TRƯỜNG TIỂU HỌC HƯỚNG PHÙNG

BÀI 18: TẤM GƯƠNG TỰ HỌC

Giáo viên:Hoàng Hữu Thành

:
i
ơ
h
c
Trò
”
I
Ỏ
H
Y
A
H
T
Í
“P

Em có suy nghĩ gì về tinh thần tự học?

Tinh thần tự học là một đức tính
tốt đẹp của con người. Tinh thần
tự học là ý thức tự rèn luyện tích
cực để thu nhận kiến thức và hình
thành kỹ năng cho bản thân.

1. LUYỆN ĐỌC ĐÚNG

Mắt
dõi

Tai
nghe
Tay
dò

Tạ Quang Bửu sinh ra trong một gia đình nhà nho ở Nghệ An. Ông là nhà khoa h ọc và nhà giáo d ục đa
tài, uyên bác hiếm có.
Con đường đến với thành công của Tạ Quang Bửu rất giản dị: tự học, học suốt đ ời và học say mê.
Ông có thói quen đọc sách ở mọi lúc, mọi nơi, đọc rất nhanh và nhớ rất lâu. Có lần, ng ồi trên l ưng
ngựa, mải đọc sách, ông ngã tòm xuống suối. Tất cả những ai ở bên ông đều khâm ph ục kh ả năng t ự
học của ông. Ông học từ lúc còn trẻ đến lúc cuối đời, ngay cả khi đau ốm.
Tạ Quang Bửu còn là tấm gương của việc học toàn diện. Ông xuất s ắc ở nhiều lĩnh v ực: toán, lí, hoá,
sinh, triết học,... đặc biệt là ngoại ngữ. Ông sử dụng thành thạo tiếng Anh, Pháp, Đức, Ba Lan; có th ể
đọc hiểu tiếng Nga, Trung, Hy Lạp cổ và La-tinh. Chỉ tự học tiếng Nga trong ba tháng mà ông đã có th ể
dịch trôi chảy các tài liệu quân sự tiếng Nga. Ông giúp Bác H ồ so ạn th ảo nh ững b ức công hàm b ằng
tiếng Anh, nhiều lần cùng Bác tiếp các chính khách nước ngoài. Ông đ ược nh ận xét là nói ti ếng Anh
“hoàn hảo đến mức người Anh phải kinh ngạc”. Ngoài ra, ông còn có hiểu bi ết sâu r ộng v ề âm nh ạc,
hội hoạ, kiến trúc, thể thao,... Ông luôn tranh thủ thời gian tự học, đ ể thoả mãn ni ềm đam mê c ủa
mình. Nhiều người coi ông là “Lê Quý Đôn thời nay”.
Tên của Tạ Quang Bửu được đặt cho các con phố ở Hà Nội, Thành ph ố H ồ Chí Minh, Hu ế, Đà N ẵng,...
Ở Việt Nam, có một giải thưởng dành cho các nhà khoa học xuất s ắc mang tên ông – Gi ải th ưởng T ạ
Quang Bửu.
(Phan Sơn tổng hợp)

Đọc đúng từ ngữ câu đoạn và toàn bộ câu chuyện “Tấm
gương tự học” biết đọc diễn cảm phù hợp với giọng
đọc, lời kể trong câu chuyện. Đọc với ngữ điệu chung:
chậm rãi, tình cảm.

Bài tập đọc được chia làm mấy đoạn?
đoạn
Đoạn 1: Từ đầu đến uyên bác hiếm có.
Đoạn 2: Tiếp theo đến … khi đau ốm.
Đoạn 3: Tiếp theo đến … Lê Quý Đôn thời nay.
Đoạn 4: Phần còn lại.

Tạ Quang Bửu
Giản dị
Ngã tòm xuống suối

Toàn diện
La-tinh

Chỉ tự học tiếng Nga trong ba tháng/ mà ông có
thể dịch trôi chảy/ các tài liệu quân sự tiếng
Nga//Ông giúp Bác Hồ/ soạn thảo những bức
công hàm bằng tiếng Anh//….

Giải nghĩa từ
Công hàm

công hàm: công văn
ngoại giao của nước
này gửi cho nước khác.

Giải nghĩa từ
Chính khách

chính khách: (còn gọi là nhà
chính trị hay chính trị gia) là
một người tham gia trong việc
gây ảnh hưởng tới chính sách
công và ra quyết định.

2. TÌM HIỂU BÀI

Thảo luận theo Kĩ thuật mảnh ghép
Câu 1: Đoạn văn thứ nhất giới thiệu điều gì về Tạ Quang Bửu?
Câu 2: Những chi tiết nào cho thấy Tạ Quang Bửu là tấm gương tự học, học suốt
đời và học say mê?
Câu 3: Theo em, vì sao Tạ Quang Bửu nhiều lần được cùng Bác Hồ tiếp các chính
khách nước ngoài?
Câu 4: Sự đa tài, uyên bác của Tạ Quang Bửu được thể hiện như thế nào?
Câu 5: Tài năng, công lao của Tạ Quang Bửu được ghi nhận thế nào?

VÒNG 1: NHÓM CHUYÊN GIA
Nhóm
1

Câu 1: Đoạn văn thứ nhất giới thiệu điều gì về Tạ Quang Bửu?

Nhóm
2

Câu 2: Những chi tiết nào cho thấy Tạ Quang Bửu là tấm gương tự học,
học suốt đời và học say mê?

Nhóm
3

Câu 3: Theo em, vì sao Tạ Quang Bửu nhiều lần được cùng Bác Hồ tiếp các
chính khách nước ngoài?

Nhóm
4

Câu 4: Sự đa tài, uyên bác của Tạ Quang Bửu được thể hiện như thế nào?

Nhóm
5

Câu 5: Tài năng, công lao của Tạ Quang Bửu được ghi nhận thế nào?

VÒNG 1: NHÓM CHUYÊN GIA

Nhiệm vụ

Nhóm
1

Đọc thầm đoạn 1, Làm việc cá nhân trả lời câu hỏi số 1 sau đó chia sẻ với
các thành viên trong nhóm.

Nhóm
2

Đọc thầm đoạn 2, làm việc nhóm, dùng kĩ thuật khăn trải bàn trả lời câu
hỏi số 2.

Nhóm
3

Đọc thầm đoạn 3, thảo luận nhóm, làm phiếu học tập trả lời câu hỏi số 3.

Nhóm
4

Đọc thầm đoạn 3, làm việc nhóm dùng sơ đồ tư duy trả lời câu hỏi số 4.

Nhóm
5

Thảo luận nhóm, Làm việc cá nhân trả lời câu hỏi số 1 sau đó chia sẻ với
các thành viên trong nhóm.

VÒNG 2: NHÓM MẢNH GHÉP

Nhóm 5

Câu 1: Đoạn văn thứ nhất giới thiệu điều gì về Tạ Quang Bửu?
Câu 2: Những chi tiết nào cho thấy Tạ Quang Bửu là tấm gương tự học, học suốt
đời và học say mê?
Câu 3: Theo em, vì sao Tạ Quang Bửu nhiều lần được cùng Bác Hồ tiếp các chính
khách nước ngoài?
Câu 4: Sự đa tài, uyên bác của Tạ Quang Bửu được thể hiện như thế nào?
Câu 5: Tài năng, công lao của Tạ Quang Bửu được ghi nhận thế nào?

Thảo luận theo Kĩ thuật mảnh ghép
Câu 1: Đoạn văn thứ nhất giới thiệu điều gì về Tạ Quang Bửu?
Câu 2: Những chi tiết nào cho thấy Tạ Quang Bửu là tấm gương tự học, học suốt
đời và học say mê?
Câu 3: Theo em, vì sao Tạ Quang Bửu nhiều lần được cùng Bác Hồ tiếp các chính
khách nước ngoài?
Câu 4: Sự đa tài, uyên bác của Tạ Quang Bửu được thể hiện như thế nào?
Câu 5: Tài năng, công lao của Tạ Quang Bửu được ghi nhận thế nào?

Đoạn văn thứ nhất giới thiệu điều gì về Tạ Quang Bửu?

Đoạn văn thứ nhất giới thiệu về
quê quán và gia đình Tạ Quang
Bửu, đồng thời giới thiệu khái
quát về sự nghiệp của ông.

Những chi tiết nào cho thấy Tạ Quang Bửu là tấm
gương tự học, học suốt đời và học say mê?

Biểu hiện trước hết của việc tự
học đó là Tạ Quang Bửu rất
chăm đọc sách: đọc sách ở mọi
lúc, mọi nơi, đọc nhanh và nhớ lâu;
đã từng vì mải đọc sách mà ngã
xuống suối; tự học tiếng Nga chỉ
trong 3 tháng mà dịch tiếng Nga
rất giỏi; luôn tranh thủ thời gian
đọc sách,...

Biểu hiện của việc học
suốt đời và say mê thể
hiện ở chi tiết: ông học từ
lúc còn trẻ đến lúc cuối
đời, cả khi đau ốm; giỏi ở
nhiều lĩnh vực,...

Theo em, vì sao Tạ Quang Bửu nhiều lần được cùng Bác
Hồ tiếp các chính khách nước ngoài?

Tạ Quang Bửu nhiều lần
được cùng Bác Hồ tiếp các
chính khách nước ngoài vì
ông rất giỏi ngoại ngữ.

Sự đa tài, uyên bác của Tạ Quang Bửu được thể hiện
như thế nào?

Ông xuất sắc ở nhiều lĩnh vực: toán,
lí, hoá, sinh, triết học, đặc biệt là
ngoại ngữ. Ông còn có hiểu biết sâu
rộng về âm nhạc, hội hoạ, kiến trúc,
thể thao,... Ông được coi là “Lê Quý

Lê Quý Đôn: (1726-1784), tên lúc nhỏ là Lê Danh
Phương, là vị quan thời Lê Trung Hưng cũng là nhà
văn được mệnh danh là “Nhà bác học lớn của Việt
Nam thời phong kiến”. Ông đã có những đóng góp
to lớn vào kho tàng văn hoá dân tộc, làm rạng rỡ
nền văn hiến nước nhà và cho đến ngày nay, nhiều
ngành khoa học của nước ta còn phải kế thừa
những thành tựu lớn lao của ông để phát huy,
phát triển.

Tài năng, công lao của Tạ Quang Bửu được ghi nhận thế
nào?

Tài năng, công lao của Tạ Quang Bửu được
ghi nhận qua việc lấy tên ông để đặt tên cho
các con phố ở nhiều thành phố trên cả
nước; lấy tên ông đặt cho tên một giải
thưởng trao cho những nhà khoa học xuất
sắc,...

Bài đọc cho thấy tài năng, công lao và nhân
cách của giáo sư Tạ Quang Bửu – một tấm
gương sáng để mọi người noi theo.

Về nhà xem lại bài và chuẩn bị bài tiếp theo

CHÚC HỌC SINH CHĂM NGOAN HỌC GIỎI