M

U

P

C

U

N

H

À

T

H

Ơ

Ê

L

M

T

R

C

Ệ

H

I

D

Ô

B

Ư

U

Ô

Ù

T

Ả

K

I

Ă

L

E

A

C

Ậ

C

Q

A

M

Í

G

Đ

Ố

I

S

I

T

V

K

B

X

L

A

C

P

N

Ô

A

T

H

S

Y

Ú

U

I

X

E

Ị

D

H

H

V

Ể

B

C

D

Â

Ú

K

B

H

I

Ơ

D

U

T

I

G

V

N

I

L

E

N

N

V

Ầ

N

H

Ư

L

Ụ

C

B

Á

T

Ê

N

C

V

Í

Ơ

X

Á

M

H

P

H

I

T

H

U

H

Ứ

N

G

H

Ê

Í

D

X

E

G

H

Ì

N

H

Ả

N

H

C

N

Đ

Ỗ

P

H

Ủ

Y

Ữ

G

N

Ừ

T

B

M

U

P

C

U

N

H

À

T

H

Ơ

Ê

L

M

T

R

C

Ệ

H

I

D

Ô

B

Ư

U

Ô

Ù

T

Ả

K

I

Ă

L

E

A

C

Ậ

C

Q

A

M

Í

G

Đ

Ố

I

S

I

T

V

K

B

X

L

A

C

P

N

Ô

A

T

H

S

Y

Ú

U

I

X

E

Ị

D

H

H

V

Ể

B

C

D

Â

Ú

K

B

H

I

Ơ

D

U

T

I

G

V

N

I

L

E

N

N

V

Ầ

N

H

Ư

L

Ụ

C

B

Á

T

Ê

N

C

V

Í

Ơ

X

Á

M

H

P

H

I

T

H

U

H

Ứ

N

G

H

Ê

Í

D

X

E

G

H

Ì

N

H

Ả

N

H

C

N

Đ

Ỗ

P

H

Ủ

Y

Ữ

G

N

Ừ

T

B

0I

Khởi động

Em có nhớ những
bài thơ, những câu
thơ nào về mùa xuân
mà em đã từng đọc?

Điều gì khiến em có
ấn tượng hay thích
thú ở những bài thơ,
câu thơ ấy?

MÙA XUÂN CHÍN

Hàn Mặc Tử

02

Hình thành
kiến thức mới

I. Tìm hiểu chung

Phong trào Thơ Mới
Hàn Mặc Tử
Tác phẩm

1. Phong trào thơ mới
Phong trào Thơ mới (1932 – 1945)
Sự kiện mở ra “một thời
đại mới trong thi ca” Việt Nam.
Thơ mới chịu ảnh hưởng
của thơ ca Pháp, đặc
biệt là trào lưu chủ và ch
ủ nghĩa tượng trưng.

Về nội dung
Bộc lộ những tình cảm, cảm xúc cá nhân

Bộc lộ ý thức cá tính của
con người với nhiều
biểu hiện đa dạng, độc đ
áo .

Về hình thức
Đột phá mạnh mẽ khỏi những nguyên
tắc thi pháp
Bài thơ được tổ chức the
o dòng chảy tự nhiên
của cảm xúc
Câu thơ và các phương t
hức gieo vần, ngắt
nhịp, tạo nhạc điện trở n
ên linh hoạt, tự do hơn.
Hình ảnh thơ thể hiện rõ
nét dấu ấn chủ
quan trong cách nhà thơ

1932 – 1935

• Giai đoạn chớm nở của thơ mới
• Đấu tranh gay gắt giữa hai trường phái.
• Tiêu biểu: Thế Lữ (Mấy vần thơ, 1935).

1936 – 1939

• Công khai, mạnh dạn bày tỏ ước muốn, khát vọng
sống,…
• Tiêu biểu: Xuân Diệu (tập Thơ thơ -1938), Hàn Mặc
Tử (Gái quê - 1936, Đau thương-1937),…

1940 – 1945

• Xuất hiện nhiều khuynh hướng khác nhau
• Bắt đầu có sự thoái trào.

I. Tìm hiểu chung
2. Tác giả

TIỂU SỬ

- Quê quán: Đồng Hới, Quảng Bình 
- Gia đình: Trong một gia đình công giáo nghèo, có 5 anh chị em 
- Học vấn: Học hết trung học tại trường Pellerin (bậc thành
trung) 
- Đường đời: Nhiều chông gai, khó khăn,đầy bi thương, nhất là
trong chuyện tình cảm 

CON NGƯỜI

- Gốc công giáo nên thiên hướng tâm linh 
- Con người trực giác nhạy bén, nhạy cảm, gặp bi kịch trong
chuyện tình cảm 

I. Tìm hiểu chung
2. Tác giả
-

SỰ NGHIỆP SÁNG TÁC

Nhà thơ nổi tiếng, khởi đầu cho dòng thơ lãng mạn hiện đại
Việt Nam, là người khởi xướng ra “Trường thơ Loạn”.
Đặc điểm thơ Hàn Mặc Tử:

• Những vần thơ điên loạn, ma quái
• Bên cạnh đó là những vần thơ trong trẻo, tươi tắn vô ngần
• Thơ ông ảnh hưởng trường phái thơ siêu thực 
-

Những tác phẩm chính: Gái quê (1936) , Thơ Điên gồm 3
tập: Hương thơm, Mật đắng, Máu cuồng và Đau thương, Xuân
Như Ý, Thượng Thanh kí. Và tác phẩm kịch: Duyên kì ngộ,
Quần tiên hội,…

I. Tìm hiểu chung
2. Tác giả

Khu điều trị phong

QUY HOÀ - QUY NHƠN

nơi nhà thơ Hàn Mặc
Tử vào chữa trị bệnh

Căn phòng này nhà thơ Hàn Mặc Tử trút hơi thở cuối cùng (11-11-1940) thuộc khu điều trị Quy Hoà (Hiện nay được làm phòng lưu niệm nhà thơ).

Mộ nhà thơ Hàn Mặc Tử
tại Ghềnh Ráng (Quy Nhơn)

Đường lên mộ

Bút tích nhà thơ
Hàn Mặc Tử

Tôi xin hứa hẹn với các
người rằng, mai sau,
những cái tầm thường,
mực thước kia sẽ biến
tan đi, và còn lại của cái
thời kỳ này, chút gì
đáng kể, đó là Hàn Mặc
(Nhà thơ Chế Lan
Tử.
Viên)

I. Tìm hiểu chung
3. Tác phẩm

- Mùa xuân chín là bài thơ do Hàn Mặc Tử
sáng tác, được xếp ở phần Hương thơm
trong tập thơ Đau thương 1938.
- Cùng với Đây thôn Vĩ Dạ, Tình quê,... đây
là những thi phẩm đầy thơ mộng viết về
cảnh quê, tình quê của Hàn Mặc Tử.

II. Đọc hiểu văn bản
1. Nhan đề bài thơ

Mùa xuân
chín
DT
+ ĐT/TT
DT + ĐT

DT + TT

Gợi cảm giác mùa xuân đang
đi vào độ căng mọng và tươi
đẹp nhất, và vẫn tiếp tục
phát triển đẹp hơn nữa.

Gợi cảm giác mùa xuân
đã đến độ tròn đầy rồi.

II. Đọc hiểu văn bản
2. Các hình ảnh thể hiện trạng thái “chín” của mùa xuân trong bài thơ
Trạng thái “chín” của mùa xuân trong bài thơ được thể hiện bằng những từ ngữ:
làn nắng ửng, khói mơ tan, lấm tấm vàng, bóng xuân sang, sóng cỏ xanh tươi, mùa
xuân chin
• Làn nắng ửng – Khói mơ tan

Chữ "làn" như gợi một hơi thở nhẹ nhàng, nắng như mỏng tang, mềm mại trải đều trong thơ
và trong không gian. Làn nắng lại "ửng" lên trong "khói mơ tan". C ảnh s ắc nh ẹ nhàng, đ ẹp dân dã
mà huyền diệu.

• Lấm tấm vàng

Sự hô ứng trong vần thơ tạo ra một cảm xúc ấm áp, cảnh vật cân x ứng hài hòa, đ ầy th ơ m ộng.
Chỉ có "đôi mái nhà tranh" hiện lên trong "làn nắng ửng" nhưng v ẫn gợi lên m ột s ức s ống đang
lay động, dân dã bình yên rất thân thuộc với mọi người. Nắng như đang rắc lên "đôi mái nhà
tranh" chút sắc xuân và hương xuân: "Sột soạt gió trêu tà áo biếc".

II. Đọc hiểu văn bản
2. Các hình ảnh thể hiện trạng thái “chín” của mùa xuân trong bài thơ
Trạng thái “chín” của mùa xuân trong bài thơ được thể hiện bằng những từ ngữ:
làn nắng ửng, khói mơ tan, lấm tấm vàng, bóng xuân sang, sóng cỏ xanh tươi, mùa
xuân chin
• Bóng xuân sang:

Câu thơ có một sự ngưng đọng, ngập ngừng cảm xúc nhẹ nhàng, bâng khuâng, vấn v ương đón
“bóng xuân sang", cảm xúc ngưng tụ như nín thở ấy ẩn mình vào dấu chấm giữa dòng th ơ. M ạch
thơ ngập ngừng như mạch cảm xúc. Bên giàn thiên lí, mùa xuân đã sang. Mùa xuân nh ẹ nhàng
bước... như có thể cầm được, có thể ngắm được ngay trước mắt mỗi chúng ta.

• Sóng cỏ xanh tươi

Cỏ như xanh mãi, tươi mãi trong không gian mênh mông, bao la. Hình ảnh ẩn d ụ "sóng c ỏ" và
ba chữ "gợn tới trời" gợi tả làn cỏ xanh dập dờn trong làn gió xuân nhè nhẹ thổi.

II. Đọc hiểu văn bản
3. Nhận xét ngôn từ của bài thơ – Hình ảnh mùa xuân được thể hiện
qua ngôn từ
Bài thơ có những sự lựa chọn và kết hợp ngôn ngữ nào
khiến bạn đặc biệt chú ý

• Đó là sự lựa chọn và kết hợp sử dụng độc đáo các từ láy kết hợp
với tính từ, danh từ: lấm tấm vàng, sột soạt gió, nắng chang chang.
• Hình ảnh mùa xuân không chỉ được miêu tả ở cảnh vật, ánh nắng
mà nó còn được thể hiện ở “đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng”. Với
từ láy “lấm tấm” ta như cảm nhận được sự rơi rớt của ánh nắng,
tạo nên sắc thái động cho cảnh vật.
• Những ánh nắng như được rắc từ từ trên mái nhà tranh. Cái khung
cảnh ấy, cái ánh nắng vàng ửng ấy như tạo nên một không gian
mùa xuân thật mới, một mùa xuân chín đang về.

II. Đọc hiểu văn bản
3. Nhận xét ngôn từ của bài thơ – Hình ảnh mùa xuân được thể hiện
qua ngôn từ
Ngôn từ của bài thơ đã gợi nên một khung cảnh
mùa xuân

Mùa xuân chín của Hàn Mặc Tử đưa người đọc
đến với một cảnh xuân thật lạ nhưng cũng thật
mới, vẻ đẹp của mùa xuân đang ở độ chín.
Mùa xuân chín lúc
thì dạt dào, lúc thì
lắng dịu trong tâm
hồn thi sĩ. Có lúc vồn
vã, có lúc mênh
mang.

Cái nhớ bâng khuâng của
người lữ khách mãi mãi
là tình thương mến, nỗi
khát khao giao cảm với
hương sắc và khúc nhạc
mùa xuân.

II. Đọc hiểu văn bản
4. Nhận xét cách gieo vần, ngắt nhịp của bài thơ và so sánh v ới cách gieo v ần ng ắt
nhịp của một số thể loại thơ khác
Đoạn 1: 4/3
Cách ngắt nhịp
Mô tả cách
ngắn nhịp và
gieo vần
trong bài thơ

Đoạn 2: 2/2/3
Đoạn 3: 4/3
Đoạn 4: 2/2/3

Cách gieo vần

Cách ngắt nhịp có sự biến
hóa khiến giai điệu của
bài thơ, lúc thì vui tươi
hóm hỉnh, lúc trầm lắng
suy tư.

Gieo vần chân ở câu thơ 2,4; 5,8; 10,12; 14;16.
Vị trí gieo vần, cách gieo vấn ở mỗi khổ thơ
có sự khác nhau cũng tạo nên sự đặc sắc cho
cả bài thơ.

II. Đọc hiểu văn bản
4. Nhận xét cách gieo vần, ngắt nhịp của bài thơ và so sánh v ới cách gieo v ần ng ắt
nhịp của một số thể loại thơ khác
So sánh mức độ chặt chẽ trong cách ngắt nhịp và gieo vần trong bài thơ này với một bài thơ trung
đại làm theo thể Đường luật: Chọn bài thơ Thu hứng của nhà thơ Đỗ Phủ
Thu hứng

Mùa xuân chín

Cách gieo vần

Gieo vần chân ở câu
1,2,4,6,8: cùng là vần “âm”

Các vần chân được gieo đó là:
ang, ơi, ây, ang, có sự thay đổi
ở mỗi khổ thơ

Cách ngắt nhịp

Ngắt nhịp 4/3 ở tất cả
các câu thơ không thay
đổi.

Cách ngắt nhịp giữa các khổ
thơ cũng có sự linh hoạt,
nhằm phù hợp diễn tả tâm
trạng của nhà thơ.

Không
quá
khắt
khe, gò
bó so
với thơ
Đường
luật.

II. Đọc hiểu văn bản
5. Hình ảnh con người hiện lên trong bài thơ và hình tượng nhân vật trữ tình

• Bao cô thôn nữ hát trên đồi
Ngày mai trong đám xuân xanh ấy
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi.
• Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi.
• Khách xa, gặp lúc mùa xuân chín
Chị ấy, năm nay còn gánh thóc.

Con người trong bài thơ hiện diện qua những
hình ảnh
Tiếng hát mùa xuân dân dã, tình tứ và đáng yêu
quá, sắc xuân, hương xuân, tình xuân "đang chín"
dần trong lòng thôn nữ, bỗng ngập ngừng như có
sự hẫng hụt, băn khoăn:
"Đám xuân xanh ấy" là các cô thôn nữ đang hát,
đang "thầm thì với ai ngồi dưới trúc" kia sẽ chín
cùng mùa xuân và sẽ "theo chồng bỏ cuộc chơi

II. Đọc hiểu văn bản
5. Hình ảnh con người hiện lên trong bài thơ và hình tượng nhân vật trữ tình

Hình ảnh gắn với nhân vật trữ tình: Khách
xa
Hình ảnh là đối tượng quan sát của nhân vật trữ tình: bao
cô thôn nữ hát trên đồi, trong đám đó có kẻ theo chồng
bỏ cuộc chơi. Hình ảnh nằm trong tâm tưởng của nhân
vật trữ tình: Hình ảnh một cô gái gánh thóc bên bờ sông.

II. Đọc hiểu văn bản
6. Mối liên hệ giữa nhịp, vần, hình ảnh, ngôn từ và mạch cảm xúc của bài thơ
Nhịp

Vầ n

Hình ảnh

Cắt nhịp ngắn ở khổ thơ đầu
tạo cảm giác vui tươi, rồi
nhịp dài ở khổ sau tạo cảm
giác trầm buồn, sâu lắng 
Sự thay đổi tâm trạng của thi
nhân từ quá khứ vui vẻ tới
sự hoài niệm trong đau đớn,
cô đơn

“ang” “ơi” “ây” đều mang
âm hưởng vang đọng giống
như miền kí ức kéo dài
thêm nỗi nhớ của thi sĩ, sự
nuối tiếc xa vời.

Đặc tả mùa xuân đầy tươi
đẹp ở hai khổ thơ đầu, gợi
không khí vui tươi. Hai khổ
thơ sau là hình ảnh người con
gái bỏ cuộc chơi đi theo
chồng, tạo sự tiếc nuối, buồn
man mác.

Cảm xúc trân trọng vẻ đẹp của mùa xuân, vẻ đẹp của thời thanh xuân thiếu nữ
nhưng cũng buồn bã, xót xa cho những gì phải chia xa.

03

Luyện tập

Câu 1. Từ ngữ nào diễn tả đúng nhất vẻ đẹp
của hình ảnh thơ trong hai câu thơ: Sóng cỏ
xanh tươi gợn tới trời, / Bao cô thôn nữ hát
trên đồi:
A. Tràn trề sức sống

B. Giản dị, thân thuộc

C. Thuần khiết, tự nhiên

D. Rất mực trong trẻ 

Câu 2. Dấu ... trong hai câu thơ sau: - Ngày mai trong
đám xuân xanh ấy. Có kẻ | theo chồng bỏ cuộc chơi...
không có tác dụng gì?
A. Diễn tả cảm xúc ngậm
ngùi

B. Tạo nên diễn đạt gần
gũi

C. Tạo nên diễn đạt nhiều
ẩn ý

D. Diễn tả cảm xúc tiếc
nuối

Câu 3. Từ láy “vắt vẻo” trong câu “Tiếng ca vắt vẻo lưng
chừng núi” có ý nghĩa gì?
A.  Diễn tả tiếng ca trong
trẻo, say mê.

B. Hữu hình hóa một âm
thanh vốn vô hình

C. Ở trạng thái buông
thõng từ trên cao xuống và
đưa qua đưa lại, vẻ mềm
mại

D. Ở vị trí trên cao nhưng
không chỗ dựa vững chắc,
như chỉ vắt ngang qua cái
gì

Câu 4. Nét đặc sắc nổi bật của khổ thơ Tiếng ca bắt vẻo lưng
chừng núi,/ Hổn hển như lời của nước mấu. / Thâm thĩ với ai
ngồi dưới trúc/ Nghe ra ý vị và thơ ngây... nằm ở yếu tố nghệ
thuật nào?
A. Dấu

B. Phép nhân hóa

C. Giọng điêu

D. Từ láy

Câu 5. Nội dung chính của đoạn thơ: “Trong làn nắng ửng: khói
mơ tan, nhà tranh lấm tấm sàng/ Sột soạt gió trêu tà áo biếc/ Trên
giàn thiên lí. Bóng xuân sang là gì?
A. Thể hiện sự gắn bó của tác
giả với quê hương xứ sở .

B. Miêu tả bức tranh thiên
nhiên buổi sớm mùa xuân của
Là

C. Thể hiện sự ngưỡng mộ của
D. Miêu tả bức tranh thiên
tác giả trước cảnh sắc quê
nhiên đồng quê buổi sớm
hương

Câu 6: Nhan đề “Mùa xuân chín” được cấu tạo bằng từ
loại nào?
A. Danh từ+ tính từ

B. Danh từ+ động từ

C. Tính từ+ chỉ từ

D. Phó từ+ động từ

Câu 7: Hàn Mạc Tử quê ở đầu?

A. Quảng Bình

B. Quảng Nam

C. Quảng Trị

D. Quảng Ngãi

Câu 8. Về mặt hình thức, Thơ mới là sự đột phá mạnh mẽ khỏi
những nguyên tắc ……….chi phối mười thế kì thơ trung đại Việt
Nam.
A. ngầm

B. thi pháp

C. vượt trội

D. miêu tả

04

Vận dụng

NHIỆM VỤ
Hàn Mặc Tử phải sống trong cảnh tuyệt vọng vì bệnh tật
trong nhà thương Tuy Hòa tuy nhiên ông v ẫn sáng tác, v ẫn làm
thơ và vẫn giao cảm mãnh liệt với cuộc đời. Trình bày suy
nghĩ của con về câu nói sau của Hàn Mặc Tử, liên hệ với
những trường hợp trong xã hội ngày nay khi các bạn trẻ không
trân trọng sự sống, coi sự sống thật sự rất mong manh để r ồi
ra đi từ khi còn quá trẻ.
Tôi đã sống mãnh liệt và đầy đủ - sống bằng tim, bằng
phổi, bằng máu, bằng lệ, bằng hồn. Tôi đã phát triển h ết
cả cảm giác của tình yêu. Tôi đã vui buồn hờn giận đ ến
gần đứt sự sống

GỢI Ý


Chính vì càng trong hoàn cảnh ngặt nghèo, kh ổ đau con ng ười càng khao
khát sống, khao khát có được một cuộc sống hạnh phúc, bình thường.



Hàn Mặc Tử đang ở độ “chín” nghề nhất, khao khát được yêu thương,
khao khát được sống hòa mình vào cuộc sống bình thường. Chính vì v ậy,
dù chỉ còn một chút hơi thở cuối cùng, thi sĩ họ Hàn vẫn luôn s ống h ết
mình, yêu đời khát sống trọn vẹn.



Xã hội ngày nay, nhiều bạn trẻ vẫn coi nhẹ sự sống, coi th ường chính
sinh mạng để rồi ra đi khi còn quá trẻ. Các bạn cần được giáo d ục r ằng
sự sống là trân quý và chỉ khi nào ta sống hết mình, l ạc quan và hòa
mình vào cuộc sống ta mới hiểu được giá trị trọn vẹn của việc s ống và
được sống.
• Tuy nhiên, cũng cần có những biện pháp trị liệu tâm lí dành cho nh ững
trường hợp có suy nghĩ tiêu cực, trầm cảm để những người còn đang u
uất sớm lấy lại tinh thần và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn hơn.