luyện từ và câu
Nhiệt liệt chào mừng
Các thầy giáo, cô giáo
VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP 5A1
Kiểm tra bài cũ
Hãy đặt một câu ghép có quan hệ tương phản?
* Mặc dù trời mưa rất to nhưng cả lớp vẫn đông đủ.
* Tuy nhà Lộc khó khăn nhưng Lộc vẫn cố gắng học tốt.
* Dù trời nắng như đổ lửa nhưng các cô các chú vẫn miệt mài trên đồng ruộng.
1. Phân tích cấu tạo của câu ghép sau đây:
Chẳng những Hồng chăm học mà bạn ấy còn rất chăm làm.
- Dùng gạch chéo để phân cách các vế câu.
- Xác định chủ ngữ, vị ngữ của từng vế câu.
- Khoanh tròn vào cặp quan hệ từ.
Các bước phân tích cấu tạo một câu ghép:
I. Nhận xét
C
V
C
V
1. Phân tích cấu tạo của câu ghép sau đây:
Chẳng những Hồng chăm học mà bạn ấy còn rất chăm làm.
I. Nhận xét
C
V
C
V
Vế 1: Chẳng những Hồng chăm học
Vế 2: mà bạn ấy còn rất chăm làm.
C
V
C
V
Chẳng những . mà .
mà
Chẳng những
(Quan hệ tăng tiến)
2. Tìm thêm những cặp quan hệ từ có thể nối các vế câu có quan hệ tăng tiến.
không những ... mà ...
chẳng những ... mà ...
không chỉ ... mà ...
- Không những Hồng chăm học mà bạn ấy
còn rất chăm làm.
- Hồng không những chăm học mà bạn ấy
còn rất chăm làm.
- Hồng không chỉ chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.
- Không chỉ Hồng chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.
- Không những Hồng chăm học mà bạn ấy
còn rất chăm làm.
- Hồng không những chăm học mà bạn ấy
còn rất chăm làm.
- Hồng không chỉ chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.
- Không chỉ Hồng chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.
Để thể hiện quan hệ tăng tiến giữa các vế
câu ghép, ta có thể nối chúng bằng một trong
các cặp quan hệ từ : không những. mà. ;
chẳng những. mà. ; không chỉ. mà.
II. Ghi nhớ
Tìm và phân tích cấu tạo của câu ghép chỉ quan
hệ tăng tiến trong mẩu chuyện vui:
Người lái xe đãng trí (SGK trang 54)
1
III. Luyện tập
Người lái xe đãng trí
Một người đàn ông hốt hoảng gọi điện tới đồn công an:
- A lô ! Xin các anh đến giúp tôi ngay ! Tôi đã khoá cửa xe cẩn thận nhưng bọn trộm vẫn đột nhập vào xe của tôi. Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà chúng còn lấy luôn cả bàn đạp phanh. Thật không thể tưởng tượng nổi!
Lát sau, khi hai cảnh sát vừa được phái đi thì trực ban của đồn lại nhận được một cú điện thoại :
- Xin lỗi vì đã làm phiền các anh. Hoá ra tôi ngồi nhầm vào hàng ghế sau.
Theo báo Mực tím
Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi chỗ chấm:
2
a) Tiếng cười . đem lại niềm vui cho mọi người . nó còn là một liều thuốc trường sinh.
b) . hoa sen đẹp . nó còn tượng trưng cho sự thanh khiết của tâm hồn Việt Nam.
c) Ngày nay, trên đất nước ta, . công an làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự, an ninh . mỗi một người dân đều có trách nhiệm bảo vệ công cuộc xây dựng hoà bình.
Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi chỗ chấm:
2
a)Tiếng cười không những (không chỉ; chẳng những)
đem lại niềm vui cho mọi người mà nó còn là một liều
thuốc trường sinh.
b) Chẳng những (không những) hoa sen đẹp mà nó còn tượng trưng cho sự thanh khiết của tâm hồn Việt Nam
c) Ngày nay, trên đất nước ta, không chỉ công an làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự, an ninh mà mỗi một người dân đều có trách nhiệm bảo vệ công cuộc xây dựng hoà bình.
Trò chơi

Tiếp sức thi tài
Cách chơi:

- Trò chơi gồm hai đội, mỗi đội 3 bạn.
Các bạn trong mỗi đội sẽ tiếp sức điền vào chỗ trống một cặp quan hệ từ hoặc một vế câu để tạo thành câu ghép.
Đội nào điền đúng và nhanh sẽ là đội thắng cuộc.
Tìm và thêm quan hệ từ hoặc vế câu thích hợp với mỗi chỗ chấm để tạo thành câu ghép thể hiện mối quan hệ tăng tiến:
a) .....Hà là học sinh giỏi ....... bạn ấy còn chơi đàn rất hay.
b) Ngày nay, ........ cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự an toàn giao thông ..... môĩ người dân đề có trách nhiệm thực hiện tốt luật lệ giao thông.
c) Rừmg không chỉ là nguồn tài nguyên .....
d) Chẳng những Hải rất ngoan .......
kính chúc các thầy cô mạnh khoẻ, yêu nghề
chúc các em chăm ngoan, học giỏi