
Luận điểm 2: Chiêm nghiệm về cách nhìn đời của người hoạ sĩ
 
Thao tác lập luận
Luận cứ 1
Luận cứ 2
Luận cứ 3
Nhận xét lập luận

 
 
 
 
 

BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM TRÌNH BÀY NỘI DUNG THẢO LUẬN CÁC NHÓM

STT

Tiêu chí

1
2

Thể hiện được đúng đủ nội dung
Cách thể hiện phong phú không đơn điệu
Thiết kế phần trình bày đẹp,sinh động,
hấp dẫn
Thể hiện được sâu sắc nội dung, trả lời tốt
câu hỏi thảo luận
Cách thức thể hiện và nội dung hài hòa để
lại ấn tượng sâu sắc với các bạn

3
4
5

Tốt

chưa tốt

1. Câu chuyện khởi đầu và dư âm để lại

Luận đề: Yêu và đồng cảm
Luận điểm 1:Câu chuyện khởi đầu và dư âm để lại
Thao tác lập luận Chứng minh, bình luận
chính
Luận cứ 1
Những hành động của chú bé:
+ lật lại đồng hồ vì cảm thấy đồng hồ bị úp thì bực bội,
+ chuyển chén trà đến trước vòi trà vì thấy thương chiếc
chén nấp sau lưng mẹ sẽ không được uống sữa,
+ xếp 2 chiếc giày cùng chiều vì thấy chúng cô đơn
không thể nói chuyện cùng nhau,
+ giấu dây treo tranh vào trong vì thấy nó như con ma

Phương thức
biểu
đạt
chính: Tự sự

Luận cứ 2

Luận cứ 3
Luận cứ 3
Luận cứ 3

Thái độ cảm phục của tác Phương thức biểu
giả với tâm hồn nhạy cảm đạt chính: Biểu
của chú bé
cảm
Sự thay đổi thái độ của tác giả trong cách nhìn
vạn vật
Suy luận của tác giả về nguồn gốc cái đẹp trong
hội họa: Sự đồng cảm
Đánh giá tấm lòng đồng cảm của người thường
và của nghệ sĩ

Nhận xét lập - Bằng cứ: dùng những căn cứ cụ thể, sinh động, khai thác từ thực tế
khiến lí lẽ trở nên đúng đắn và hợp lí
luận
- Lí lẽ: Nảy sinh từ những suy luận logic giàu tính thuyết phục
- Bằng cứ và lí lẽ song hành cùng nhau tạo sức thuyết phục
- Kết hợp hài hòa phương thức tự sự (tạo tính hấp dẫn, tò mò), biểu cảm
(tạo sự đồng điệu giữa người viết và người đọc) với phương thức chính
là nghị luận
- Sự ảnh hưởng của phần 1 với toàn văn bản “Yêu và đồng cảm”: nếu
không có đoạn kể về chú bé giúp tác giả sắp xếp đồ đạc:
+ Sức hấp dẫn và sự thuyết phục của văn bản sẽ bị giảm đi.
+ Người đọc sẽ thấy mơ hồ khi bắt đầu đọc từ đoạn (2), dẫn đến việc
khó có thể nắm bắt và hiểu được nội dung văn bản.
+ Văn bản sẽ không còn mạch lạc, thiếu sự liên kết giữa đoạn mở đầu
với những đoạn sau.

2. Tâm hồn nhạy cảm đặc biệt của người nghệ sĩ

Luận đề: Yêu và đồng cảm
Luận điểm 2: Sự nhạy cảm đặc biệt trong tâm hồn nghệ sĩ
Thao tác lập luận
Chứng minh, phân tích, so sánh, bình luận...
Luận cứ 1
Các biểu hiện khác nhau trong cách nhìn sự vật (gốc cây)
những con người thuộc các ngành nghề khác nhau:
+ Nhà khoa học: tính chất, trạng thái
+ Bác làm vườn: sức sống
+ Chú thợ mộc: chất liệu
+ Họa sĩ: dáng vẻ

Luận cứ 2

Luận cứ 3

Sự khác biệt trong cách nhìn của họa sĩ so với người thường: Thường
để ý khía cạnh hình thức => chú ý đến Mĩ hơn là Chân và Thiện =>
Thiên về thưởng thức vẻ đẹp hơn là quan tâm đến giá trị thực tiễn
Đánh giá tấm lòng người nghệ sĩ với vạn vật:
+ Đồng cảm, nhiệt thành với vạn vật

Nhận xét lập luận

- Đi vào những khía cạnh cụ thể để từ đó
làm bật lên sự muôn sắc của tâm hồn con
người
- Thông qua so sánh để khẳng định nét
khác biệt trong tâm hồn người nghệ sĩ

1

Câu 1: Phong Tử
Khải là nhà văn
nước nào?
Việt Nam
Ấn Độ

1
1
4
0
6
8
5
9
2
3
7
0

Sta
rt

Nhật Bản

Trung Quốc

2

Câu 2: Vấn đề quan
trọng trong các sáng
tác của Phong Tử Khải
là gì?

Vươn tới lí tưởng cao cả,
khát vọng giải phóng cá
tính

1
1
4
0
6
8
5
9
2
3
7
Cuộc sống của tướng sĩ nơi biên 0
cương, nỗi oán hờn của người
cung nữ

Sta
rt

Đề cao tấm lòng thơ trẻ trong
cách nhìn đời và thực hành
nghệ thuật
Thơ mang đậm ý vị Thiền,
khao khát giao hòa giữa con
người và thế giới

Văn bản Yêu và đồng
cảm được trích từ
chương mấy của cuốn
sách Sống vốn đơn
thuần ?

3

3
5

1
Sta
1
4
0
6
8
5
9
2
3
7
rt
0

4
6

4
Tại sao tác giả nhắc
nhiều đến trẻ em?
VÌ trẻ em nhìn nhận thế giới
một cách thơ ngây, nhìn nhận
cuộc sống phiến diện, một
chiều.
Vì trẻ em chính là người đã giúp
người nghệ sĩ nhận ra cách nhìn
đời, ứng xử với thế giới và nghệ
thuật.

1
1
4
0
6
8
5
9
2
3
7
0

Sta
rt

Vì trẻ em là búp trên cành,
mong manh, nhỏ bé cần được
nâng niu chăm sóc và cần sự
yêu thương.
Vì trong thế giới của trẻ em mọi
thứ đều lung linh, huyền ảo, luôn
mơ về thế giới cổ tích với những gì
trong sáng nhất.

5

Đâu KHÔNG phải là điểm
tương đồng giữa người
nghệ sĩ và trẻ em mà tác
giả đã phát hiện ra?
Luôn thích khám phá những
cái mới mẻ để thỏa trí tò mò,
Luôn duy trì được trạng thái
hồn nhiên khi nhìn đời bằng
tấm lòng đồng cảm.

1
1
4
0
6
8
5
9
2
3
7
0

Sta
rt

Cả trẻ em và người nghệ sĩ
đều có cái nhìn không vụ lợi
về mọi đối tượng
Luôn phát hiện ra những điều
thú vị của thế giới ở chỗ bao
người nhìn không thấy